Хәлқара тәшкилатлар исмайил сәмәткә берилгән өлүм җазасини иҗра қилғанлиқиға қаттиқ наразилиқ билдүрди


2007.02.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай һөкүмитиниң 8‏- феврал күни, бейҗиң һөкүмити тәрипидин бөлгүнчилик вә террорлуқ паалийәтлиригә қатнашқан дәп әйиибләнгән уйғур паалийәтчиси исмаил сәмәткә берилгән өлүм җазасини иҗра қилғанлиқиға қаттиқ наразилиқ билдүргән хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати, хитай соти исмаил сәмәтни өлүм җазасиға һөкүм қилишта ишләткән дәлил-испатларниң, бир кишини өлүм җазасиға һөкүм қилиш үчүн йетәрлик пакит һесабланмайдиғанлиқини билдүрди.

Хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати асия бөлүминиң мәсули меки спигәл ханим исмаил сәмәтниң сотиниң хәлқара өлчәмләргә асасән елип берилмиғанлиқини билдүрүп мундақ деди": кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати исмаил сәмәткә берилгән өлүм һөкүмигә вә бу һөкүмниң иҗра қилинишиға бирқанчә сәвәбтин қарши чиқимиз. Биринчидин, сот исмаил сәмәтни өлүм җазасиға һөкүм қилишта, аллиқачан өлүп кәткән кишиләрниң бәргән баянатлириға асасланған. Иккинчидин, сот адаләтлик болмиған, исмаил сәмәтниң өзини ақлиши үчүн пурсәт берилмигән. Үчүнчидин, сот хәлқара өлчәмләргә мувапиқ елип берилмиған. Мушу сәвәбләр түпәйли кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати хитай соти тәрипидин исмаил сәмәткә берилгән өлүм һөкүмини вә бу һөкүмниң иҗра қилиншини қаттиқ тәнқид қилиду.

Дуня уйғур қурултай, хитай һөкүмитиниң исмаил сәмәткә берилгән өлүм һөкүмини иҗра қилғанлиқи мунасивити билән бир баянат елан қилип, хитай һөкүмитиниң исмаил сәмәтниму башқа уйғур паалийәтчилригә охшашла дәлил-испатсиз қарилап, өлүм җазасиға һөкүм қилип, 8‏- феврал күни бу һөкүмни иҗра қилғанлиқини билдүрди.

Дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитетиниң рәиси алим сейитоф, бу мунасивәт билән радиомизниң зияритини қобул қилип, бу һәқтә тохталди.

2003‏- Йили пакистан һөкүмити тәрипидин хитайға тапшуруп берилгән исмаил сәмәт, 2005‏-йили 31‏- өктәбир күни үрүмчи шәһәрлик хәлқ оттура сот мәһкимиси тәрипидин бөлгүнчилик вә террорлуқ паалийәтлиригә қатнашқан дәп әйиблинип өлүм җазасиға һөкүм қилинған иди.

1969‏- Йили йеңисар наһийисиниң саған йезисида туғулған уйғур паалийәтчиси исмайил сәмәт, 1990‏- йили април ейида йүз бәргән барин вәқәсидин кейин хитай һөкүмити тәрипидин тутулуп, 1992‏- йили 9‏- айғичә түрмидә ятқан. Түрмидин чиққандин дәл бир йил кейин йәни 1993‏- йили 9‏- айда қайтидин хитай һөкүмити тәрипидин қолға илинған исмаил сәмәт, 1996‏-йилиғичә түрмидә ятқан. У 1997‏- йили феврал ейида ғулҗида йүз бәргән вәқәдин кейин, өз вәтинидин айрилишқа мәҗбур болған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.