Хитайдики көмүр исидин келип чиққан һава булғиниш мәсилиси ғәрб дөләтлириниң диққитини қозғимақта


2007-01-05
Share

Америка енергийә мәнбәси бирләшмиси елан қилған доклатта көрситилишичә, хитайниң асасий енергийә мәблиғиниң 65 % и көмүр, йеқинқи 5 йилдин буян, хитайда ишләпчиқирилған көмүр икки һәссә көпәйгән. "Тямиз" гезитидә берилгән мәлуматта ейтилишичә, хитай һазирқи2000 дин артуқ көмүр йеқилидиған електир истансисидин башқа йәнә 500 дин артуқ електир истансиси қурмақчи икән.

Анализчилар "хитай көмүр ишлитиштин чәксиз һалда пайдиланмақта. Лекин бу хил чәксиз пайдилиниш хитай дөлитини көмүрдин келип чиққан булғиниш дәриҗиси әң еғир бир дөләткә айландурди " дәп көрсәтмәктә.

Хитайдики муһит булғиниш башқа дөләтләрниң муһитиғиму тәсир көрсәтмәктә

Америкидики хитай зиялийси профессор рән богуң әпәндиниң билдүрүшичә, һазир хәлқара җәмийәт хитайдики тәрәққиятниң һава бошлуқиға елип келиватқан бу хил еғир дәриҗилик булғинишидин қаттиқ нарази болмақта икән. Хитай дөләт рәһбәрлиридин ху җинтав вә вин җябав қатарлиқларму мәзкур мәсилиниң һәқиқәтән наһайити еғирлиқини һис қилишқа башлапту. У мундақ дәйду:

"Һазир хитайдики бу хил еғир дәриҗилик булғиништин пүтүн дуня хәвәрдар болди. Нурғунлиған дөләтләр хитайни пәқәт иқтисадий тәрәққиятнила көздә тутуп, муһитни қоғдаш мәсилисигә көңүл болмайватиду, дәп тәнқидлимәктә. Мән бу тәнқидләрни наһайити тоғра һәм йоллуқ дәп қаримақтимән. Хитайдики һава болғиниш пәқәт хитай өзигила әмәс бәлки дунядики башқа дөләтләргиму тәсир көрситиватиду. Шуңа бу пәқәт бир дөләтниңла мәсилиси әмәс бәлки дуня муһитиға мунасивәтлик болған, һәл қилмиса болмайдиған ортақ бир мәсилигә айланди"

Радиомизниң зияритини қобул қилған профессор рән бо гуң әпәнди сөзидә йәнә " хитай һазир иқтисадини тәрәққи қилдурушта, асасән көмүргә таянмақта. Шуңа һазирчә көмүр ишлитиштин келип чиққан һава булғиништин қутулуш наһайити тәскә тохтимақта. Хитайда йүз бериватқан бу хил булғиништин сақлиниш үчүн, йәнә хели бир мәзгил вақит керәк " дәп билдүрди:

Уйғур елидә һава булғиниш тәсиридә нәпәс йоли кесәлликлири көпәймәктә

Мунасивәтлик мәлуматларда көрситилишичә, һазир хитайниң һәрқайси өлкилиридә дегидәк көмүр иси түпәйлидин келип чиққан һава булғиниш мәсилиси илгирики йиллардикигә қариғанда, техиму бәк еғирлашқан. Бу хил булғанған һавада яшаватқан хәлқ түрлүк нәпәс йоллири кесәлликигә гириптар болмақта.

Йеқинда хитай агентлиқиниң үрүмчидин бәргән хәвәрлиридин ашкарилинишичә, һазир үрүмчидә нәпәс йоли кесәлликлири барғансери көпийишкә башлиған. Мәсилән, уйғур аптоном районлуқ хәлқ дохтурханисиниң нәпәс йоллири кесәлликлири бөлүмидә кесәл көрситишкә кәлгәнләрниң сани илгирики йиллардикигә селиштурулғанда, бирдинла ешип кәткән болуп, илгири бу дохтурханиға нәпәс йоллири кесәллики түпәйлидин келидиғанлар сани күнигә 70 -80 болса, һазир аз дегәндә һәр күни 200 гә йәткән.

Бир қисим тиббий вә екологийә мутәхәссислири "йеқинқи йиллардин буян үрүмчидә көмүр иси түпәйлидин һава техиму бәк еғир дәриҗидә булғинишқа башлиди. Бу хил әһвал кишиләрниң саламәтликигә зор тәсир йәткүзмәктә. Нәпәс йоллири кесәлликлириниң көпийишидики муһим амилларниң бири дәл мушу хилдики булғиништин келип чиққан" дәп көрсәтмәктә. (Меһрибан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт