Insan hemishe nepsi bilen eqlining otturisida muhakime qilghuchidur

Insan nepsi yolluq- yolsiz, toghra-xata, halal-haram barliq istek we ishtihalarni teleb qilidu. Neps bu yolda hemishe eqil bilen zitlishidu, eqilni yéngip, öz xahishini ishqa ashurushqa tirishidu. Insan buni elwette sizidu. Lékin nepsining azdurushi bilen xata ishlarnimu köz yumup turup qilip salidu. Bu waqitta neps eqilni yenggen bolidu.
Muxbirimiz ömerjan toxti
2010-04-08
Share

Insan eqlini nepsige hemishe hakim qilalighan muddetche toghra yolda mangghan we toghra ishlarni qilghan bolidu. Nawada neps eqilni yenggen, yeni eqilning telep qilghini emes, belki nepsning telep qilghini emelge ashurulghanda, insan türlük xataliqlargha we yamanliqlargha chüshüp qalghanliqini kéchikip hés qilidu. Köp hallarda özini ziyan'gha uchratqan bolidu.

Peyghembirimiz hezriti muhemmed sellellahu eleyhi wesellemning ulughwar ish - izliri we uning dunyagha kelgen küni munasiwiti bilen se'udi erebistan radi'osi türkche bölümning mudiri we türkistan bölümining mu'awin mudiri istidatliq alim abdul'ehed hafiz ependige bir qanche so'al bilen muraji'et qilghan iduq.

Nepsni paklashta terbiyining ehmiyiti

Abdul'ehed hafiz ependi nepsni paklashta terbiyining ehmiyiti toghriliq mundaq dédi:" insan nepsi xuddi kichik baligha oxshash bolup, uni qandaq terbiyilise, shundaq ösidu. Nepsni bash egdürüsh we eqilning teqezzasigha keltürüsh üchün bezide uninggha qet'iylikmu kérek bolidu. Uni öz ixtiyarigha qoyup bérish köpligen qiyinchiliqlargha yol achidu. Xuddi süttin ayrilish waqti kelgen bowaqni anisidin ayrimastin qoyup bérip, u süttin waz kéchelmigen we chöng bolghiche anisini émip yüriginige oxshash bir ish. Nepsni paklash yolida terbiyining ehmiyiti nahayiti chongdur. Belki terbiyining eng chong xizmiti nepsni paklash bolsa kérek. Shunga peyghemberlerning eng aldinqi wezipisi ulargha egeshkenlerning rohini yükseltish we nepsini paklashtin ibaret bolghan. Qur'an kerimde mundaq déyilgen: "shuningdek öz ichinglardin silerge bizning ayetlirimizni tilawet qilip béridighan, silerni yamanliqlardin pak qilidighan, silerge kitabni (qur'anni) we hékmetni (sünnetni) ögitidighan, silerge bilmigenliringlarni bildüridighan bir peyghember ewettuq"."

Emellerdiki semimiylik nepsni paklashqa türtke bolidu

Abdul'ehed hafiz ependi nepsni paklashta semimiyetning ehmiyiti toghriliq mundaq dédi: "bezi ta'et -ibadetlerdiki semimiylik, ish-pa'aliyetlerdiki durusluq nepsni paklashning sewebliridin bolup qalidu. Shunga qur'an kerim yaxshi emellerning yénida yaman emellernimu qilip qoyidighan, emma gunahini étirap qilidighan ademlerning pul-mélidin bir qismini sediqe yolida élishning u ademning nepsini paklishi üchün wesile bolidighanliqini bayan qilip mundaq dégen: yene bir qisim kishiler gunahlirini étirap qildi. Ular yaxshi ishqa yaman ishni arilashturup qoydi, allahning ularning tewbisini qobul qilishi ümidliktur, allah heqiqeten tewbe qilghuchilarni meghpiret qilghuchidur, nahayiti méhribandur. (I peyghember!) ularni gunahliridin paklishing we (yaxshiliqlirini) köpeytishing üchün, ularning mallirining bir qisimini sediqe hésabida alghin, ulargha du'a qilghin, shübhisizki, séning du'aying ulargha xatirjemlik élip kélidu. Allah ularning sözini anglap turghuchi, niyetlirini bilip turghuchidur. Ular allahning öz bendilirining tewbisini qobul qilidighanliqini, (xalis niyetlik kishilerning) sediqisini qobul qilidighanliqini we allahning tewbini bekmu qobul qilidighanliqini, nahayiti méhriban ikenlikini bilmemdu?"


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet