"Béyjingning atalmish térrorchiliqqa qarshi urushi, Uyghurlargha qaritilghan rehimsiz basturushni yoshurmaqta" (3)


2007-07-26
Share

Maykél sheridan yekshenbe waqit gézitide élan qilghan we gézitning oqughuchiliri arisida qizghin munazire qozghighan maqaliside, ghuljidiki nöwettiki weziyetni teswirlep " : sheherde mejburiy bir suküt hökümran bolup, sheherdiki chong meschit yéqindiki kaféxana ichidiki Uyghurlarning kafixanige kirgen xitaylargha soghaq qarashliri, sheherdiki heqiqiy weziyetni ipadilep béreleydu " deydu.

" Xitaylar hujumning ghelibilik bolmighanliqini we nurghunlighan militanning qéchip ketkenlikini bayan qilmaqta "

Medeniyetler ara urushning bügün dinlar, medeniyetlerning uchrishish merkizi bolghan qeshqerde eng keskin dawamlishiwatqanliqini tekitligen aptur maqalisini mundaq dawamlashturidu ": yanwar éyida xitayning atalmish térrorchiliqqa qarshi qisimliri qeshqerning gherbiy jenubi rayonidiki bir terbiyilesh lagirigha hujum qilip, 18 kishini öltürdi. Hujum jeryanida bir xitay saqchisimu ölgen . Xitay axbarat wasitiliri bu hujumni qattiq qattiq teqdirlep, uni sherqiy türkistan islamiy herikitige bérilgen ejellik zerbe dep teswirlidi. Lékin rayonda yashaydighan xitaylar hujumning ghelibilik bolmighanliqini we nurghunlighan militanning qéchip ketkenlikini bayan qilmaqta. "

Aptorning maqaliside bildürüshiche, pénsiyige chiqqan bir xitay armiye ofitséri, xitayning atalmish térrorchiliqqa qarshi qisimlirining yanwar éyidiki herikiti üstide toxtilip " ular heriketni yaxshi élip baralmidi. U ademler téxiche shu yerde. Biz ularning nurghun qoralliri barliqini bilimiz. Shuning üchün hökümet hazir bingtüendikilerni terbiyilesh üchün qoral tarqatmaqta " dégenlikini eskertken.

Qeshqerdin jenubgha qarap mangghan pütün aptomobillarning yolning bir bölümidin qoralliq saqchilarning qoghdishi astida ötidighanliqini tekitligen maykél sheridan, maqalisini mundaq dawamlashturidu ": xitay hökümiti qeshqerdiki héytgah jamesi aldidiki meydanni yasash, gherblik sayahetchilerning turushi üchün méhmanxana sélish üchün qeshqerge milyardlarche yüen meblegh salghan. Shundaqla qeshqerde yasiliwatqan yéngi binalarda olturushi üchün minglighan xitayni qeshqerge import qilghan. Ular asasen sheherning kona rayonida xam xishlardin yasalghan öylerde yashaydighan Uyghurlardin ayrim rayonlargha orunlashturulmaqta."

Xitay kompartiyisining jem'iyetni siyasiylashtürüsh arqiliq, milletler arsidiki ittipaqliqni küchlendürüshke tirishiwatqanliqini tekitligen aptur maqalisini dawamlashturup mundaq deydu ": gerche qeshqer kündilik géziti, qeshqerdiki kompartiye ezalirining 84% ining yerlik Uyghurlardin teshkil tapqanliqini bildürgen bolsimu, lékin qeshqerde xitaylar bilen Uyghurlar arsidiki munasiwetler hélimu keskin. "

Xitayning Uyghurlargha tutqan siyasiti " klassik mustemlikichilik siyasiti "

1949 ‏- Yili Uyghurlarning Uyghur élidiki nopusning % 90 pirsentini teshkilligenlikini we bügün Uyghurlarning sanining Uyghur élidiki umumiy nopusning yirimighimu yetmeydighanliqini tekitligen aptur maykél sheridan, "xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilatining tetqiqatchisi nikolas bikülin, bu weziyetni klassik mustemlikichilik siyasiti dep körsetmekte" deydu.

Maqaliside, xitay hökümitining bésimining ürümchidiki Uyghurlarni tungganlar qatarliq bashqa reqip musulman guruppilar bilen birleshtürgenlikini bayqighanliqini eskertken aptur, tungganlarning Uyghurlargha qarighanda radikal diniy köz qarashlargha ige ikenlikini we tungganlar arisida, wahabizm tesrining téximu küchlük ikenlikini bildürmekte.

4000 Din artuq Uyghur sebiy baliliri ichkiri ölkiliride tilemchilik we oghriliqqa sélinmaqta

Xitay kompartiyisi atalmish azatliqtin kéyin, emeldin qalduruldi dep élan qilghan ottura esirdiki xanlar hakimiyiti dewrige a'it mejburiy emgek we qulluq tijaritining hashar nami astida hélimu dawamlishiwatqanliqini tekitligen aptur maqaliside yene mundaq deydu ": xongkongda chiqidighan heptilik foks zhurnili ötken aydiki bir xewiride 4000 din artuq élip qéchip kétilgen Uyghur sebiy balisining xitayning ichkiri ölkiliride tilemchilik we oghriliqqa séliniwatqanliqini bildürdi. Uyghur élining yéza-kentliridin atalmish ish tejribisi élish we höner öginish namida élip kétilgen yüzligen Uyghur qizlirining ehwali bolsa téximu échinishliq. Nurghun a'ililer qizlirining karxanilardin pahishixanilargha ötküzüp bérilishidin qayghurmaqta.

Maqaliside, en'eniwiy bir musulman jem'iyitide sherep we nomus qatarliq qimmet qarashlirining ölümdinmu yaman dep qarilidighanliqini tekitligen aptur, buning militanlar üchün küchlük bir türtke bolalaydighanliqini eskertken.

Maqaliside xitay hökümitining qosh tilliq ma'arip siyasiti üstidimu toxtalghan maykél sherdan, Uyghur tilining uniwérsitétlarda cheklen'genlikini tekitlep, Uyghur tili, edebiyati, shé'ir we muzikining xitay medeniyitining hujumi astida qalghanliqini , Uyghur tarixining qaytidin yéziliwatqanliqini bildürmekte. (Ömer qanat)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet