Norwégiyide sherqiy türkistan jumhuriyetliri xatirilendi


2006.11.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
AbdurupMexsum.jpg
Sherqiy türkistan jumhuriyitining bash katibi abdurop mexsum ibrahimi

Norwégiyidiki Uyghurlar bir yerge jem bolup 12 - noyabir sherqi türkistan jumhuryetliri qurulghan künni dölet bayrimi süpitide tebriklidi shundaqla , Uyghur xelqining azadliqi , sherqiy türkistan dölitining musteqilliqi üchün qan tökken ezimetlerning rohigha atap du'a tilawetler qilishti. Yéqinda Uyghur siyasiy pa'aliyetchiliri arisidin waqitsiz alemdin ötken ataqliq sen'etkar , aktip siyasiy pa'aliyetchi küresh kösen ependini hemde uning ish izlirini eslep ötti.

11-Ayning 12-kuni, yekshenbe norwégiyining oslo we bérgin sheherliridiki Uyghurlar bir yerge jem bolup, ikki jumhuriyet künini xatirilidi. Pa'aliyette aldi bilen ikki jumhuriyetning qurulush jeryani we kéyinki aqiwiti qisqiche eslep ötüldi.

1933-Yili 11-ayning 12 – küni qeshqerde ejdatlirimizning esirler boyi qilghan erkinlik ,musteqilliq arzusi we sansiz qurbanlarni bérishi bedilige, sawut damollam qatarliq wetenperwer ejdatlirimizning bash bolushi bilen "sherqiy turkistan islam jumhuryiti" quruldi we eyni chaghdiki qumul déhqanlar inqilabining yolbashchisi xoja niyaz haji jumhuriyet re'islikige teyinlen'gen idi. Epsuski ruslar bilen xitaylarning til biriktürüp élip barghan suyiqestlik hujumliri aqiwitide bu jumhuryitimiz anche uzun'gha barmay oz mewjutliqidin ayrildi.

Shundin yene 11 yil ötup xelqimiz xitayning zulumigha qarshi shimaldiki uch wilayette qayta qozghaldi we uzun ötmey ghuljida ikkinchi qétim "sherqiy turkistan jumhuriyti" quruldi. Bu qétimqi inqilabqa, elixan törem, exmetjan qasimi, gheni batur qatarliq bir türküm wetenperwer zatlar bashchiliq qilghan idi. Tolimu epsuski sansizlighan ajdatlirimizning issiq qéni bedilige dunyagha kelgen bu jumhuryitimizmu yene oxshashla rus we xitaydin ibaret ikki düshmenning birliship oynighan siyasi oyunlirining qurbani bolup ketti.

Xatirilesh pa'aliyitige qatnashqan barliq Uyghurlar birdek halda, ikki jumhuriyetning qurulushi Uyghur xelqining aldinqi esirde ikki qétim musteqil döliti bolghanliqining ispati, shuningdek sherqiy türkistanning xitaylar teripidin béqiwélin'ghan dölet ikenlikining roshen bir pakiti, buning bügünki milli dewa ishlirimizda we bügünki ösüp yétiliwatqan ewlatlarning iptixar tuyghusini ashurushta ghayet zor roli bar, dep qaraydighanlighini bildürüshti. Yighin qatnashchiliridin enwer ependi bundin kéyin bu xil tebriklesh pa'aliyetlirini her yili keng –kölemde, téximu mol mezmunluq pa'aliyetler bilen xatirleshning zörürlükini tekitlep oz közqarishini bayan qildi.

Pa'aliyetning jumhuriyet künini xatirlesh qismi axirlashqandin kéyin, merhum köresh küsenning ning xelqimiz qelbidin chungqur orun alghan ölmes seniti, weten – millet ishlirigha qoshqan öchmes töhpiliri hörmet bilen eslep ötüldi we merhumning rohigha du'a oquldi.

Biz yene bérgindiki pa'aliyet e'ahwalidin xewerdar bolush üchün norwégiye Uyghur komitétining diniy ishlar boyiche mes'uli we bérgin shehiridiki wekili kerim qarimni ziyaret qilduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.