Küresh bilen ötken hayat (1)

Qedirlik oqurmen dostlar, insanning hayati cheklik bolidu, emma hayat qedirlense uningdin tillarda dastan bolghidek cheksiz qimmet yaritilidu. Buningdin ikki yil awalqi 29 - öktebir künide arimizdin xuddi tuyuqsiz saqighan yultuzdek ghayip bolghan merhum küresh küsen ependining shanliq hayati mana shundaq qedir - qimmitini tapqan heqiqiy hayat idi.
Muxbirimiz aygül yüsüp
2008-10-28
Share
Kuresh-kosen-rfada-305 Talantliq muzikant merhum küresh kösen ependining radomizni 2006 - yili 4 - yanwarda ziyaret qilghanda muzika orundap qaldurghan xatire süriti.
RFA Photo

Uning ölümi sherqiy türkistan küresh tarixigha bir boshluq qaldurup ketken,uni söygen, qedirligen kishilerning qelbini menggülük judaliqqa chömdürgen hesretlik bir ölüm idi. 1959 - Yili ürümchidiki ziyaliy a'iliside tughulghan küresh kösen ependining hayat tarixi baliliq chaghliridin tartip taki wapat etküche hayat, ilim we weten azadliqi üchün izdinish,tirishish,toxtimay küresh qilish we netije yaritish bilen tolghan jenggiwar we mezmunluq hayat idi.

Merhum hayat chéghida weten ichide özining sen'ettiki ajayip talanti bilen xelqimiz qelbidin chongqur orun élip nam chiqarghan bolsimu, lékin u özining sen'et sahesini weten üchün küresh qilishning jeng meydanigha aylandurup, Uyghur xelqini her minut erkinlik üchün bolidighan küreshke teyyar bolushqa chaqiriq qilghan idi. U yawropagha siyasiy köchmen bolup kelgendin kéyinmu, özining wetenning hörlük we azadliqi üchün küresh qilish, erkinlikke érishish arzusini royapqa chiqirish üchün bir minutmu toxtap qalmighan idi. U ilgiri - axiri bolup dunya Uyghur yashliri qurultiyining mu'awin re'isi we kéyin bash re'isi, dunya Uyghur qurultiyining bash teptishi, shiwétsiye Uyghur komitétining re'isi qatarliq wezipilerni öz üstige élip ishligendin bashqa, gherb shamili zhurnilini neshr qilish, hör Uyghur radi'osini anglitish, shiwétsiye Uyghur komitétining tor biti we özining shexsi tor biti bolghan duttar tor bétini etrapidiki istédatliq yardemchiliri bilen hemkarliship yasash qatarliq türlük ilmiy we téxnikiliq xizmetlernimu wayigha yetküzüp orundighan idi.

Merhum küresh küsen ependi yene, dunya qelemkeshler jem'iyitige eza bolup kirish üchün yillap izdinip,amérika,kanada qatarliq döletlergiche ziyarette bolup Uyghur qelemkeshler jem'iyiti uchun iqtisadi menbege érishish pursitini yaratqan bolsimu, epsuski merhumning ömri özi zor ejir qilip qolgha keltürgen emgek miwisini körüshke yar bermidi.

Merhum küresh küsen ependi shiwétsiyining eskulistuna shehiride yashawatqan mezgilide bir yaqtin weten dewasi élip barsa, yene bir tereptin özining yüksek pellige yetken kompozitorluq maharitini ishqa sélip barliq dolan,qumul muqamlirini yéngidin retlep notigha élish, qeshqer, atush, ili, turpan qatarliq jaylardiki Uyghur xelq naxshilirini qaytidin éytip yéngidin ün'ge élish qatarliq xizmetlirini bashliwetken we buningdin 3 ün CD lintisining teyyarliq xizmitini püttürgen idi.

Uning 12 tomluq Uyghur naxsha - muzika qamusi teyyarlap shiwétsiye döletlik moziyigha teqdim qilishtek zor pilani bar idi. Uning yene shiwétsiye döletlik orkéstiri bilen birliship orundighan sherqiy turkistan istiqlal marshi dewir bölgüch ehmiyetke ige bolup, biz üchün eng zor muzika bayliqi süpitide miras bolup qaldi. Merhum ömrining axirqi yillirida shiwétsiye döletlik naxsha - usul ömiki teripidin muqim xizmetchilikke teklip qilin'ghan bolup, uninggha Uyghur muzika tetqiqati üchün yéterlik shert ‏ - shara'it yaritip bérilgen we zor diqqet étibargha érishken idi.

Xuddi küresh küsen ependi hayat chéghida éytqinidek, küresh ölmeydu! u taki sherqiy türkistanning asminida ay - yultuzluq kök bayraq jewlan qilghan'gha qeder, her bir Uyghurning qelbini küresh marshi bilen oyghitip turidu!

Yuqiridiki awaz ulinishidin, küresh küsen ependining hazir shiwétsiyide yashawatqan singlisi munewwer xanim bilen bolghan téléfon ziyaritimizni köpchilikke sunimiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet