Kanadada hüseyin jélilni qutquzush namayishi ötküzüldi

Yekshenbe küni kanadaning toronto shehiride, xitay hökümitining olimpik harpisida kanada puqrasi hüseyin jélilni yenila turmida tutup turuwatqanliqigha naraziliq bildürüsh, kanada hökümitini hüseyin jélil mesiliside xitaygha qarita bésimni qaytidin kücheytishke ündesh we kanada jama'itini hüseyin jélil délosigha jelp qilish meqsitide, kocha aylinip naraziliq bildürüsh namayishi élip bérildi.
Muxbirimiz kamil tursun xewiri
2008-06-23
Share
kanada-huseyin-jelil1-305 Kanada hökümitini hüseyin jélil mesiliside xitaygha qarita bésimni qaytidin kücheytishke ündesh kocha aylinip naraziliq bildürüsh namayishidin körünüsh.
RFA Photo / Kamil Tursun

Bügünki bu namayishni kanada Uyghur jem'iyiti uyushturghan bolup,namayishqa kanadadiki kishilik hoquq teshkilatlirining xadimliri,musulman teshkilatlirining mes'ulliri,her qaysi uniwérsitétlarning oqughuchiliri we Uyghurlar qatnashti.Namayishchilar hawaning osal bolushigha we qattiq yéghiwatqan yamghurgha perwa qilmastin,torontodiki xitay konsulxanisi bilen ontari'o shitatining parlamént binasighiche bolghan nechche kilométirliq musapini piyade méngip, hüseyin jélilni qoyuwétishni telep qilidighan we xitay hökümitini eyibleydighan shu'arlarni towlidi.

Namayishning meqsiti kanada hökümitige bésim ishlitish

Kanada yéngi démokratlar partiyisining parlamént ezasi pégy nash namayish sépidin alahide orun aldi we u, kanada Uyghur jem'iyitining hüseyin jélil üchün élip bériwatqan barliq pa'aliyetlirini qollaydighanliqini bildürdi.. Kanada Uyghur jem'iyitining bash katibi tuyghun abduweli, bügünki namayishning meqsitining axbarat wastiliri arqiliq, kanada jama'itining hüseyin jélil mesilisige diqqitini burap, kanada hökümitige bésim ishlitish ikenlikini, 400 ge yéqin kanadaliqning namayishqa qatnashqanliqini bildürdi. Namayish sépidiki turaxan ana xitay hökümitining hüseyin jélil qanunsiz qolgha élip,uninggha qamaq jazasi bergenlikige naraziliqini ipadilesh, xitay da'irilirining kanada puqrasini tutush hoquqining yoq ikenlikini bildürüsh üchün, bügünki namayishqa qatnashqanliqini ilgiri sürdi.

Namayishta her qaysi teshkilatlarning wekilliri söz qilghan bolup, kechürüm teshkilati kanada bölümi bayanatchisining bayanatida, kanada bash ministiri we tashqi ishlar ministirilirining yoquri derijilik xitay rehberliri bilen korüshüshliride, hüseyin jélil délosining bir qanche qétim otturigha qoyulghanliqini, nöwette olimpik harpisida, kanada da'irilirining hüseyin jélil mesiliside,xitay da'irilirige qaratqan bésimni qaytidin kücheytishi kéreklikini tekitlep: kanada hökümiti xitay bilen bolghan ghayet zor iqtisadi munasiwetliridin paydilinip hüseyin jélilni qoyuwétish heqqide ular bilen sözlishishi we hüseyinni kanadagha qayturup kélishi kérek. Chünki kanada kishilik hoquqni eng teshebbus qilidighan dölet. Kanada puqrasining kishilik hoquqi bir diktator dölet teripidin dawamliq depsende qilinsa, kanada özining puqrasigha ige chiqalmidi, dégen ataqqa qalidu we bu, döletning obrazigha dagh chüshüridu, - dédi.

" Hüseyin jélil a'ilisi we dost - yarenliri bilen jem bolidu "

Namayishqa qatnashqan kanada parlamént ezasi we yéngi démokratlar partiyisining xelq'ara mesililer buyiche bayanatchisi pégy nash hüseyin jélilning xitayda qamaqliq turushining kanada üchün qorqunch ehwal ikenlikini eskertip: kanada puqrasining chet bir dölette qolgha élinishi, uning konsul hoquqining we konsul mulazimitining ret qilinishi, ashkara we adil sotlanmasliqi,yene kélip,uning muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilinishi intayin qorqunchluq ehwal.

Kanada hökümitining hüseyin jélil délosigha sel qaraydighan héchqandaq asasi yoq. Méning bügün kanada Uyghur jem'iyiti uyushturghan hüseyin jélil ependining teqdiri heqqidiki bu pa'aliyitige alahide qatnishishim kanada we xitay hökümetlirige bésim qilishtin ibaret, - dédi. Parlamént ezasi pégy nash sözide hüseyin jélilning axiri kanadagha qaytip kélidighanliqini, a'ilisi we dost - yarenliri bilen jem bolidighanliqini bildürdi.

" Uyghurlarning siyasiy ehwalini kanada xelqighe tonushturush üchün bir purset "

Biz namayishning uyushturghuchisi kanada Uyghur jem'iyitining re'isi ruqiye xanimni ziyaret qilghinimizda, u bügünki namayishqa axbarat wastilirining alahide diqqet qilghanliqini,namayishtin ilgiri teyyarliq xizmetliri yaxshi ishlen'genliki üchün, keng kanada jama'itining qatnishishini qolgha keltürgenlikini, namayishchilarning sözliride hüseyin jélilni unutmaydighanliqini we uning üchün dawamliq pa'aliyet élip baridighanliqini bildürgenlikini eskertti.

Ruqiye xanim hüseyin jélilni qutquzush heqqidiki bügünki bu pa'aliyetning Uyghurlar we Uyghurlarning siyasiy ehwalini kanada xelqighe tonushturush üchün bir purset bolghanliqini tekitlep ötti. Bu kanada Uyghur jem'iyiti uyushturghan we kanada jama'iti qatnashqan hüseyin jélilni qutquzush heqqidiki, kölimi keng tunji qétimliq naraziliq bildürüsh pa'aliyiti bolup hésablinidu.

Kanada puqrasi hüseyin jélil 2006 - yili mart éyida özbékistanni ziyaret qilghanda, özbék da'iriliri teripidin zorluq wastiliri bilen xitaygha ötküzüp bérilgen bolup, xitay hökümiti atalmish térrorluq, bölgünchilik jinayetliri bilen 2007 - yili april éyida, uninggha muddetsiz qamaq jazasi bergenidi.
 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet