Косова мустәқиллиқиғә қарита хитай демокиратчилириниң инкаслири


2008.02.21

"Косованиң мустәқиллиқи инсанийәт тарихидики бир чоң иш, чүнки бу инсанийәтниң 17 ‏- вә 19 ‏- әсирләр арисида дуняда, дөләт чигриси муқәддәстур вә дәхлисиздур принсипи һөкүмран иди. Косованиң мустәқиллиқи бүгүн дуняда милләтләрниң өз тәқдирини өзи бәлгиләш һоқуқи муқәддәстур вә дәхлисиздур принсипиниң чәткә қеқилмайватқанлиқиниң инкаси". Косова мустәқиллиқи һәққидә юқириқиларни баян қилған хитай демократчилиридин яң шявкәй, косова мустәқиллиқиниң қисқиғинә вақит ичидә күчлүк дөләтләр тәрипидин қоллашқа еришишини инсанийәт мәдәнийәт тәрәққиятиниң инкаси дәп қарайду. Әмма бу қараш, хитай демокиратчилириниң һәммисигә ортақ әмәс.

Ву фән: " косованиң әһвали алаһидә"

Һазир калифорнийидә яшаватқан хитай демократчиси ву фән, косованиң алаһидә әһвалға игә икәнликини, шуңа косова мустәқиллиқини қоллаш лазимлиқини билдүриду. Вуфәнниң гепиниң орамидин мәлумки, у косова мустәқиллиқини қоллайду, әмма буниң дунядики болупму хитайдики башқа милләтләргә үлгә болуп қелишини халимайду. У тилға алған косованиң алаһидә әһвали икки түрлүк, бири: албанларниң косовада мутләқ үстүнлүккә игә икәнлики; йәнә бири болса, албанлар билән сириблар арисида мәдәнийәт җәһәттин тамамән пәрқлинидиған айрим икки милләт икәнлики.

Биз униңға, хитайлар билән уйғурлар арисидики мәдәнийәт пәрқиниң косовалиқлар билән сириблар арисидики пәрқтин нәччә һәссә чоң икәнликини әсләткинимиздә, у мундақ деди: " әлвәттә, косова мәсилиси билән шинҗаң мәсилисиниң охшайдиған вә охшимайдиған йәрлири бар, шуңа биз, хитайда федератсийә түзүмини тәшәббус қиливатимиз. Федератсийә түзүми хитайдики миллий мәсилиләрни һәл қилалайду дәп қараймиз".

Мустәмликичиликни давамлаштуруш билип туруп мәғлубийәт йолини таллиғанлиқ

Нөвәттә австралийидә яшаватқан хитай профессор вә актип сиясий өктичи йүән хуңбиң мундақ дәйду: сербийә сабиқ югосилавийиниң қалдуқи, йогославийидики милләтләрниң бир дөләт болуп тәшкиллиниши қануний йол билән болмиған, зораванлиқ билән болған. Шуниң үчүн югославийә парчиланди, униң қалдуқи серибийиму парчиланди. Сербийиниң парчилинишини һечким кәлтүрүп чиқармиди вә һечкимму тосувалалмайду. У пәқәт җәмийәт тәрәққиятниң муқәррәр нәтиҗиси.

Йүән хуңбиңниң қаришичә, сабиқ югославийә дөлитидики милләтләрниң бирлики тәбий бирлик әмәс, сүний бирлик болған. Шуңа балқан райони инсанийәт тарихидики ечинишлиқ вәқәләргә сәһнә болди. Босинийидә йүз бәргән етник қирғинчилиқ буниң мисали. Инсанийәт бу паҗиәләрдин савақ елиши керәк: тарихни яхши тәтқиқ қилған вә узақ келәчәкни көрәлигән кишиләр биләләйдуки, мустәмликичилик яхши нәрсә әмәс, у мустәмликичигә вақитлиқ нәп әкәлгини билән, ақивәттә аччиқ бәдәл төлитиду, у бәдәлни өзлири төлимисиму, униң әвладлири төләйду. Шуңа мустәмликичиликни давамлаштуруш үчүн тиришиш тәбиәтниң қанунлириға қарши җәң елан қилғанлиқ, билип туруп мәғлубийәт йолини таллиғанлиқ.

Хитай миллитиму мустәмликә астида яшаватиду

Биз йүән хоңбиңдин, сабиқ югославийә федиратсийисидики милләтләрниң бирликини сүний бирлик дедиңиз вә у дөләтниң қурулмисини қанунсиз қурулуш дедиңиз, ундақта, нөвәттики хитай хәлқ җумһурийитиниң көп милләтлик тәркипиниму қанунсиз йәни зорлуқ билән шәкилләнгән дәп қарамсиз дәп сориғинимизда, у мундақ деди: әлвәттә, һазир хитайдики башқа милләтләрла әмәс, хитай миллитиму мустәмликә астида яшаватиду.

Хитай миллитини ишғал қилғини ят милләт әмәс, ят нәзәрийә. Инсанийәтни бир қанчә он йил палакәткә учратқан маркисизм нәзәрийиси һазир хитайда йолға қоюғлуқ. Бу нәзәрийини хитай хәлқи тоғра дәп қобул қилған әмәс, һөкүмәт мәҗбурий қобул қилдурған. Хитай миллити маркисизмдин ибарәт идеологийилик мустәмликичидин қутулғанда, башқа милләтләрниңму мустәмликичиликтин қутулушиға йол ечилиду.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, демократийини хитай миллитиниң һеч бир партийә -гуруһи хата демәйду, әмма уни хитай үчүн нөвәттики вәзийәттә пайдилиқму ‏-зиянлиқму дегән нуқтидила ихтилап мәвҗут. Демократийини хитай үчүн зиянлиқ дәп қариғучиларниң әң чоң әндишиси хитайниң парчилинип кетиш еһтималидур. (Шөһрәт һошур)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.