Уйғур елиниң чарвичилиқ мәйданлирида чарва - малларға ғәйри кесәллик тарқалди


2004-10-19
Share

Радиомизға кәлгән инкасларға асасән или районидин игилишимизчә, илини асас қилған уйғур елиниң шималидики чарвичилиқ мәйданлиридики чарва малларда ғәйри юқумлуқ кесәллик тарқалған болуп, гәрчә бу ғәйри юқумлуқ кесәллик тарқалғанға бир айчә болған болсиму хитай һөкүмити тәрипидин мәхпи тутулмақта икән,

Чарвечилар тәшвешләнмәктә

Или чарвичилиқ мәйданлирида хитай һөкүмәт тармақлири җидди вә мәхпий һалда ғәйри бир хил кесәллик билән өлүватқан чарва -малларни көмүп көйдүрүп бир тәрәп қиливатқан болуп. Бу һәқтә радиомизға инкас қилған бир киши илиниң чарвичилиқ мәйданлирида қой калиларға бир хил кесәллик тарқап көпләп өлүватқанлиқини, әмма һөкүмәт орунлириниң чарва малларда тарқалған бу кесәлликни мәтбуатлардин, аммидин мәхпи тутиватқанлиқини, чарвичи вә деһқанларниң бу хил әһвалдин әндишә қиливатқанлиқини ейтти.

Кишиләрниң тәсвирлишигә қариғанда бу хил ғәйри кесәллик көрүлгән чарва малларда ағзидин көпүк чиқип, тили саңгилап өлүп қалидикән һәмдә бухил кесәл, чарва малларға тез сүрәттә вә кәң даиридә тарқиливатқан болуп, бәзи чарвичилар мунасивәтлик һөкүмәт мәтбуат орунлириға, бу әһвални мәлум қилғанда, мәтбуат орунлири уларға " бу тоғрилиқ һөкүмәтниң рухситисиз хәвәр берәлмәймиз" дигән.

Хитай даирилири мал чарвеларға кесәллик тарқалғанлиқини юшурмақта

Мәзкур ғәйри кесәлликниң техиму кәң тарқилишидин әндишә қилған амма радиомиздин бу һәқтә мунасивәтлик орунлардин әмилий әһвал игиләп көрүшимизни үтүнгәндин кейин. Бизуларниң пикригә асасән илиниң чарвичилиқ мәйданлиридин әһвал игиләшкә тириштуқ нилқиниң чарвичилиқ мәйданидин бир қанчә чарвичи бу һәқтә бизгә мәлумат бәрди :

--- Бу нилқиму? бу йәрдә мал чарвиларда кесәл тарқапту дәп аңлиғантуқ, бу кесәл қачандин башлап тарқалди?

--- Кала, қойларниң һәммисидә бар, бир айдәк болди, кесәл тарқап өлүп кетип бариду, өлмигини аза қалди.

--- Нимә кесәлликини билдиңларму ?

--- Билмидуқ, һөкүмәт бу ишни бәк чиң тутуватиду, һәммә йәрдә ақ кийим кийивалған дезинфиксийә қилидиғанлар дора чечип йүриду.

--- Қайси җайларда еғирлиқини биләмсиз?

--- Ениқ билмәймән, аңлишимчә наһайити җиқ җайларда мушундақ кесәл тарқапту. Башқини билмидим.

Йәнә бир уйғур қиз бу һәқтә билидиғанлирини сөзләп бәрди:

Мал чарвилардики ғәйри кесәлликниң кәң даиридә тарқалғанлиқи ашкариланди

Биз уйғур аптонум районлуқ чарвичилиқ назаритиниң буниңдин хәвири барму йоқ ? мәлумат елиш үчүн чарвичилиқ назаритиниң ишханисиға телефон қилғинимизда, чарвичи аммини әндишигә салған бу қорқунчлуқ кесәлликниң пәқәт или чарвичилиқ мәйданлиридила әмәс пүтүн уйғур елидики чарвичилиқ мәйданлирида охшашла барлиқи ашкарланди :

--- Мән әркин асия радиосиниң мухбири, биз илида чарвичилиқ мәйданлирида бир хил юқумлуқ кесәл тарқапту, нурғун маллар өлүпту дәп аңлиған идуқ, силәрниң буниңдин хәвириңлар барму ?

--- Һә билимиз, назарәтниң рәһбәрлири мушу иш үчүн или, чөчәк, байнғулин, қәшқәрләргичә чүшүп кәтти.

--- Ундақта чарва малларда тарқалған бу кесәл пәқәт илидила әмәс һәммә җайларда тәң тарқапту-дә?

--- Билишимизчә һәммә җайларда барикән.

--- Чарва малларға тарқалған кесәлниң зади қандақ кесәллик икәнликини билдиңларму?

--- Һазирчә техи ениқ әмәс.

--- Ундақта бу хил юқумлуқ кесәлниң чарва малларға қачандин башлап тарқалғанлиқини биләмсиз?

---Буни анчә билмәйдикәнмән, ишқилип башлиқлар чүшүп кәткили он күнчә болди.

--- Билишимизчә һазирғичә һечқандақ һөкүмәт ахбаратлири бу һәқтә хәвәр бәрмәпту шундақму?

--- Тоғра шундақ, әһвал игиләймән десиңиз башлиқлар қайтип кәлгәндин кейин чарвичилиқ ишханисидин сорисиңиз болиду.

Мәлум болған әһвалларға қариғанда, уйғур елидики чарвичилиқ мәйданлирида қой калиларға бир хил намәлум юқумлуқ кесәллик кәң даиридә тарқиливатқан болуп, хитай һөкүмәт даирилириниң буни мәтбуатта елан қилмай, һәмдә хәлқарадики мунасивәтлик даириләрни хәвәрдар қилмай, худди сарс кесәллики һәмдә қуш зукиминиң тарқалғанлиқини юшурғандәк юшуриватқанлиқи кишиләрдә түрлүк әндишиләрни қозғимақта. (Гүлчеһрә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт