Pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün abide tiklesh qurulushi washin'gtonda bashlandi


2006.09.27

'Washin'gton taymis' géziti 9 ‏- ayning 25 ‏- küni, pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün amérikining washin'gton shehiride bina qilinidighan abide qurulushi 27 ‏- séntebir küni bashlinidighanliqini xewer qilghan idi. Xewerde bayan qilinishiche, amérikining paytexti washin'gton shehiride, dunyada yüz bergen meshhur weqeler xatirilinidighan munarlar, muzéylar we bashqa xilmu-xil menziriler nahayiti köp. Dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün, meshhur hörlük ilahi heykilige teqlit qilip teyyarlan'ghan yene bir mis abide del mushu menziriler qataridin orun alidu.Bu abidini ziyaret qilghan kishiler ' kommunizm tüzümi yüz milyondin artuq ademni hayatidin ayridi', ' kommunizm asaritide turiwatqan dölet we xelqlerge erkinlik, musteqilliq tileymiz' dégen jümlilerni köridu.

Kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh fond jem'iyiti 1994 ‏- yili qurulghan

Xewerde bayan qilinishiche, 1993 ‏- yili, kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh toghrisida amérikining dölet mejliside otturigha qoyulghan layihini, eyni waqittiki prézidént bill kilinton testiqlighandin kéyin, kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh fond jem'iyiti üchün 900 ming amérika dolliri buyrup bérilgen idi. Bu fond jem'iyiti 1994 ‏- yili qurulghandin kéyinla, kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh qurulushini kéngeytip, uni 'chong qirghinchiliq muzéyi' dégen muzéyilarning hejmige yetküzüshni pilanlanlidi. Axir köp qétimliq mulahizilerdin kéyin, 2003 ‏- yili hazirqi qurulush shekli muqimlandi.

Bu abide qurulushi kéler yili 6 ‏- ayda pütidu

'Xitay uchur merkizi'ning xewer qilishiche, pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün amérikining washin'gton shehiride bina qilinidighan abide qurulushini bashlash murasimi 27 ‏- séntebir küni etigen sa'et 10 da échilghan. Murasimgha pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh fond jem'iyiti riyasetchilik qilghan. Fond jem'iyitining bashliqi édword ependi ' biz bu abidini, amérikining paytexti washin'gton shehiridiki dunyada yüz bergen meshhur weqeler xatirilinidighan munarlar, muzéyilar we bashqa xilmu-xil menziriler qatarigha qoyush üchün 10 yil tirishtuq. Ésimizde barki, 1989 ‏- yili, xitayning béyjing shehiridiki tyen'enmén meydanida, oqughuchilar qozghighan démokratik herikette tiklen'gen erkinlik ilahining heykilini xitay kommunist armiyisining tankiliri yenjip tashlighan idi. Mana emdi bundaq bir mis heykel pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan hemme kishini xatirilesh üchün amérikining washin'gton shehiride bina qilinishqa bashlidi. Bu heywetlik menzire kéler yili 6 ‏- ayda pütidu. Bu amérikining sabiq prézidénti régan ependining 1987 ‏- yili gérmaniyining bérlin shehiridiki brendsburg kochisida, xelqni ikkige ayriwetken 'bérlin témi' örüwétilgen waqitta sözligen nutqining 20 yilliq xatire künige toghri kélidu.

Bolshéwik partiyisi bashlighan kommunizm inqilabi 100 milyondin artuq xelqni qirdi

Pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün abide tiklesh qurulushi washin'gtonda bashlan'ghan bügünki künde, kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh fond jem'iyitining tor bétide, kommunizmning qisqiche tarixi eslep ötülgen. Uningda bayan qilinishiche, bolshéwik partiyisi 1917 ‏- yili öktebirde bashlighan kommunizm inqilabi 1990 ‏- yili sowét ittipaqi gumran bolghan'gha qeder, 100 yilgha yetmigen waqit ichide 100 milyondin artuq xelqni qirdi. Uning tepsilatida éytilishiche yene, lénin yüzminglighan kazak ahalilirini weyran qildi. Stalin 6 milyon okrayinliqni acharchiliqta qaldurdi. Mawzédong on milyonlighan déhqanning yer-zimin we mal-mülkini tartiwaldi. Xuzimin 850 ming ademni jazalash lagérigha sürgün qildi. Kastro hökümet bilen siyasi köz qarishi oxshimaydighanliki puqrani tirik kömüwetti.1989 ‏- Yiligha kelgendimu, béyjingde oqughuchilarning démokratik awazi depsende qilindi. .... Pütün dunya 'kommunizm' dégen alwastini hergiz untup qalmaydu.

Xitay kommunist partiyisi téxi mewjut

Pütün dunyada kommunizmning ziyankeshlikige uchrighan kishilerni xatirilesh üchün abide tiklesh qurulushi washin'gtonda bashlan'ghan bügünki künde, amérikidiki 'miras fond jem'iyiti'ning tor bétide 'kommunizm pütünley öldi dep hisaplamsiz? ' dégen téma astida bir qatar mutexessislerning mulahziliri élan qilindi. Frank kalzon, pawl gobil, doktor édword li qatarliq mutexessisler ning bayan qilghanlirida, dunyada kommunizm tüzümi alliqachan gumran bolghan, kommunist partiyiler tarqitiwétilgen bolsimu, lékin xitay kommunist partiyisining téxi mewjut ikenliki, u hazirmu xelq ichide erkinlikni, démokratiyini qattiq cheklewatqanliqi, shunglashqa xitay kommunist partiyisining esli qiyapitini we hazirqi emeliyitini nezerdin saqit qilishqa bolmaydighanliqi tekitlen'gen. (Weli)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.