Kucha ma'arip tarmaqliri atizmni mejburlash herikitini élip barmaqta

Kucha nahiyilik ma'arip idarisining ashkarilan'ghan ichki höjjitige qarighanda, xitay hökümiti bu yil 3 - aydin bashlap, kuchadiki oqutquchi- oqughuchilarning diniy pa'aliyetler bilen shughullinishini qattiq chekleydighan bir qatar tedbirlerni yolgha qoyghan bolup, bu heriket bir yilgha qeder dawamlishidiken.
Muxbirimiz gülchéhre
2010-08-10
Élxet
Pikir
Share
Print
Kirishke bolmaydighan kishiler heqqidiki hökümetning belgilimisi ésilghan meschitning ishikining aldida balisi bilen namaz qiliwatqan bir ayal.
Kirishke bolmaydighan kishiler heqqidiki hökümetning belgilimisi ésilghan meschitning ishikining aldida balisi bilen namaz qiliwatqan bir ayal.
RFA Photo / Erkin Tarim

Kucha ma'arip tarmaqlirigha qilghan téléfon ziyaritimizdin, gerche hazir yazliq tetil waqti bolsimu, emma da'irilerning atalmish qanunsiz diniy pa'aliyetlerni bashqurushni kücheytish sho'ari astidiki, basturush we bashqurush herikitining yuqiri pellige chiqqanliqi delillendi.

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit teminligen kucha ma'arip idarisining "qanunsiz diniy pa'aliyetlerge qarita mexsus tüzesh herikiti élip bérish pilani" namidiki bu ichki höjjitide "kucha jem'iyet amanliqidiki alahide nuqtiliq orun bolghanliqi üchün, hökümet we jama'et xewpsizliki da'iriliri bilen zich masliship, dölet ichi sirtidiki üch xil küchlerning dindin paydilinip ma'arip sépimizge singip kirip buzghunchiliq élip bérishni zor küch bilen tosush intayin muhim "dep körsitilgen.

Tertipke sélish pilani boyiche oqutquchi, oqughuchilar arisidiki, din'gha étiqad qilidighan, roza tutidighan, namaz oquydighan, qur'an öginidighan, diniy telim terbiyige a'it kitab, metbe'e buyumlirini saqlaydighan, hetta diniy alahidiliki gewdilinidighan kiyimlerni kiyip, yaghliq atidighan, saqal, burut qoyudighanlar asasliq zerbe bérish, tertipke sélish obyékti qilin'ghan.

Tertipke sélish jeryanida, mekteplerde öz ‏-ara nazaretchilik qilish tüzümini kücheytish, uchur igilesh xizmitini kücheytish telep qilin'ghan, oqutquchilar bir ‏- birini nazaret qilish, oqughuchilar bir ‏- birini nazaret qilish hemde oqutquchi, oqughuchilar bir ‏- birini nazaret qilish, yuqiriqidek ehwallar körülgende, derhal munasiwetlik organ we mes'ullargha melum qilish, gumanlan'ghanlarni tekshürüsh, axturush we bayqighan haman tüzesh, terbiye bérish, özgertish élip bérish, mesilisi éghir yaki jahilliq bilen özgermigenlerge qattiq chare körüsh qatarliq jiddiy tedbirlerni alghan.
 
Kucha ma'arip idarisi, mezkur ichki höjjitige qarighanda, xitay hökümitining nahiye tewesidiki mekteplerde oqutquchi, oqughuchilarning diniy pa'aliyetler bilen shughullinishini cheklesh herikitini bu yil 3 - ayda bashlighan bolup, 12 - aygha qeder alte qedem ‏- basquchqa bölüp dawamlashturudiken.

Bu melumatqa asasen biz awwal kucha nahiyilik xelq hökümitige téléfon qilduq, bir xitay kadir erkin asiya radi'osidin téléfon qiliwatqanliqimizni anglap qopalliq bilen turupkini tashlidi.

Kucha nahiyilik ma'arip idarisigha téléfon uliduq, bir Uyghur kadir "xitay hökümitining ma'arip siyasiti oqughuchilarni atizm terbiyisi boyiche terbiyilesh, shunga oqutquchi - oqughuchilarning din'gha étiqad qilishi qattiq cheklinidu" dédi.

Kucha ma'arip toridin ashkarilinishiche, kuchada nöwette her türlük mekteplerdin 153 i bolup, buning ichide 20 ottura mektep, 128 bashlan'ghuch mektep, bir oqutquchilarning bilim ashurush mektipi we yene bir ottura téxnika mektipi hemde üch yerde yesli bar iken.
 
Xitay hökümitining kuchada ma'arip saheside diniy pa'aliyetlerni tertipke sélish herikiti élip bériwatqanliqi heqqide deslepki uchur bilen teminligen dilshat rishit ependi, xitayning mezkur herikitining kuchadiki barliq ma'arip, mektep orunlirila emes, pütün aqsu wilayiti we bashqa Uyghurlar zich olturaqlashqan wilayet, sheher, nahiyilerde oxshashla élip bériwatqanliqini ilgiri sürdi.
 
Ötken hepte aqsuning bir qanche nahiye hem yézilirigha qaratqan téléfon ziyaritimizdinmu, xitay hökümitining yillardin béri aqsu tewesidiki oqutquchi, oqughuchilarning tetillik aram waqtidimu, ularni her heptide bir qétim mektepke yighip siyasiy idiyiwi terbiyini mejburiy kücheytip élip bériwatqanliqi melum bolghan idi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

 
Toluq bet