Bu yil Uyghur élide bulturqidinmu éghir kelkün apetliri yüz bérishi mumkin


2005.05.24

Ilgiri xewerler bérip ötküzimizdek, bu yil bahar bashlinishi bilen Uyghur élining jenub- shimalida kelkün apiti, tagh sérilish, qiyan kélishke oxshash apetler oxshimighan derijide üzülmey yüz bérip turdi. Munasiwetlik tarmaqlar bahardin buyan yüz bériwatqan bu pewqul'adde apetlerning sewebini "qar érish xaraktérlik kelkün apiti" dep körsetken idi.

Keng da'iride kelkün apiti yüz bérishi mumkin

Uyghur élidiki kelkündin mudapi'e körüsh ponkitlirining hemde mété'orologiye idarilirining Uyghur éli xewer torida bergen melumatlirigha qarighanda, bu yil 7 - ay we 8 - ay mezgilliride, Uyghur élide ilgiriki yillargha baqqanda yenimu keng da'iride kelkün apetlirining yüz bérishi mumkin iken.

Chünki, ötken yil qishtin buyan, Uyghur élining hawa kélimati intayin turaqsiz bolghan bolup, qar yéghish nisbitimu ilgiriki 15 yildin buyan eng köp bolghan. Uyghur élining qar bilen qaplinish da'irisi hem qarning qélinliqi zorayghan.

Biz Uyghur aptonum rayonluq mété'orologiye idarisige téléfon qilip, Uyghur élining qaysi jaylirida apet yüz bérish éhtimalliqi köpliki heqqide melumat élishqa tirishqan bolsaqmu, emma ular jawab bermidi.

Ziyan xéli köp bolghan

Bu yil mart éyida, ili tewelikide bir heptidin artuq yamghur yéghip hemde qishtin buyan yighilghan qarlarning biraqla érishi bilen hasil bolghan kelkünde ilining könes, tékes, toqquztara qatarliq alte nahiyisi oxshimighan tesirlerge uchrap bir adem we nurghun mal - waranlar ölgen hemde térilghu yerler nabut bolghan idi.

Uningdin bashqa Uyghur élining bezi jayliri may éyida sibiryining soghuq hawa éqimining tuyuqsiz zerbisige uchridi. 13 - Mayda üchturpan, bay, maralbéshi, alar qatarliq 9 nahiye, tuyuqsiz yaqqan möldürning zerbisige uchridi.

Hazirgha qeder toluq bolmighan statistikigha asaslan'ghanda, bu jaylarda weyranchiliqqa uchrighan térilghu meydanning kölimi jem'iy 189 ming mogha yétip, biwaste iqtisadiy ziyan 1 milyon 650ming yu'endin ashqan. Nöwette apetke uchrighan jaylardiki déhqanlar yerlerni qaytidin térishqa bashlighan bolup, jiq chiqim tartqan.

Bu heqte yéqinda möldür apitige uchrighan jaydiki bir déhqan ayal, apette déhqanlarning bahardin béri qilghan emgikining bikar bolup, emdi tériqchiliq ishlirini qaytidin qilishqa mejbur boliwatqanliqini bildürdi.

Tengritagh tor bétide peyshenbe küni élan qilin'ghan Uyghur aptonum rayonluq kelkündin mudapi'elinish qomandanliq shitabining tekshürüsh doklatida körsitilishiche, nöwette tengri téghining shimali shundaqla gherbiy jenubidiki deryalarning suyi ilgiriki mushu mezgilge qarighanda 15٪ etrapida jiq bolup, hawa témpiraturining üzlüksiz kötürilishige egiship derya sulirimu kötirilidiken. 7 - Ayning otturliridin 8 - ayning bashlirighiche qiyan hem kelkün apiti yüz bérish éhtimalliqi chong iken.

Kelkünning aldini élish xizmetliri téxi ishlenmigen

Uyghur élidin igilishimizche, hazirghiche téxi munasiwetlik da'iriler kelgüsi yüz bérish éhtimalliqi chong bolghan kelkün apetlirining aldini élish heqqide téxi tégishlik tedbir qollanmighan. Shundaqla apet yüz bérish éhtimalliqi chong bolghan jaylardiki amminingmu buningdin xewiri yoq iken. Bu heqte ilining nilqa nahiyisidiki kelkündin mudapi'elinish ishxanisining bir xadimi ziyaritimizni qobul qildi. U "nahiyimiz ikki taghning otturisida bolghachqa her yili kelkün apetliri köp yüz béridu, egerde hawarayi idariliri aldin xewer berse, biz ammini hem charwilarni tarqaqlashturup ziyanni eng töwen derijige chüshürüshke tirishimiz. Undaq bolmighanda, tuyuqsiz kelgen apette déhqan- charwichi amma eng köp ziyan tartidighan gep, bu yil téxi undaq uqturushmu yoq" - dédi.

U yene bultur yüz bergen bir qétimliq kelkün hemde tagh sérilish apitide nahiyide jem'iy 15 ademning ölgenlikini yene nurghun charwa mallarningmu ölgenlikini éytti. Emma bilishimizche ilgiri bu heqte xitay axbaratliri héchqandaq melumat bermigen idi.

Mété'orologiye tarmaqlirining sün'iy hemrah arqiliq ige bolghan uchurigha asaslan'ghanda, bu yil 7 - hem 8 - aylarda hawa témpératurisi ilgiriki yillarning mushu mezgilidin perqliq yuqiri bolush éhtimalliqi chong bolup, buning bilen tengri téghining jenub we shimali étekliride keng kölemlik kelkün apetliri yüz béridiken. Shundaqla alaqidar da'iriler, her qaysi jaylarning kelkündin mudapi'elinish teyyarliqliri téxi yéterlik bolmighachqa, apetning keltürüp chiqiridighan ziyanlirini mölcherleshning tes ikenlikini bildürmekte. (Gülchéhre)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.