Shwétsiyining bir ministiri parlaméntqa musulmanlar heqqide 10 qarar lahiyisi sundi


2006.10.30

Shwétsiyide 17- séntebir axirlashqan 4 yilda bir qétim ötküzilidighan parlamént saylimida modératlar partiyisi rehberlikidiki xristi'an démokratlar partiyisi xelq partiysi, séntér partiyisidin teshki tapqan solchilar ittipaqi aldinqi 74 yilning ichide 65 yil hakimiyet béshida olturghan sotsiyal démokratlar partiyisi rehberlikidiki ongchilar ittipaqi üstidin ghelbe qilip yéngi bir nöwetlik hökümet teshkil qilghan idi. Yéqinda shwétsiyidiki libérallar dep atalghan xelq partiyisining tor bétidin we shwét tilida chiqidighan"islam qollanmisi" dégen tor betlerning xewerdin melum bolushche, shwétsiyining yéngidin teyinlen'gen orunlashturush we barawerlik ministiri nuyamko sabuni xanim shwétsiyide yashawatqan musulmanlar heqqide parlaméntqa 10 türlük teklip lahiyisi sun'ghan. Bu yil 37 yashqa kirgen noyamko sabuni xanim afriqa brondidin 12 yéshida shwétsiyige köchmen bolup kelgen. U özining teklip lahyihiside mundaq deydu:

"Qur'anda balilarning chümbel artishigha da'ir héchqandaq uchur yoq, bu balilarning baliliqini tosalghugha uchuratqanliq . Bir kichik qizchaqning chümbel artishi özining chong bolghanliqidin tashqi dunyagha bisharet bergendek bir ish, bu bir xataliq.15-Yashtin töwen qizchaqlarning chümbel taqishini cheklesh zörür. Hökümet diniy sawaq béridighan erkin mekteplerge béridighan yardem pulini toxtitishi kérek, hazir shwétsiyide yashawatqan 12% köchmenlerning yérimi musulman. Ular shwétsiyide yashighan iken shwét tilini ögünishi, shwétsiyining ijtima'iy tüzülmisini chüshinishi we xizmet qilishi kérek".

Axbarat wastiliridin melum bolushche,yéngidin teyinlen'gen, musulman a'ilisidin kilip chiqan bu ministirining teklip layihsi shwétsiyide yashawatqan musulmanlarning naraziliq pikirini qozghighan. Gerche bu teklip lahyisining shwétsiye parlamitida testiqlinish yaki testiqlanmasliqi téxi namelum bolsimu shwétsiyide yashawatqan Uyghurlar eger bu teklip lahiyisi testiqlinip qalsa kélechekke balilirining dinni kimlikining tesirge uchurshidin endishe qiliwatqanliqini bildürmekte. Shwétsiyidiki siyasi mulahizichilerning pikir birishche, shwétsiyidiki saylamda solchilar ittipaqining ghelbe qilishi yawrupada bash kötiriwatqan solchil idiye xahishining tesiri bolishi mümkin iken.Yéngidin teshkillen'gen bu hökümetning kilechektiki 4 yilda yürgizmekchi bolghan siyasiti shiwétsiyening 70 yildin buyan bir xil turghun halette turuwatqan tashqi déplomatiye, baj we köchmenler siyasitige yéngi özgürishlerni élip kélish éhtimali zor iken. Chünki shwétsiyide yéngidin hökümet teshkil qilghan modératlar partiyisi uzaqtin biri shwétsiyining xelq'araliq sehnilerde aktip rol oynishini, baj kemeytishini, sodining erkin bolushini we shwétsiyining shimali atlantik ehdi teshkilatigha eza bolushini aktip teshebbus qilip kelgen.(Yalqun)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.