Amérikidiki mutexessisler we teshkilat rehberliri xitayning kishilik hoquq mesilisi üstide muhakime élip bardi

2007-03-06
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika karnigi xelq'ara fondi jem'iyiti, amérikining paytexti, washin'gtonda "xitay siyasiti heqqidiki munaziriler" namida muhakime yighini ötküzüp, buningda "xitayning kishilik hoquq mesilisi hemde amérika siyasitining xitayning kishilik hoquqigha körsetken tesiri" dégen téma yighinning asasliq mezmuni qilindi.

Bu qétimqi muhakime yighinigha , pénsilwaniye uniwérsitéti qanun institutining tetqiqatchisi, xitay qanun mutexessisi, pirofé'issor jak déleysi bilen amérikidiki xitay kishilik hoquq teshkilatining mudiri sherin xom qatnashqan bolup, ular ayrim - ayrim amérika bilen xitay otturisi'idiki siyasiy munasiwet, bolupmu amérikining, xitayning kishilik hoquqini yaxshilashta körsetken roli hemde qandaq qilghanda xitayning kishilik hoquqini téximu chongqurlighan asasta yaxshilash mesilisi üstide öz pikirlirini otturigha qoydi.

Siyasiy pikir erkinliki jehette, xitayning kishilik hoquq xatirisi tolimu nachar

Pénsilwaniye uniwérsitétining proféssori jak déleysi sözide mundaq dep tekitlidi: "shek shübhisizki, xitayning nöwettiki kishilik hoquq ehwali, maw zédung dewri bilen 1989 ‏- yili tiyen'enmin weqesi yüz bergendin kéyinki bir muddetke qarighanda bir qeder özgirish yasidi. Biraq nurghun tereplerdin qarighanda yenila intayin yiraq we mewjut mesililer yenila intayin éghir. Bolupmu siyasiy pikir erkinliki jehette, xitayning kishilik hoquq xatirisi tolimu nachar. Xu jintaw hökümitining erkin pikir bayan qilish jehettiki xatirisi, jang zémin dewrige yetmeydu".

Merkizi nyuyorktiki "xitay kishilik hoquq teshkilati" ning mudiri sherin xom sozide mundaq dédi: "xitay hökümiti uchur, metbu'at we pikir erkinlikini qattiq kontrol qilmaqta. Amérikining xitayning kishilik hoquqini yaxshilishigha hemkarliship, uningdin netije hasil qilishigha baha bérish xéli qéyin bir mesile, bolupmu yéqinqi bir qanche yillardin béri xitay hökümiti, pikir erkinlikige qaratqan basturushini kücheytmekte".

U sözide yene mundaq dep tekitlidi: "xitay 2008 ‏- yilliq béyjing olimpik tenterbiye musabiqisini yaxshi bir obraz bilen ötküzüshke ehmiyet bériwatidu, shunga xelq'ara jem'iyet bu pursettin paydilinip, amérikighila tayinip qalmastin, yawrupa ittipaqigha eza herqaysi döletler hemde hökümetsiz teshkilatlar, shirket ‏- karxanilar, xitayda kishilik hoquqni hörmet qilish neziriyisi we teshwiqatlirini ilgiri sürüshi kérek"

Kanigiy xelq'ara fondi jem'iyitining kéler qétim" xitay, amérikining asiya , ténch okiyandiki birinchi chong döletlik ornigha desseshke urunuwatamdu? " dégen téma üstide muhakime élip bérishni pilan qilmaqta. (Eqide)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet