Xitay kishilik hoquq pa'aliyetchiliri, qoral cheklimisini bikar qilishqa qet'i qarshi chiqti


2005-03-24
Share

500 Din artuq, xitay kishilik hoquq pa'aliyetchilirining yawrupa birlikige xitaygha qarita qoral cheklimisini bikar qilmasliq heqqide yazghan ochuq xétide mundaq déyilgen:

"Xitay hökümiti izchil türde kishilik hoquqqa éghir derijide buzghunchiliq qilip kéliwatidu, yawrupa birliki bundaq shara'itta qoral cheklimisini hergiz bikar qilmasliqi kérek, undaq bolmaydiken buningda xata signal bérilip, soda menpe'etining kishilik hoquqtin üstün orunni igilewatqanliq ipadisi shekillinidu".

Yawrupa birlikige, qoral cheklimisini bikar qilmasliq heqqide yézilghan ochuq xetke "tyen'enmin anilar herikiti" ning 125 neper ezasi bilen 4 - iyun oqughuchilar herikitining rehberliri shuningdek xitay démokratik herkitining 400 din artuq ezaliri qol qoyghan hemde yene xitayning meshhur kishilik hoquq serkerdisi, 4 - iyun oqughuchilar herikitining rehbiri wangdenmu qol qoyghan.

Wangden, en'giliye b b s radi'o - téléwiziye shirkitining ziyaritini qobul qilip: " 89 - yildiki weqe teltöküs aqlanmidi, mushundaq ehwal astida yawrupa birlikining xitaygha qarita qoral cheklimisini bikar qilishigha héchqandaq asasi yoq" dédi.

Wangden sözide yene: " gherb döletliri xitay bilen alaqe ornatqanda, xitayning xelq igiliki tereqqiyatini yükseldürüsh bilen birge addi puqralarning hoquq menpe'etini yaxshilashqa türtke bolishi kérek" dep tekitlidi.

Yawrupa birlikining tashqi ishlar komissari xawér solana, charshenbe küni burussélda ötküzülgen yuqiri derijilik emeldarlarning uchrishish yighinida, 1989 - yili xitaygha bérilgen qoral cheklimisini dawamlashturushning adilliq hisaplanmaydighanliqini chünki hazir xitayda kishilik hoquqning bir qeder yaxshilan'ghanliqini bildürdi.

Amma, xitay kishilik hoquq pa'aliyetchiliri xitaydiki kishilik hoquq weziyitining héchqandaq özgirish yasimighanliqini bildürmekte. Kishilik hoquq pa'aliyetchiliri yene, xitay hökümitidin siyasiy öktichilerni qoyup bérishni we 1989 -yili xitay eskerlirining tyen'enmin dimokratik herikitini qoralliq basturush qilmishi üstidin tekshürüsh élip bérishini telep qildi.

Wangden xitayning kishilik hoquq weziyiti heqqide toxtilip: " eger xitay dimokratiye we kishilik hoquq qurulmisi asasida tereqqi qilmisa, qanchilik qudretlik bir dölet bolghini bilen, dunya tinchliqigha tehdit élip kilidighan, yawrupa menpe'etigimu ziyan yetküzidighan bir yolgha qarap mangidu xalas"didi.

Bu arida, en'giliye parlaméntining 4 neper ezasi en'giliye hökümitini, yawrupa birlikining qoral cheklimisini bikar qilish pilanini qollimasliqqa chaqirdi.

Buningdin ilgiri, en'giliyning tashqi ishlar ministiri jek straw, béyjing teywen'ge qarita "döletni parchilashqa qarshi turush qanun" ni tüzüp chiqti. Bu ehwal astida qoral cheklimisini bikar qilish téximu éghir qiyinchiliqlarni keltürüp chiqiridu, dégen idi.

"Nyo - york waqti géziti" seyshenbe küni, yawrupa birlikining amérikining bésimi astida xitaygha qaratqan qoral cheklimisini bikar qilish pilanini keynige sürgenlikini élan qildi.

Xitaygha qaritilghan qoral cheklimisini bikar qilish pilani, amérika we bir qisim yawrupa döletlirining naraziliqini qozghighandin kéyin, yawrupa birlikining ikkilinishini meydan'gha keltürgen bolup, küzetküchiler "500 neper xitay kishilik hoquq pa'aliyetchisining bu heqqidiki telipi, yawrupa birlikining qoral cheklimisini bikar qilish pilanini yenimu chongqur oylinishigha yol achidu", déyishmekte. (Eqide)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet