RFA Ниң зияритини қобул қилған кучар һакими өзини тәкшүргән


2007-08-09
Share

Йеқинда әркин асия радиосиниң зияритини қобул қилип, уйғур қизлирини ичкиригә йөткәш вәқәси тоғрисида радиомиз мухбириниң суаллириға җавап бәргән кучар наһийисиниң һакими, хитай даирилири тәрипидин " дүшмән" радиосиниң зияритини қобул қилған, дәп тәнқидкә учриған. Наһийә һакими, кучарда йәрлик пуқралар уйғур қизлирини ичкири өлкиләргә йөткәшкә қарши чиқип намайиш қилған яки қилмиғанлиқи һәққидики суалларға җавап бәргән иди.

Әркин асия радиоси " дүшмән" радиоси, дәп қаралди

Кучар наһийисиниң һакими һүсәнҗан мәмәт, 7 - айниң 20 - күни радиомиз мухбириниң кучардики намайиш тоғрисида сориған суаллириға җавап бәргәндә, кучарда йәрлик пуқраларниң уйғур қизлирини ичкири өлкиләргә йөткәшкә қарши намайиш қилғанлиқини вә бир қисим намайишчиларниң қолға елинғанлиқини инкар қилип, вәқәни қизлирини ичкири өлкиләргә әвәтишкә қарши чиққан аз сандики бир қисим деһқанларниң наһийилик һөкүмәтниң әрзийәт ишханисиға келип әриз қилиш вәқәси, дәп тәкитлигән иди.

Вәқәдин хәвәрдар кишиләрниң ейтишичә, һүсәнҗан мәмәт радиомизға юқириқи мәсилә тоғрисида баянларда болғандин кейин, у юқириниң кучарда йүз бәргән вәқәни мәхпий тутуш тоғрисидики буйруқиға бойсунмиған, дәп әйиблинип, униңдин өзини тәкшүрүш тәләп қилинған.

Германийиниң мюнхен шәһиридики шәрқий түркистан учур мәркизиниң бу һәқтики хәвиридә, даириләрниң һакимға "дүшмән радиосиниң зияритини қобул қилип, мәхпийәтликни ашкарилиған, сияси җәһәттин мәсулийәтсизлик қилған, дәп гунаһ артип, өзини тәкшүрүшкә вә тәкшүрүшнамә йезишқа қистиғанлиқини" билдүрди.

Һаким йәнила өз хизмәт орнида

Биз вәқәниң һәқиқи әһвалини игәлләш мәқситидә кучар наһийилик партком вә һөкүмәтлиригә телефон қилип, вәқәни сүрүштүргән болсақму, лекин бу икки органдики хадимлар зияритимизни қобул қилиштин өзини қачурди. Наһийилик парткомниң бир дужерни хадими, әркин асия радиосиниң мухбири икәнликимизни аңлиғандин кейин, телефонимизни қоювәтти. Наһийилик һөкүмәтниң йәнә бир дужерни хадими болса өзиниң бу мәсилигә җавап берәлмәйдиғанлиқини билдүрди.

Игилишимизгә қариғанда кучар наһийисиниң һакими йәнила өз вәзиписини айқуриватқан болуши мүмкин. Наһийилик һөкүмәтниң бир хадим, һакимниң вәзиписи яки хизмәт орнида өзгүрүш болмиғанлиқини, уни буниңдин бир қанчә бурун көргәнликини әскәртти.

Өткән айда қизлирини ичкиригә өлкигә әвәтишкә қарши чиққан кучар наһийисидики бир қисим пуқралар наһийилик һөкүмәтниң әрзийәт ишханисиға келип, һөкүмәтниң ичкиригә адәм йөткәш сияситигә нарази икәнликини вә қизлирини ичкиригә әвәтәлмәйдиғанлиқини билдүргән.

Ақсу вилайитидики вәқәдин хәвәрдар бәзи кишиләр кучарда йүз бәргән вәқәниң намайиш икәнликини илгири сүргән болсиму, лекин наһийә һакими радиомизға буниң бир әрзийәт вәқәси икәнликини вә вәқәдә намайишчиларниң қолға елинғанлиқи һәққидики хәвәрләрни инкар қилип, бу мәсилиниң тоғра бир тәрәп қилинғанлиқини билдүргән иди.

Намайишни тәшкиллигүчи нәзәрбәнт қилинди

Кучарда йүз бәргән вәқәниң тәпсили җәряни, вәқәгә қатнашқан кишиләрниң шәхси әһвали, һазирға қәдәр мәлум әмәс болсиму, лекин вәқәниң уйғур қизлар билән мунасивәтлик икәнлики радио аңлиғучилиримизға сир әмәс.

Вәқәдин хәвәрдар исмини ашкарилашни халимайдиған затлар бизгә вәқәни тәшкиллигүчиниң әһвали һәққидә дәсләпки учурларни бәрди. Улар әрзийәт вәқәси кучар наһийисидики бир мулазимәт ширкитиниң турсун нусрәт исимлик дректори тәрипидин уюштурулғанлиқини, у ичкири өлкиләрдики завут - карханиларда ишләватқан уйғур қизларниң әһвалини өз көзи билән көрүп кәлгәндин кейин, наһийидики қизлири ичкири өлкиләрдә ишләшкә мәҗбурлиниватқан ата - аниларни йиғип, һөкүмәткә тәләп қойғанлиқини билдүрмәктә.

Уларниң мәлуматиға қариғанда вәқә йүз бәргәндин кейин ақсу вилайәтлик партком тәрипидин кучарға әвәтилгән дөләт бихәтәрлик вә җамаәт хәвпсизлик хадимлири, турсун нусрәтни аилисидә нәзәрбәнт астиға алған вә радиомизға кучарда намайиш болди, дәп баянат бәргән наһийилик һөкүмәтниң дужерни ишханисидики бир нөвәтчи хадимни хизмитидин қоғлиған.

Лекин кучар наһийилик һөкүмәтниң дужерни ишханисидики нөвәтчи хадимлар бу учурниң раст - ялғанлиқини испатлашқа унимиди.

Өмәрҗан һаҗим : растни сөзләш кишиләрниң һәққи

Шәрқий түркистан учур мәркизи бу һәқтики хәвиридә, кучар наһийилик партком наһийидики һәр дәриҗилик һөкүмәт органлириға ухтуруш тарқитип, наһийидә йүз бәргән сияси вәқәләрни сиртқа ашкарилиғучиларниң еғир җазаға тартилидиғанлиқи тоғрисида агаһландуруш бәргән.

Өмәрҗан һаҗим, норвигийидә яшайдиған кучарлиқ диний затлардин болуп, у кишиләрни әркин асия радиосиға сөзлигәнлики үчүн җазалаш дәвримиздә әқилгә сиғидиған иш, дәп қаримайдиғанлиқини билдүрди.

Хитай һөкүмити уйғур яшлирини ичкири өлкиләрдә ишләшкә тәшкилләш уйғурларни намратлиқтин қутулдуруш сияситиниң бир қисими, дәп ақлисиму, лекин уйғур қизлирини мәҗбури йөткәш әһвали ата - аниларниң наразилиқини қозғимақта иди. Дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханим, бу сиясәтни шәкли вә исми өзгәртилгән "етник тазилаш," дәп әйиплимәктә. (Әркин)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт