Kishilik hoquq qehrimani martin lutér kingning arzuyini oprah xanim emelge ashurmaqta


2007.01.15

king.jpg
Martin Luther King, Jr. image courtesy: Wikipedia

Bügün 2007 ‏- yil 1 ‏- ayning 15 ‏- küni, amérikida dölet békitgen bir künlük bayram - martin lutérkingni xatirilesh küni. Bügün amérikining paytexti washin'gton shehiride, etigen sa'et 9 din bashlap kech sa'et 3 kiche martin lutér kingni xatirilesh pa'aliyetliri herxil shekilde ötküzüldi. Xoward uniwérsitéti, jorjitawn uniwérsitéti qatarliq ali mekteplerde léksiye oqulup, nutuq süzlendi. Bezi mehellilerde ahaliler özliri parat yaki chong marsh oyushturup kuchilargha chiqti. Bezi memuriy organlar martin lutérkingni xatirilesh küni munasiwiti bilen etigenlik chay yaki chüshlük chay berdi. Signa, shéyil néft shirketliri we wérayzén fond jem'iyiti washin'gton chimenzarliqida bina qiliniwatqan martin lutér king xatire munari qurulushi üchün her biri 1 milyon amérika dolliri teqdim qildi. Bundaq xatirilesh pa'aliyiti amérikining hemme shitatlirida dawamlashti. Yene bir yéngiliq shuki, buyilqi martin lutér kingni xatirilesh bayrimida, uning arzu-armanlirini ishqa ashurghan kishiler alahide tilgha élindi.

Martin lutér kingning meshhur sözi: mining shundaq bir arzuyim bar, ...

Martin lutér king 1929 ‏- yili 1 ‏- ayning 29 ‏- küni amérikining jorjiya shitatidiki bir dindar a'iliside dunyagha kelgen. U 1948 ‏- yilidin 51‏- yilighiche jorjiya, pensélwéniya uniwérsitétlirida nezeriye tetqiqati buyiche baklawérliq unwani, 1955 ‏- yili bostun uniwérsitétida doktorluq unwani alghan. U 1955 ‏- yili 12 ‏- ayda, kocha aptobosida aq tenliklerge orun boshutup bermigenliki üchün weqe chiqip qolgha élin'ghan bir qara tenlik ayal üchün naraziliq bildüridighan heriketlerni oyushturup netije qazan'ghanliqi üchün 'qara tenlikler rehbiri' dep nam alghan. 1964 ‏- Yili nobil tinchliq mukapati alghan. 1968 ‏- Yili tennsi shitatida nutuq sözlewatqanda xa'in teripidin öltürülgen. 1963 ‏- Yili 8 ‏- ayning 23 ‏- küni, amérikining paytexti washin'gton shehiride, namayishchilar qoshuni linkoln xatire munari aldigha kelgende, martin lutér kingning 250 ming namayishchi aldida sözligen nutqi, hazirgha qeder tillarda dastan bolup kelmekte. U eyni waqitta 'her bir adem tughulghanda teng-barawer idi, bu munazire telep qilmaydighan pakit aldida, mining hazir shundaq bir arzuyim bar, jorjiya dönglükliridiki mehellilerde, burunqi qullarning baliliri quldarlarning baliliri bilen oxshash orunduqta olturalaydighan, qara tenliklerning baliliri aq tenliklerning baliliri bilen qol tutushup bille oynap, bir mektepte oquydighan, xuddi uruq-tuqqanlardek munasiwet ornatqan jem'iyet qurulsa, mining 4 balammu bedinining renggi qandaq bolushi emes, belki exlaqining qandaqliqi ölchem qilindighan dölette yashisa deymen. Shundaq bir kelgüsini chüshümde körimen' ... Dégen idi.

Amériki'a qanunida belgilen'gen martin lutér kingni xatirileydighan bayram

1986 ‏- Yili 1 ‏- ayda, eyni waqittiki amérika prézidénti rigan ependi bir qanun imzalap, heryili 1 ‏- ayning üchinchi heptisining düshenbe künini martin lutér kingni xatirilesh bayrimi qilip békitken idi. Shuningdin kéyin amérikida heryili mushu künde qara tenlik amérikilqlarning kishilik hoquq qehrimani martin lutér king ependi xatirilinidu. Hazir washin'gton chimenzarliqida, martin lutér kingning xatire munarisi tarixta ötken meshhur amérika prézidéntlirige oxshash ölchemde bina qiliniwatidu.

Oprah winfréy xanim meblegh bergen qizlar akadimiyisi afriqida qed kötürdi

Birleshme agéntliqining johnnésburg shehriridin xewer qilishiche, amérika téliwiziye ikranida erkin munazire oyushturup dang chiqarghan oprah winfirey xanim afriqida, özi meblegh bergen qizlar akadimiyisi qurulushi üchün 1 ‏- ayning 2 ‏- küni linta kesti. Oprah xanim buningdin 6 yil burun, afriqining sabiq prézidénti nilson mendéla ependige aldi bilen 150 neper oqughuchini oqush, yataq, yéyim -kéchek qatarliq pütün rasxot bilen teminlesh toghrisida bergen wedisini emelge ashurdi. Mining meqsitim, ‏-‏- deydu oprah xanim, - eslide kelgüsi parlaq yaralghan qizlarni hazir namratliqning zawalliqida qaldurmasliqtin ibaret.

Oprah xanimning qizlar akadémiyi'isge hazir 152 neper oqughuchi qobul qilinip boldi

Xewerde bayan qilinishiche, bu qizlar akadémiyisige qobul qilin'ghan 152 neper qiz oqughuchining köpünchisi afriqidiki 48 milyon nopusning 5.4% Ni teshkil qilidighan eydiz wirosi bilen yallughlan'ghan a'ilide bolghanliqi üchünla jem'iyettiki menpe'etlerdin mehrum qalghan qizlarning bir qismi, - deydu oprah xanim , - bundaq qizlarning kelgüsini parlaq qilish lazim. Hazir men qiliwatqan bu ish mining hayatimdiki bir chong qedem, ‏-‏- deydu oprah xanim , - menmu xuddi mushu qizlargha oxshash, chong anamning namrat öyide, éléktir yuruqi yoq, ichidighan sumu kem turmush shara'itida chong bolghan. Men hazir bu qizlar akadimiyisini dunyadiki eng süpetlik mektepler qatarida turidighan mektep qilmaqchimen.

Dunyadiki uchur wastiliri hazir oprah winfrey xanimni teriplimekte

Xewerde éytilishiche, oprah winfrey xanim 3500 parche iltimas tapshuruwalghan bolsimu, emma u hazirche yéshi 11 yashtin 12 yashqiche bolghan 152 neper qiz balini mektepke qobul qilghan. Men bu qizlarni qizghin söyimen, ular hazir mining wujudumning bir qismi bolup qaldi, - deydu oprah xanim, - eng yaxshi dersxanisi, oqutush üsküniliri, tejribixanisi, yataqlirini öz ichige alghan 28 binasi bar , hemme teminati tel bolghan bu mektepte mushula emes, buningdin kéyin meyli qaysi érq, qaysi millettin bolsun, mushu mektepte ma'arip terbiyisi élishqa sherti toshidighanliki, yeni yilliq kirimi 787 amérika dolliridin töwen a'ilide bolghanliqi üchünla jem'iyettiki menpe'etlerdin mehrum qalghan ösmürlerdin 450 neper qiz oquydu. Dunyadiki uchur wastiliri hazir oprah winfrey xanimni martin lutér kingning arzu -armanlirini emelge ashuruwatidu, dep teriplimekte. (Weli)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.