Хитайда алди билән немини әң чоң мәдәнийәтсизлик дәп қараш керәк?


2007.05.24

Хитай һөкүмити йеқинда уйғур аптоном райониниң мәркизи үрүмчи шәһиридә 'мәдәнийәтлик болуп, олимпик мусабиқисини күтивелиш' дегән шоарни оттуриға қоюп, алди билән неминиң 'мәдәнийәтсизлик иллити' икәнликини баһалаш паалийити уюштурған. 'Шинхуа агентлиқи'ниң хәвиригә қариғанда, он нәччә күнлүк баһалаш паалийити арқилиқ 10 түрлүк ишни 'мәдәнийәтсизлик иллити' дәп бекиткән. Буниң ичидә 'қалаймиқан түкүрүш, әхләт ташлаш, чоң кочилардин халиғанчә өтүш' тин ибарәт үч хил ишни әң чоң мәдәнийәтсизлик дәп бекиткән.

Һазир хитай һөкүмити тәшкиллигән 'мәдәнийәт әлчилири' кочиларға чиқип 10 түрлүк илләтни, йәни қалаймиқан түкүрүш, әхләт ташлаш, чоң кочилардин халиғанчә өтүш, үнлүк параң селиш, қалаймиқан тәрәт қилиш, қалаймиқан елан чаплаш, сөзләшкәндә ағзини бузуш, гүл-гияларни дәссәш қатарлиқ 10 түрлүк 'мәдәнийәтсизлик' ни чәкләшкә, бу арқилиқ үрүмчи аһалилирини мәдәнийәтлик қилиш һәрикитини елип беришқа башлиған.

явропада чиқидиған 'ғәрб шамили журнили'ниң тәһрири абдурешит һаҗи керими әпәнди хитайда алди билән немини 'мәдәнийәтсизлик иллити' дәп чүшиниш керәклики тоғрисида мулаһизә оттуриға қойди.

Абдурешит һаҗи керими әпәндиниң қаришичә, хитайда алди билән кишилик һоқуқ хитабнамисиға һүрмәт қилмаслиқни мәдәнийәтсизлик дәп қараш керәк, хитай һөкүмитиниң аптоном район қанунини иҗра қилмиғанлиқиму мәдәнийәтсизлик. ялғанчилиқ- сахтилиқ, мәсилән: сахта мал ишләп базарға селишму пүтүн дуня йиргиниватқан ипласлиқ. Алди билән бундақ мәдәнийәтсиз илләтләрни чәкләш керәк. (Вәли)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.