Dunya musapirlar küni munasiwiti bilen istanbuldiki Uyghurlar seylige chiqti

2010 ‏- Yili 6 ‏- ayning 20 ‏- küni dunya musapirlar küni munasiwiti bilen i ha ha insaniy yardem wexpining uyushturushida istanbul we uning etrapidiki sheherlerde yashawatqan musapirlar üchün dala seylisi pa'aliyiti élip bérildi.
Muxbirimiz arislan
2010-06-24
Élxet
Pikir
Share
Print

Dala seylisi pa'aliyitige Uyghur, chéchen, bosniyilik we iraq türkliri qatarliq milletlerdin istanbulda köchmen bolup yashawatqan kishiler teklip qilin'ghan. Istanbulda yashawatqan Uyghurlarmu töt chong aptobusqa olturup dala seylisige chiqti.

Dala seylisi pa'aliyiti istanbul shehirining baghchilar rayonidiki bélgrad ormanzarliqida ötküzüldi. Pa'aliyette her xil programmilar uyushturulghan bolup, ösmür balilar Uyghur we türk tilida shé'ir hem naxsha oqudi, her xil oyunchuqlar oynidi, égizge chiqish, sekresh, sirilish qatarliq oyunlarni oynap xushalliqqa chömdi.

Biz bu dala seylisi heqqide pa'aliyetni uyushturghan i ha ha insaniy yardem wexpining mu'awin re'isi yashar qutlu'ay ependi we bir qisim Uyghurlar bilen söhbet élip barduq.

Su'al: I ha ha insaniy yardem wexpining bu dala seylisi pa'aliyitini uyushturushidiki asasiy meqsiti néme?
 
Jawab: "Bügün yashawatqan dunyani hem tereqqiy qilghan hem zamaniwilashqan dunya dewatimiz, emma wehshiylik omumlashqan bir dunyani körüwatimiz. Bügünki künde dunyada hakim küchler élip bériwatqan wehshiylik, sürgün qilish, bésim ishlitish dunyada milyonlighan insanlarning köchmen ‏- musapir bolushigha seweb boldi. Bu heqte meyli sherqiy türkistanliqlar bolsun, meyli ahiska türkliri bolsun, dunyaning töt etrapida milyonlighan insanlar köchmen bolup yashawatidu, resmiy melumatlargha asaslan'ghanda, türkiyide hazir 20 minggha yéqin köchmen yashawatidu, buningdin sirt tizimlatmighanlarni hésablighanda 50 mingdin artuq köchmen yashimaqta, türkiyide resmiy yol bilen kelgen yaki qéchip kelgen nurghun köchmen qérindashlirimiz bar, bular türkiyige hijret qildi, bular özi yashighan dölet ‏- rayonlarda nurghun qiyinchiliqlargha duch kelgen, qetli'am ichide qalghan, urushtin qutulush üchün her terepke qéchishqa mejbur bolghan insanlar. Sherqiy türkistanliq qérindashlirimizgha xitayning ishligen zulumining heddi ‏- hésabi yoq, buni anglitish qiyin, bu qérindashlirimiz bügün bu yerge jem boldi, ularning bu qiyinchiliqlirini azraq bolsimu yéniklitish we her yili ötküzülüwatqan dunya musapirlar küni munasiwiti bilen bir yerge jem qilip ularning dertlirige derman bolush, ulargha teselli bérip ularning rohi keypiyatini yaxshilash meqsitide her yili köchmen ‏- musapirlar dala seylisi élip bériwatimiz, bu seylige 500 din 600 giche köchmen qérindashlirimizni dewet qilduq, bügün bu meqsette bu yerge köchmen qérindashlirimizni jem qilduq, ularning perzentlirini xushal qilish üchün her xil oyunchuq oynattuq, ularni birdem bolsimu béshidin ötken köngülsizliklerdin yiraqlashturush üchün bu xil pa'aliyet uyushturduq."
 
Su'al: Hörmetlik yashar ependim, i ha ha insaniy yardem wexpi Uyghurlar üchün qandaq xizmet pa'aliyetler élip bériwatidu?

Jawab: "I ha ha insaniy yardem wexpining sherqiy türkistan'gha nisbeten élip bériwatqan jiddiy xizmetliri mewjut, türkiyide pa'aliyet qiliwatqan sherqiy türkistan ammiwi teshkilatliri bilen hemkarliship xizmet qiliwatimiz, türkiyide yashawatqan sherqiy türkistanliq köchmen qérindashlirimiz üchün meyli salametlik jehettin bolsun, meyli turmush jehettin bolsun ulargha yardem qilip kéliwatimiz, yémek jehette, qurbanliq qilishta we bashqa jehetlerde yardem qiliwatimiz, emma bular maddiy yardem hésablinidu, eng muhim bolghini sherqiy türkistanliq qérindashlirimizni qollap ularning yénida bolush, biz her zaman ularning yénida, meyli sherqiy türkistandin kelgen bolsun, meyli dunyaning bashqa rayonliridin kelgen bolsun, ulargha yardem qilimiz, chünki ular muhajirlar, biz ensariyilar yeni yardem qilghuchi, qolimizdin kélishiche ulargha yardem qilish üchün tirishiwatimiz, sherqiy türkistanning azad bolushini xalaymiz, hör bir shekilde bizmu u yerge bérishni we u yerdiki qérindashlirimiz bilen uchrishishni xalaymiz, birlikte barawerlik ichide ilgiriki künlerge qaytish üchün tirishchanliq qiliwatimiz, buning üchün xizmet ‏- pa'aliyet qiliwatimiz."

So'al: Démekchi bolghan bashqa sözingiz barmu?

Jawab: "Zulum héchqachan dawam qilmaydu, zulum bir shekilde toxtaydu, her zulmetning bir yoruqluqi bar, kech bolghan bolsa tang étishning nishani démektur, shuning üchün sherqiy türkistanda choqum tang atidu, kün chiqidu, buni pat yéqinda körimiz, bügünki künde xitayning qilmishlirini yaxshi bilimiz, bu qilmishliri yerde qalmaydu, pütkül dunya xitayning qanchilik zalim ikenlikini, qanchilik jinayetchi ikenlikini bilidu, bügünki künde ular heqsiz bolsimu axbarat wasitisi arqiliq, pul ‏- iqtisad küchi arqiliq, özlirini heqliq körsitish üchün barliq imkaniyetlerni ishqa salmaqta, bu ish del eksiche bolidu, xitayning iqtisadiy töwenleshke bashlidi, héchqachan bu shekilde dawam qilmaydu, men sherqiy türkistanliq qérindashlirimning bushashmasliqini, choqum pa'aliyetlirini dawam qilishlirini tewsiye qilimen."

I ha ha insaniy yardem wexpining resmiy tor bétide dunya musapirlar küni munasiwiti bilen élan qilin'ghan doklatta, dunyadiki musapirlar we ular olturaqlashqan döletler heqqide bayan qilin'ghan bolup, sherqiy türkistandin köchüp dunyaning oxshimighan döletliride musapir bolup yashawatqan Uyghurlarning sanining 2 milyondin artuq ikenliki bildürüldi.

Köchmen musapirlarning qiyinchiliqliri we bu qiyinchiliqlarni hel qilish üchün 2000 ‏- yili, birleshken döletler teshkilati teripidin élin'ghan qarar bilen her yili 6 - ayning 20 ‏- küni dunya musapirlar küni dep élan qilin'ghan idi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

 
Toluq bet