Мурси әрбақанму яки әрдуғанму?

Әрәб баһариниң нәтиҗисидә мисирда һүсни мубарәк һөкүмити йимирилип, униң орнини дәмократик күчләр игиләш қәдәмлири давамлиқ бесилди. Йәкшәнбә күни мисирда мубарәктин кейинки тунҗи президент сайлими болуп өтти. Мусулман қериндашлар җәмийитиниң вәкили мусриниң ғәлибә қилиш еһтималлиқи җәзимләштүрүлди.
Ихтияри мухбиримиз өмәрҗан
2012-06-20
Share
misir-muhammad-mursi-305.png Мусулман қериндашлар җәмийитиниң вәкили муһәммәд мусриниң қоллиғучилири намайишта
AFP


Бу мунасивәт билән әрәб мәтбуатлирида түрлүк инкаслар давамлашмақта, бәзи анализчилар бу вәқәни түркийидики вәзийәткә, болупму сабиқ баш министир әрбақан вә һазирқи баш министир әрдоғанниң тутқан йоллириға селиштурмақта.

Төвәндә силәр сәуди әрәбистандики ихтияри мухбиримиз өмәрҗандин әрәб мәтбуатлириниң инкаслирини аңлайсиләр

Әрәб баһариниң иккинчи адреси болған мисирда елип берилған икки қетимлиқ рәис сайлими ахирлашти. Нәтиҗә техи рәсми елан қилинмиған болсиму, омумйүзлүк хәлқ райи “ихванулмуслимун” ( мусулман қериндашлар ) җамаитиниң намзати, доктор муһәммәд мурсиниң утуп чиқидиғанлиқини сөзлимәктә. Чүнки, әрәб баһариниң йөнилиши шундақ болушини күтмәктә.

Лондонда чиқидиған “оттура шәрқ” гезитиниң 2012 - йили 20 - июн санида, язғучи муһәммәд румәйһи тәрипидин “муһәммәд мурси әрбақан боламду яки әрдуғанму?” дегән темида бир парчә мақалә елан қилинған болуп, мақалидә мисирдики өзгиришләр,болупму йеңидин һакимийәтни игиләйдиған һөкүмәт һәм униң рәисиниң тутқан йоли түркийидә йеқинқи 20 йиллар ичидә йүз бәргән өзгиришләр, болупму исламий еқимдики сабиқ баш министир әрбақан билән һазирқи баш министири әрдоғанниң тутқан йоли билән селиштурулған.

Мулаһизичиләр түркийидики өзгиришләр, болупму тайип әрдоған дәвриниң әрәб дунясиған бәлгилик тәсир көрсәткәнликини оттуриға қоймақта.

Бу мақалидә мундақ дәп йезилған :

“ мисирдики рәис сайлими ахирлашти. Ихванулмуслимун җамаитиниң намзити доктор муһәммәд мурсиниң мисирниң 5 - нөвәтлик рәиси болидиғанлиқи кәскинләшти. Болғуси парламент сайлимидиму ихванулмуслимун җамаитиниң көплүкни игиләйдиғанлиқи муқәррәр болмақта. Чүнки әрәб баһариниң оттура шәрқтики йөнилиши шундақ кетип бармақта. Йеқин келәчәккә мисир, тунис, ливийә вә башқа әрәб дөләтлиридә мәйли рәис сайлимида болсун, мәйли парламент сайлимида болсун, бу еқимниң ғәлибә қилидиғанлиқи ениқ. Әрәб баһариниң алдида исламий еқимдикиләр баштин кәчүргән тәҗрибиләр мол. Уларниң бәзиси ғәлибә қилған болса, бәзиси мәғлуб болған. Мәсилән: нәҗмидин әрбақан мәғлуб болди вә рәҗәб таййиб әрдуған ғәлибә қилди. Әмма әрдуғанниң ғәлибисини әрбақанниң мәғлубийитиниң сәмәриси дейишкә болиду. Чүнки әрдуған әрбақанниң хаталиқлиридин дәрс алди вә башқичә сиясәт тутти. Әрбақанниң һакимийәтни қолиға елипла иранни зиярәт қилғанлиқи вә һиҗаблиқ аялни парламентқа киргүзгәнлики униң һакимийәттин чүшүшигә сәвәб болған асаслиқ амилларниң бири болди. Әмма униң шагиртлири болған әрдуған билән абдулла гүл алдирап кәтмиди вә аввал немә қилиш керәкликини алдин пиланливалди. Әрбақан тунҗи зияритини ирандин башлиған болса, әрдуған бирусселдин башлиди, чүнки түркләр явропа иттипақиға әза болушни арзу қилатти. Муһәммәд мурсиму шундақ чоң таллаш вә қийин синақ алдида турмақта. У әрбақанниң тутқан йолини тутамду яки әрдуғанниң йолини тутамду? бу униң таллиши вә ахирқи ғәлибисиниң кепилидур.”

Мисирлиқларниң тәнтәниси

Мисирда елип берилған президент сайлими әрәб мәтбуатлирииниң қизиқ темиси болмақта шуниңдәк мисирлиқларниң өзлириниң қолға кәлтүргән бу һоқуқлиридин тәнтәнә қиливатқанлиқи көрситилиш билән бир вақитта йәнә мисирдики бу сайламға нисбәтән түрлүк қарашлар вә баһалар елан қилинмақта.

Сәуди әрәбистанида чиқидиған “әл вәтән” гезитиниң 2011 - йили 20 - июн санида, “мисирлиқлар тәнтәнә қилмақта” дегән темида бир мақалә елан қилинған болуп, униңда мундақ дәп йезилған:

“ қаһирә шәһиридики абидин сарийи мисирниң5 - нөвәтлик рәисини қарши елиш үчүн һазирланмақта, мисир хәлқи хошаллиқ тәнтәниси қилмақта. Чүнки мисирда иккинчи қетимлиқ җумһурийәт қурулмақта. Мисирда 2011 - йили март айда елан қилинған дәстурға асасән рәис 4 йиллиқтин икки қетимла сайлиналайду. Хәлқ әслидә мисирда сияси истибдатниң йоқалғанлиқини вә йеңи бир демократик дәврниң башланғанлиқини тәнтәнә қилиду.”

Мисирдики биринчи вә иккинчи җумһурийәт

Сәуди әрәбистанида чиқидиған “оказ” гезитиниң2012 - йили 20 - июн санида, “мисирдики биринчи вә иккинчи җумһурийәт” дегән темида бир мақалә елан қилинған болуп, униңда мундақ дәп йезилған:

“ мисирда биринчи җумһурийәт 1952 - йили, 23 - июл күни падишалиқ түзүминиң ағдурулуши билән тәсис қилинған болуп, тунҗи рәис муһәммәд нәҗиб иди. У 1952 - йилидин 1954 - йилиғичә һөкүм сүргән. Нәҗибдин кейин җамал абдуннасир 1954 - йилидин 1970 - йили өлгинигә қәдәр, андин әнвәр садат 1970 - йилидин1981 - йили өлтүрүлгинигә қәдәр, мубарәк болса, 1981 - йилидин 2011 - йили тәхттин чүшүрүлгинигә қәдәр һакимийәт сүрди. Әмди мисирдики иккинчи җумһурийәтниң пәрқлиқ болидиғанлиқи күтүлмәктә.”

Әрәб мәтбуатлири мисирниң йеңи президент сайлимидин кейин мәйданға келидиған йеңи дөләт рәисиниң мисирни йеңи бир дәвргә башлайдиғанлиқини тәһлил қилишмақта. Әлвәттә йәнә, әрәб мәтбуатлирида һәр хил пикирләрму мәвҗут болуп, чунки сайламда һүсни мубарәк дәвридин қалған намзат әхмәт шафиқни қоллайдиғанларниңму көрүнәрлик болғанлиқи тәбий иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт