Җигәр яллуғи билән юқумланған оқуғучиларниң ата -аниси бесим астида әрзини қайтурувелишқа мәҗбур болди


2006-11-20
Share
Хитай һөкүмити уйғурларни хитайлаштуруш қәдимини тизлитиш үчүн уйғурларни хитайчә өгинишкә мәҗбурлимақта

16 ‏- Ноябир күни, 15 ‏- оттура мәктәптики бир қисим җигәр яллуғи сәвәбидин аилисигә қайтурулған оқуғучиларниң үрүмчи шәһәрлик маарип идарисиға наразилиқ билдүрүп тәңритағ районлуқ сот мәһкимисигә сунған әрзи қайтуривелинди. Радиомизниң игилишичә, давагәрләрниң өз әрзини қайтуривелишиға йәрлик һөкүмәтниң ата- аниларға ишләткән қаттиқ бесими сәвәбчи болған.

Бу йил 9 ‏- айда, уйғур елиниң җәнубий районлиридин үрүмчидики 15 ‏- оттура қатарлиқ нуқтилиқ мәктәпләргә талланған 19 нәпәр әла оқуғучи "җигәр кесили яллуғи билән юқумланған" дегән баһанә билән мәктәптин мәҗбурий чекиндүрүлгән.

Хитай даирилири бесим ишләткән

Үрүмчи шәһәрлик маарип идарисиниң бу чекиндүрүш қарариға қаттиқ нарази болған 7 нәпәр оқуғучиниң ата-аниси тәңритағ районлуқ сот мәһкимисигә мәзкур вәқә һәққидә рәсмий әрз сунуп, мәктәп вә маарип идарисиниң бу хил қилмишиниң интайин хата икәнликини һәмдә өзлириниң бу хил һаләттин интайин нарази икәнликини билдүргән. Лекин мәзкур ата - анилар сот мәһкимисигә әрз сунғандин кейин, улар уйғур елидики җамаәт хәвпсизлик даирилириниң кашилисиға учриған. Улар дәвагәр ата - аниларға өз әрзнамисини қайтурувелиш һәққидә түрлүк бесим ишләткән. Улар һәтта ата - аниларни җамаәт хәвпсизлик идарисиға елип берип әрзнамини қайтурувелиш илтимасиға қол қоюшқа мәҗбурлиған.

Уйғур елиниң һөкүмәт даирилири мәркизи һөкүмәтниң ирадисигә хилаплиқ қиливатиду; улар гәрчә өз хаталиқини билип турсиму, уни етирап қилишни халимай, мәзкур вәқәни бастуруп, униң җәмийәткә болған тәсирини азайтиш үчүн җан талишиватиду.

Радиомизниң зияритини қобул қилған мәзкур делони йеқиндин көзитип келиватқан "б" типлиқ җигәр кесили яллуғиға гириптар болғучиларни кәмситишкә қарши туруш тәшкилатиниң мәсули лу җүн әпәнди "оқуғучиларниң мәктәптә оқуш һоқуқини мәний қилишниң өзи интайин чоң бир хаталиқ шундақла, бундақ қилиш пәрзәнтләрниң қанунда бекитилгән тәлим - тәрбийә елиш һоқуқиға таҗавуз қилғанлиқ" дәп билдүрди.

"Биринчидин, улар алди билән йәрлик һөкүмәт орунлиридин оқуғучиларниң өйигә адәм әвәтип, оқуғучиларниң ата - анилири билән сөһбәттә болуп, уларни әрзини яндуривелишқа мәҗбурлиған; иккинчидин улар әрзини қайтурувелишқа унимиған ата- аниларни җамаәт хәвпсизлик идарисигә апирип, уларға тәһдит ишлитиш вә уларни қорқутуш арқилиқ алдин ‏- ала тәйярлап қоюлған әрзини қайтурувелиш илтимасиға қол қоюшқа мәҗбурлиған; үчинчидин, улар ата ‏-аниларниң идарә орунлириға хәвәр қилиш арқилиқ, уларға зор бесим ишләткән".

Хитай даирилири вәқәни бастуруп келиватиду

Биз мәзкур кәмситишкә қарши туруш тәшкилатиниң мәсули лу җүн әпәндидин бу һәқтики учурларға игә болғандин кейин, мәзкур дило билән мунасивәтлик болған бир қисим оқуғучиларниң ата- аниси билән алақилишишқа тириштуқ. Лекин телефон 24 саәт назарәт қилинғанлиқтин, ата-анилар билән бивастә сөһбәттә болуш мумкин болмиди. Лу җүнниң мәлум қилишичә, бир қисим ата ‏-анилар өзлириниң бу хил қейин әһвал астида қалғанлиқини ташқи дуняға дост -бурадәрлири арқилиқ мәлум қилишқа мәҗбур болған.

Радиомизниң зияритини қобул қилған "б" типлик җигәр кесили яллуғиға гириптар болғучиларни кәмситишкә қарши туруш тәшкилати" ниң мәсули лу җүн әпәнди " җуңхуа хәлқ җумһурийитиниң юқумлуқ кесәлликләрниң алдини елиш қануни" ни тонуштуруп "мәзкур қанунда 'юқумлуқ кесәллик бимарлирини вә вирус билән юқумланғучиларни кәмситишкә болмайду' дәп көрсәткән. Униң үстигә б типлиқ җигәр яллуғи вируси пәқәт қан, ана-бала вә җинсий мунасивәт арқилиқ юқиду. Шуңа бундақ әһвал астида, "б" типлиқ җигәр кесили яллуғи вируси билән юқумланғучилар ниң күндилик турмуши һечқандақ тәсиргә учримаслиқи керәк" дәп билдүрди. У йәнә уйғур елиниң һөкүмәт даирилирини "мәркизи һөкүмәтниң ирадисигә хилаплиқ қиливатиду; улар гәрчә өз хаталиқини билип турсиму, уни етирап қилишни халимай, мәзкур вәқәни бастуруп, униң җәмийәткә болған тәсирини азайтиш үчүн җан талишиватиду" дәп билдүрди.

Биз мәзкур делоға мәсул болған адвокат җаң йү|әнхин әпәнди билән сөһбәттә болмақчи болдуқ. Лекин телефон елинмиди. Радиомизниң зияритини қобул қилған уйғур елидики сүн дехиң исимлик бир адвокат "хитай қануни бойичә, һәр қандақ бир пуқраниң һөкүмәт орунлири үстидин әрз қилиш һоқуқи бар, қанун уларни қоғдиши керәк " дәп бекитилгән. Лекин уйғур елидики пуқралар бу қанундин бәһриман болалмайватиду. Йәрлик һөкүмәт орунлири болса ата -аниларни өз әрзини қайтурувелишқа мәҗбурлап, пүтүнләй қанунға хилап иш қиливатиду" дәп билдүрди. (Меһрибан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт