Кәлкүн апити алтай вилайитигә еғир иқтисадий зиян елип кәлди


2005.06.06

Алтай вилайитидә мушу айниң 1 - күнидин башлап бир қанчә күн уда яққан, қаттиқ қар- ямғур кәлкүн һасил қилип, алтай шәһәр ичидин башқа йәнә, қаба, бурчин, чиңгил, көктоқай қатарлиқ наһийиләрдә еғир апәт кәлтүрүп чиқарған иди.Нөвәттә апәт йүз бәргән җайларда апәттин қутқузуш ишлири давам қилмақта икән.

Алтайниң йәрлик мәтбуатлиридин ашкарилинишичә, нөвәттә кәлкүн асасән тизгинләнгән болуп, кәлкүн апитигә учриған районларда гәрчә адәм өлүш вәқәлири йүз бәрмигән болсиму, әмма өрүлгән өйләр һәм зәйләшкән өйләрниң сани барғанчә көпәймәктә икән. Игилишимизчә көктоқайниң темеки йезисидила 60٪ тин көпрәк аилиликниң өйи өрүлгән.

Алтайда кәлкүн апитидә қалған аммини зиярәт қилғинимизда, улар бирдәк бу қетимқи кәлкүнниң алтай тәвәсидә он - йигирмә йилдин буян көрүлүпбақмиған бир қетимлиқ апәт икәнликини билдүрди.

Кәлкүн апитидә нурғун етиз һәм яйлақ вәйран болған

Алтай вилайәтлик мунасивәтлик даириләрниң бу қетимлиқ кәлкүн апитиниң кәлтүргән иқтисадий зиянлирини статистика қилип көрситишичә, алтай шәһәр ичи һәм қаба, бурчин қатарлиқ бәш наһийисиниң апәт зәрбисигә учриғандин кейин, һазирғичә өрүлгән өй, су басқан терилғу җайлар, вәйран қилинған етиз һәмдә яйлақларни һисаплиғанда, бивастә иқтисадий зиян 54 милйон 240 миң юәнгә йетидикән.

Буниң ичидә апәтниң зийини әң еғир болғини алтай шәһәр ичи болуп, келип чиққан бивастә иқтисади зиян 19милйон юәнгә барған.

Йәрликләрдин игилишимизчә, бу кәлкүн апитидә деһқан, чарвичилар һәммидин бәк еғир әһвалда қалған болуп, улар туюқсиз йүз бәргән кәлкүн апитидә өйлири өрүлүп макансиз қалғандин башқа, әмдила һосул бериш алдида турған терилғу етизлири кәлкүндә вәйранчилиққа учрап еғир зиян тартқан. Бәзи җайларда 90٪етизлиқ вәйран қилинған, җиминәйдә ямғур қарға айлинип, әмдила хәмәклигән барлиқ тавуз- қоғунлар үшшүп кәткән.

Бу йил пүтүн хитай миқясида кәлкүн апәтлири көп көрүлмәктә

Бу йил баһардин башлап уйғур елиниң җәнуп вә шималида җүмлидин пүтүн хитай миқясида кәлкүн апәтлири адәттин ташқири көп көрүлмәктә. Бу кәлкүн апәтлириниң келип чиқиш сәвәби асасән келимат характерлик болуп, һава темпратосиниң туюқсиз көтүрүлүши вә һөл йеғин тәсиридин болған.

Тәйвән мәркизий ахбаратиниң дүшәнбә хәвәр елан қилишичә, һазирға қәдәр хитайниң 16 өлкә, аптонум район һәм шәһәрлиридә кәлкүн апити йүз бәргән болуп, бу апәтләрдә җәмий 204адәмниң өлгәнлики вә 79адәмниң йоқап кәткәнлики мәлум болған.

Уйғур елидики метеорологийә даирилиридин игә болишимизчә, бу язда уйғур елиниң шималий тәрәплири көп ямғурлуқ һаваға йүзлинидиған болуп 7 - айдин 8 - ай мәзгилигичә йәниму кәң даиридә кәлкүн апәтлири көрүлиши мүмкин икән.

Нөвәттә алтайда апәттә қалған хәлқ, һөкүмәт даирилириниң апәтни көздин кәчүрүш паалийәтлирини көп қетим елип барсиму әмма, апәттә қалған хәлқни қутқузуш ишлириниң тез йүрүшмәйватқанлиқидин нарази икәнликини ипадилимәктә. (Гүлчеһрә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.