Jidde shehiride ötküzülgen énérgiye yighini énérgiye mesilisini hel qilamdu?

Énérgiye bahasining xelq'ara miqyasida téz sürette ösüp kétishi dunya iqtisadigha jiddiy tesir körsitiwatqan mesilige aylanmaqta. May bahasining téz sürette kötürülüshi amérika, en'giliye, fransiye, yaponiye, xitay, hindistan qatarliq yawropa hem asiyadiki néfit import qilidighan döletlerning nöwette hel qilishqa tégishlik muhim mesililirining birige aylan'ghan bolup, mezkur néfit istémalchi döletler néfit ishlep chiqiridighan memliketlerning néfit ishlepchiqirish miqdarini ashurushni telep qilmaqta.
Muxbirimiz ümidwar xewiri
2008-06-23
Élxet
Pikir
Share
Print

 Yekshenbe küni se'udi erebistanning jidde shehiride néfit énérgiye yighini ötküzüldi

Néfit bahasining téz ösüp kétishidin kélip chiqqan énérgiye mesilisini hel qilish üchün se'udi erebistanning jidde shehiride ötküzülgen énérgiye yighinida énérgiye sahesidiki bir qatar mesililer muzakire qilin'ghan.

Sébastiyan abbotning birleshme agéntliqi teripidin élan qilghan bu heqtiki maqaliside körsitilishiche, dunya boyiche eng köp néfit éksport qilidighan se'udi erebistan hökümiti yighinning sahibxani süpitide néfit bahasini tengshesh üchün paydiliq dep hésablap, néfit ishlepchiqirish miqdarini ashurup, künlük ishlepchiqirishni yene 200 ming tung köpeytish arqiliq künlük ishlepchiqirish miqdarini 9milyon 500 tunggha yetküzidighanliqini,bu pilanni 7 - aydin bashlaydighanliqini jakarlighan.

Amérikining " s - spa'in" téléwiziye qanilining neq meydandin körsitishiche, se'udi erebistan padishahi abdulla néfit ishlepchiqirish künlük miqdarini ashurushtin bashqa yene néfit éksport qilghuchi döletler teshkilatining dunya bankisi namida bir milyard dollar meblegh ajritip, bashqa kembeghel döletlerning künsayin ösüwatqan énérgiye qiyinchiliqini hel qilishqa yardem bérish teshebbusini otturigha qoyghan shuningdek yene se'udi hökümiti özi besh yüz milyon dollar ajritip, uni énérgiye pilanlirini tereqqi qildurush üchün ishlitidighanliqini élan qilghan.

Néfit bahasining ösüp kétishidiki seweb néme?

Néfitning xelq'ara bazardiki her bir tungining bahasi bu yilning béshida 100 dollar etrapida bolup, qisqighina 4 - 5 ay ichide 140 dollargha yetti. Ötken yili bolsa 70 - 80 dollar etrapida bolup, bu yil bir qatlidi.

Nöwette, néfit bahasining yene dawamliq ösüsh éhtimalliqi barliqi perez qilinmaqta. Undaqta, buningdiki seweb néme? bu heqte qarashlar her xil bolup, amérika, en'giliye qatarliq bir qisim gherb néfit istémalchi döletliri buni néfit ishlepchiqarghuchi döletlerning néfit ishlepchiqirish miqdarini ashurmasliq bilen baghlighan bolup, ular mezkur döletlerni néfit ishlepchiqirish miqdarini ashurush arqiliq néfit bahasining ösüshni peseytish kérek dep hésablaydu. Emma, se'udi erebistan qatarliq néfit ishlepchiqarghuchi döletler bolsa, néfit bahasining ösüp kétishidiki amilni bazar talishish hem istémalchi döletlerning yuqiri énérgiye béji bilen baghlaydu.

Amérika bilen xitay dunyadiki eng köp néfit import qilidighan döletlerning biri bolup, mezkur mesile amérika hökümiti we dölet mejlisi'idimu dawamliq muzakire qilinmaqta. Néfit bahasining ösüshige nisbeten xitay énérgiye sahesimu türlük mulahizilerni élip barmaqta. Xitayning "kktw" programmisida énérgiye mesilisi heqqide toxtalghan ikki neper proféssor néfit bahasining ösüp kétishidiki amillar heqqide pikir otturigha qoyup, buning sewebini asasliqi amérika qatarliq gherb istémalchi döletlirining siyasitige baghlidi. Ularning qarishiche, tuyuqsiz peyda bolghan ehwallar hemde ishlepchiqirish iqtidarining yétersiz bolushi we kimning may ösüshte payda alghanliqi mesilining tügünliridin biri. Ular bu qétimqi yighindin chong ümid kütüsh mumkin emeslikini tekitleshti.

Ahalilarning aptomobil ishlitish nisbiti eng yuqiri hemde dunyada eng köp néfit import qilidighan memliket hésablinidighan amérikida may bahasining téz ösüshi iqtisadqa jümlidin puqralarning turmushigha éghir tesir körsitidighan mesilige aylan'ghan bolup, ötken heptide prézidént bush amérikining bezi déngiz boyliridiki 80 - yillarda dölet mejlisi échishni chekliwetken néfit menbelirini échish arqiliq amérikining énérgiye éhtiyajini hel qilishqa yardem körsitish pilanini otturigha qoyghan bolsimu, biraq amérika dölet mejlisidiki démokratik partiyidin kélip chiqqan ezalarning qarshiliqigha uchrighan hemde bu teshebbus ötmigen. Amérika awazining xewer qilishiche, dölet mejlisining démokratik we jumhuriyetchiler partiyisidin bolghan ezalar arisidimu buninggha nisbeten oxshimighan pikirler mewjut.

Jidde yighini heqiqeten énérgiye mesilisini hel qilalamdu?

30 Nechche döletning énérgiye bashliqliri qatnashqan jidde yighinida se'udi erebistan hökümiti mesilini hel qilish üchün bezi tirishchanliqlarni körsetsimu, biraq, mesililerning hel bolishi unche asan'gha chüshmeydighanliqi otturigha qoyulmaqta. B b s agéntliqining éytishiche, yighin xulasisi süpitide mesilini hel qilidighan héchqandaq bir qarar qobul qilinmighan.

Biraq, hazir amérikida bir gallon mayning otturiche bahasi 4 dollar etrapida bolup, emma, amérikining "lundbérg tetqiqat guruppisi" dep atalghan néfit mesilisini tetqiq qilidighan bir orun yette mingdin artuq may qachilash ornini tekshürüsh arqiliq may bahasining buningdin kéyin chüshidighanliqini perez qilghan. Bu tetqiqat ornining mes'uli lundbérg se'udi erebistanning may ishlepchiqirish miqdarini köpeytishi 7 - ayda may bahasining chüshüshni keltürüp chiqirishi mumkin dep höküm qilghan.

Toluq bet