Истанбулда 'шәрқий түркситан түрклириниң кәчмиши вә бүгүни' дегән темида йиғин ечилди

4 ‏- Айниң 15 ‏- күни истанбул шәһириниң бағчилар районлуқ дүндар учар толуқ оттура мәктипиниң уюштуруши билән йиғин залида, "шәрқий түркситан түрклириниң кәчмиши вә бүгүни" дегән темида йиғин ечилди.
Мухбиримиз арислан
2010-04-16
Share
Istanbulda-Uyghur-mesilisi-hamutxan-kokturk-305.jpg Сүрәт, 4 ‏- айниң 15 ‏- күни истанбул шәһириниң бағчилар районлуқ дүндар учар толуқ оттура мәктипиниң уйуштуруши билән ечилған, "шәрқий түркситан түрклириниң кәчмиши вә бүгүни" дегән темидики йиғиндин бир көрүнүш.
RFA Photo / Arslan

Йиғинға бағчилар районлуқ миллий маарип назаритиниң мудири исмаил тоғрусой әпәнди, шәрқий түркистан вәхпи, шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң вәкиллири, дундар учар толуқ оттура мәктипиниң оқутқучи вә оқуғучилири болуп 1000 дин артуқ киши қатнашти.

Йиғин бир минутлуқ сүкүттә туруш вә истиқлал марши оқуш билән башланди. Йиғинда дундар учар толуқ оттура мәктәп мудири рамизан йилмаз әпәнди ечилиш нутиқи сөзлиди.

Йиғинда дундар учар толуқ оттура мәктәп оқуғучиси сәфа доғру, уйғурлар һәққидә йезилған " сеғиндим " дегән темидики шеирни дикламатисийә қилди.

Кейин шәрқий түркистан вәхпиниң башлиқи һамут көктүрк әпәнди сөз қилип, уйғурларниң тарихи, шәрқий түркситан җуғрапийиси вә хитайниң шәрқий түркистандики зулум сиясәтлирини аңлитиш билән биргә, хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан динға чәклимә қоюш, уйғур тилини йоқ қилиш, қош тиллиқ маарипни баһанә қилип уйғур тилини мәктәп дәрсликлиридин чиқириветиш, шәрқий түркситанға көчмән йөткәш сиясәтлириниң асасй мәқситиниң уйғурларни асимилятисийә қилиш сиясити икәнликини дәп өтти.

Йиғинда йәнә, шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң идарә һәйәт мәсуллиридин абдукерим әпәнди сөз қилип, уйғурларниң кәчмиши вә бүгүнки вәзийити шундақла 5 ‏- июл үрүмчи вәқәсиниң келип чиқиш сәвәблири һәққидә доклат бәрди.

Йиғин ахирида шәрқий түркситан вәхпиниң башлиқи һамут көктүрк оқуғучиларниң уйғурлар һәққидә сориған соаллириға җаваб бәрди.

Йиғин ахирида, бағчилар районлуқ миллий маарип назаритиниң мудири исмаил тоғрусой әпәнди, шәрқий түркистан вәхпиниң башлиқи һамут көктүрк әпәндигә, йиғинда сөз қилғанлиқини тәбрикләп дундар учар толуқ оттура мәктәп намида гулдәстә тәқдим қилди.

Шәрқий түркистан вәхпиниң башлиқи һамут көктүрк, мәктәп мудири рамизан йилмаз әпәндигә уйғур чимән допписи тәқдим қилди.

Биз бу йиғин һәққидә йиғинға қатнашқан мәктәп мудири рамзан йилмаз әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Һөрмәтлик мудир әпәндим, немә үчүн мәктипиңиздә уйғурлар һәққидә бир йиғин ечишни мувапиқ көрдиңиз?

-- 18 ‏- Әсирниң ахирлиридин башлап хитай ишғалийити астида қалған вә 1955 ‏- йилида аптоном район дәп елан қилинған шәрқий түркситан һазирму ишғал астида турмақта. Тарихй орун қәшқәрдә, үрүмчидә, турпанда инсанийәткә қарши җинайәт ишлиниватиду, асаси һәқ ‏- һоқуқлири дәпсәндә қилинған, көчүшкә мәҗбурланған, қирғинчилиқ астида қалған шәрқий түркситан хәлқи әркинликкә чиқишни халайду. Бизниң бағчилар районлуқ әвран мәһәллисидә көп санда шәрқий түркситанлиқ уйғур, қазақ қериндашлиримиз яшайду, мәктипимиздиму тәкти уйғур, қазақ болған оқуғучилиримиз бар, шу сәвәбтин мәктәптики оқуғучилиримизға шәрқий түркистанда йүз бәргән вәқәләрни билдүрүш, у йәрдики мусулман қан ‏- қериндашлиримиз чекиватқан зулумни аңлитишни мувапиқ көрдуқ, бу йиғиндин оқуғучилирим бәк тәсирләнди.

Һөрмәтлик мудир әпәндим, әркин асия радиоси арқилиқ уйғурларға демәкчи болған сөзиңиз барму?

-- Шәрқий түркистандики қериндашлирим шуни билсунки, улар чекиватқан зулумни бизму қәлбимиздә һес қиливатимиз, улар тартиватқан азабларни бизму тартиватимиз, улар "бизни унтуп қалди" дәп ойлимисун, улар бизниң көңлимиздә, һәр вақит уларни әсләймиз вә сөйимиз һәмдә сәмими салам йоллаймиз.

Биз йәнә, бу йиғинда сөз қилған шәрқий түркистан вәхпиниң башлиқи һамут көктүрк әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики сөһбәтлиримизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт