Истанбулда ислам қурултейи тәшкилати иқтисад вә сода һәмкарлиқ даими комитетиниң алий дәриҗиликләр йиғини ечилди

2009 ‏- Йили 11 ‏- айниң 9 ‏- күни истанбулниң деңиз бойиға җайлашқан төт мәвсум меһманханисида, ислам қурултейи тәшкилатиниң иқтисад вә сода һәмкарлиқ даими комитетиниң 25 ‏- нөвәтлик алий дәриҗиликләр йиғини өткүзүлди.
Мухбиримиз арислан
2009.11.10
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Islam-dunyasi-ixtisad-yighini-305 Сүрәт, 2009 ‏- йили 11 ‏- айниң 9 ‏- күни истанбулниң деңиз бойиға җайлашқан төт мәвсум меһманханисида өткүзүлгән ислам қурултейи тәшкилатиниң иқтисад вә сода һәмкарлиқ даими комитетиниң 25 ‏- нөвәтлик алий дәриҗиликләр йиғини мәзгилидә саһипхан, президент абдуллагул башлиқ меһманларниң бирликтә чүшкән сүрити.
AFP PHoto

Йиғинға түркийә җумһурийти дөләт рәиси абдуллаһ гүл риясәтчлик қилди. Йиғинға ислам қурултейи тәшкилатиға әза дөләтләрдин 11 дөләт рәиси, 6 баш министир, 3 муавин баш министир вә 18 нәпәр министир иштирак қилди. Шималий қибрис, боснаһәрсәк, русийә қатарлиқ дөләтләр йиғинға көзәтчи сүпитидә қатнашти.

Йиғинға 54 дөләтниң йоқири дәриҗилик вәкиллири қатнашти.

Түркийидә чиқидиған һөрийәт гезитиниң 2009 ‏- йили 11 ‏- айниң 10 ‏- күнидики санида билдүрүшичә, йиғинға дөләт рәислиридин афғанистан дөләт рәиси һамид карзай, иран дөләт рәиси мәһмуд әхмәди ниҗад, сүрийә дөләт рәиси бәшәр әсәд, бингал дөләт рәиси зиллнур рахман, серра леоне дөләт рәиси әрнест баи корома, сомали дөләт рәиси шериф шәйх әхмәт, гивинийә дөләт рәиси малам басаи санһа, қатар әмири шәйх һамад бин хәлипә әл тани, коморлар бирләшмиси җумһурийти рәиси әхмәт абдуллаһ, қирғизистан дөләт рәиси қурманбәк бақийоф, күвәйт әмири шәйх сабаһ әл әхмәтләр қатнашти.

Йиғинға йәнә,ирақ вә гамбийә дөләт муавин рәислири, иорданийә, бирләшмә әрәб хәлипилики, таҗикистан, гана, пәләстин вә мавританийә қатарлиқ дөләтләрниң баш министир дәриҗилик вәкиллири, әзәрбәйҗан, қазақистан вә малайсийә қатарлиқ дөләтләрниң муавин баш министирлири қатнашти.

Йиғинға йәнә, оганда, пакистан, түркмәнистан, чад, тунис, алҗирийә, сәуди әрәбистан, сингал, умман, камерун, ливийә, фас, мисир, музамбик, негирийә, йәмән вә җибути қатарлиқ дөләтләрниң министирлири қатнашти.

Йиғинға 293 чәтәллик вә 404 түркийилик ахбаратчи мухбирлар қатнашти. Сақчилар йиғин ечилған меһманхана әтрапида бихәтәрликини күчәйткән болуп, меһманханини 1000 ға йеқин сақчи қоғдап вәзипә өтиди, асманда тикучар сақчи айрупиланлири, деңизда саһил бихәтәрликини қоғдаш сақчи кемилири қоғдиди.

Заман гезитиниң 2009 ‏- йили 11 ‏- айниң 10 ‏- күнидики санида билдүрүшичә, йиғин қуран кәрим тилавәт қилиш билән башланди, йиғинда түркийә дөләт рәиси абдуллаһ гүл вә ислам қурултейи тәшкилатиниң баш катипи профессор доктур әкмәлиддин еһсаноғлу ечилиш нутиқи сөзлиди.

Еһсаноғлу сөзидә, ислам қурултейи тәшкилатиға әза дөләтләрниң көп қисминиң тәрәққий қилған дөләтләр қатаридин орун алғанлиқини билдүрүп, әза дөләтләр өз ‏- ара һәмкарлиқ вә тәрәққият программилири билән намратлиққа қарши күрәш қилалайдиғанлиқини илгири сүрди вә сода ‏- тиҗарәт билән қолға кәлгән дөләт иқтисадиниң пайда ‏- мәнпәәтини намратлиққа хатимә бериш үчүн ишилтилишини оттуриға қойди.

Еһсаноғлу сөзидә йәнә, нәтиҗә итибари билән иқтисади сода һәмкарлиқ даими комитети вәзипилирини мувапиқ орунлиғанлиқини вә әза дөләтләрниң қоллап қувәтлиши билән буниңдин кейинму вәзипә иҗра қилишни давам қилидиғанлиқини билдүрди.

Йиғинда абдуллаһ гул бу қетимқи йиғинниң асасий мәқсти һәққидә тохтилип мундақ деди: дөләтлиримиз көзитип келиватқан яврупа иттипақиға әза болуш басқучи билән иқтисад вә сода һәмкарлиқ даими комитетиниң хизмәт паалийәтлири ташқи сиястимизниң бир‏- бирини чәткә қақмайдиған, қоллайдиған амилидур.

Йиғинда, ислам қурултейиға әза дөләтләрниң нөвәттики иқтисади вә сода тиҗарәт һәмкарлиқи һәққидә музакириләр елип берилғандин кейин йиғин ахирида, бир қанчә ноқта һәққидә қарар елинған, бу қарарға ислам қурултейи тәшкилати 2009 ‏- йиллиқ истанбул қарари дәп нам берилгән.

Йиғинда елинған қарарлар түркийә җумһурийити дөләт рәиси абдуллаһ гүл тәрипидин оқуп өтүлди:

Ислам қурултейиға әза дөләтләр оттурисида иқтисади вә сода ‏- тиҗарәт һәмкарлиқиниң күчәйтилиши, хусусән тиҗарәтниң барғансири әркинлишиши, тиҗари шеркәтләр оттурисида мал ‏- тавар һәмкарлиқи, хусусий кариханчилар оттурисидиму һәмкарлиқниң вә бивастә мәбләғ селишниң күпәйтилиши вә намратлиқниң азийишиға алақидар тиришчанлиқларниң көпийишини нишан қилған мунасивәтләрни чиңитимиз.

Иқтисади вә тиҗарәт һәмкарлиқ саһәлиридә, ислам қурултейи тәшкилатлириниң келишимлириниң вә тәвсийә қилинған қарарларниң иҗра қилинишиға әһмийәт берип, пүткүл әза дөләтләр җиддий һалда бу келишимгә имза қилип, тәстиқлишиға алақидар чақриқта болимиз.

Иқтисад вә сода һәмкарлиқ комтети рәисиниң, ислам қурултейи тәшкилатиниң баш катиплиқи билән һәмкарлиқ ичидә иқтисад вә тиҗарәт һәмкарлиқни, идарә түзиминиң яхшилиниши вә елинған тәвсийә вә қарарларниң иҗра қилиш паалийәтләрни күчәйтиш үчүн пикирлишишини үмид қилимиз.

Униңдин башқа йәнә, иқтисад вә сода һәмкарлиқ комитетидин истратегийә бәлгиси вә паалийәт иш ‏- пиланиниң ислам қурултейи тәшкилатиға әза дөләтләрнң еһтияҗиға вә керәклик болған орунларға ишлитиши һәққидә көздин кәчүрүшини вә зөрүр көрүлгән тәқдирдә иқтисад вә сода һәмкарлиқ комитетиниң һөҗҗәт бәлгиси чиқириишни тәләп қилимиз.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Пикир

Anonymous
Nov 10, 2009 09:07 PM

Asmanda Tik-uchar,Dengizda saqchi kemisi,quruqluqta Bronvik ve Tankiliq saqchi.....pah bu bexeterlik üchünmu ya popangmu?
Buninggha köre elinghan kon-kirit birer qararning tepsilati yoq.

Толуқ бәт