Kelkün apiti altay wilayitige éghir iqtisadiy ziyan élip keldi


2005.06.06

Altay wilayitide mushu ayning 1 - künidin bashlap bir qanche kün uda yaqqan, qattiq qar- yamghur kelkün hasil qilip, altay sheher ichidin bashqa yene, qaba, burchin, chinggil, köktoqay qatarliq nahiyilerde éghir apet keltürüp chiqarghan idi.Nöwette apet yüz bergen jaylarda apettin qutquzush ishliri dawam qilmaqta iken.

Altayning yerlik metbu'atliridin ashkarilinishiche, nöwette kelkün asasen tizginlen'gen bolup, kelkün apitige uchrighan rayonlarda gerche adem ölüsh weqeliri yüz bermigen bolsimu, emma örülgen öyler hem zeyleshken öylerning sani barghanche köpeymekte iken. Igilishimizche köktoqayning téméki yézisidila 60٪ tin köprek a'ililikning öyi örülgen.

Altayda kelkün apitide qalghan ammini ziyaret qilghinimizda, ular birdek bu qétimqi kelkünning altay teweside on - yigirme yildin buyan körülüpbaqmighan bir qétimliq apet ikenlikini bildürdi.

Kelkün apitide nurghun étiz hem yaylaq weyran bolghan

Altay wilayetlik munasiwetlik da'irilerning bu qétimliq kelkün apitining keltürgen iqtisadiy ziyanlirini statistika qilip körsitishiche, altay sheher ichi hem qaba, burchin qatarliq besh nahiyisining apet zerbisige uchrighandin kéyin, hazirghiche örülgen öy, su basqan térilghu jaylar, weyran qilin'ghan étiz hemde yaylaqlarni hisaplighanda, biwaste iqtisadiy ziyan 54 milyon 240 ming yu'en'ge yétidiken.

Buning ichide apetning ziyini eng éghir bolghini altay sheher ichi bolup, kélip chiqqan biwaste iqtisadi ziyan 19milyon yu'en'ge barghan.

Yerliklerdin igilishimizche, bu kelkün apitide déhqan, charwichilar hemmidin bek éghir ehwalda qalghan bolup, ular tuyuqsiz yüz bergen kelkün apitide öyliri örülüp makansiz qalghandin bashqa, emdila hosul bérish aldida turghan térilghu étizliri kelkünde weyranchiliqqa uchrap éghir ziyan tartqan. Bezi jaylarda 90٪étizliq weyran qilin'ghan, jimineyde yamghur qargha aylinip, emdila xemekligen barliq tawuz- qoghunlar üshshüp ketken.

Bu yil pütün xitay miqyasida kelkün apetliri köp körülmekte

Bu yil bahardin bashlap Uyghur élining jenup we shimalida jümlidin pütün xitay miqyasida kelkün apetliri adettin tashqiri köp körülmekte. Bu kelkün apetlirining kélip chiqish sewebi asasen kélimat xaraktérlik bolup, hawa témpratosining tuyuqsiz kötürülüshi we höl yéghin tesiridin bolghan.

Teywen merkiziy axbaratining düshenbe xewer élan qilishiche, hazirgha qeder xitayning 16 ölke, aptonum rayon hem sheherliride kelkün apiti yüz bergen bolup, bu apetlerde jem'iy 204ademning ölgenliki we 79ademning yoqap ketkenliki melum bolghan.

Uyghur élidiki mété'orologiye da'iriliridin ige bolishimizche, bu yazda Uyghur élining shimaliy terepliri köp yamghurluq hawagha yüzlinidighan bolup 7 - aydin 8 - ay mezgiligiche yenimu keng da'iride kelkün apetliri körülishi mümkin iken.

Nöwette altayda apette qalghan xelq, hökümet da'irilirining apetni közdin kechürüsh pa'aliyetlirini köp qétim élip barsimu emma, apette qalghan xelqni qutquzush ishlirining téz yürüshmeywatqanliqidin narazi ikenlikini ipadilimekte. (Gülchéhre)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.