Ғәрб мәтбуатлири хитайни "муһитқа йетәрлик әһмийәт бәрмиди" дәп тәнқидлимәктә


2007-05-14
Share

Йеқиндин буян ғәрб мәтбуатлирида, хитайдики муһит мәсилисиниң йилдин -йилға еғирлишип кетиватқанлиқи һәққидә арқа -арқидин мақалиләр елан қилинмақта. Ғәрб мәтбуатлирида елан қилинған мақалиләрдә, хитай дөләт рәһбәрлири муһит мәсилисигә йетәрлик көңүл бөлмәйватқанлиқи түпәйлидин қаттиқ әйиблинип тәнқидкә учриған. Мәзкур мақалиләрдә йәнә, " хитайниң екологийилик муһитни вәйран қилиш арқилиқ иқтисадни тәрәққий қилдуруши йәр шариға зор тәсир йәткүзмәктә" дәп агаһландурушлар берилгән.

Муһитни вәйран қилиш пәқәт хитайғила әмәс, бәлки пүтүн йәр шариға зор тәсир йәткүзмәктә

Ғәрб мәтбуатлирида бериливатқан мақалиләрдә, хитай иқтисадиниң тәрәққи қилиши билән бир вақитта, хитайдики екологийилик муһитниң зор дәриҗидә бузғунчилиққа учраватқанлиқи һәмдә хитай дөләт рәһбәрлириниң мәзкур мәсилигә йетәрлик көңүл бөлмәйватқанлиқи көрситилмәктә. Мақалиләрдә " хитайниң екологийилик муһитни вәйран қилиш арқилиқ иқтисадни тәрәққий қилдуруши пәқәт хитайғила әмәс, бәлки пүтүн йәр шариға зор тәсир йәткүзмәктә " дәп тәкитләнгән.

Америкида нәшр қилинидиған " дөләт " жорнилида, хитай дөләт рәһбәрлириниң екологийилик муһитқа йетәрлик көңүл бөлмәйватқанлиқи алаһидә тәкитлинип " бейҗиң һөкүмити муһит мәсилисиниң наһайити еғир һаләттә икәнликини билип туруп, мәзкур мәсилигә йәнила дегәндәк көңүл бөлмәйватиду.

Әмәлийәттә улар бундақ қилишниң ақивитиниң қандақ болидиғанлиқини обдан билиду. Чүнки йеқинда елип берилған бу һәқтики тәкшүрүш доклатида, мушу әсирниң ахириға барғанда, хитайдики ашлиқ мәһсулати% 37 төвәнләйду; тибәттики музлуқ чоққилар ерип түгәйду; хуаңхе вә чаңҗяң дәряси еқинлирида дәсләптә ташқин, андин қурғақчилиқ апәтлири йүз бериду; хуадуң деңиз буйи райониниң португалийә земиничилик қисми кәлгүсидә һаварайи өзгириши түпәйли келип чиққан ташқин деңиз сүйи астида қалиду.

Демәк буларниң һәммиси хитай һөкүмитигә аян, шундақ туруқлуқму, хитай дөләт рәһбәрлири екологийә мәсилисигә йетәрлик көңүл бөлмәйватиду" дәп көрситилгән.

Хитайдики карбон икки оксидиниң чиқирилиш миқдари дуня буйичә иккинчи орундин биринчи орунға өтуш алдида

Әнгилийә б б с радио ‏- телевизийә ширкитиниң бу һәқтә бәргән мәлуматида, хитайдики карбон икки оксидиниң чиқирилиш миқдари дуня буйичә иккинчи орунда туридиғанлиқи шундақла пат арида карбон икки оксиди чиқиришта биринчи орунда туридиған америкидинму ешип кетидиғанлиқи тәкитлиниш билән бир вақитта, " хитайдики карбон икки оксидиниң бундақ зор миқдарда көпийиши хитайниң електир ениргийисиниң асасән көмүрни йеқилғу қилғанлиқидин, буниңдин башқа йәнә күнсайин көпийиватқан аптомобилму керәксиз газ чиқиришта асасий рол ойнимақта" дәп көрситилгән.

Б б с радио ‏- телевизийә ширкити елан қилған мәзкур мәлуматта, муһитни қоғдаш мәсилисидә, хәлқара җәмийәтниң хитайға интайин муһтаҗ икәнлики тәкитлинип " әгәр хәлқара җәмийәт екологийилик мәсилиләр түпәйли келип чиқиватқан һава келиматиниң өзгириш мәсилисидә бир иш қилмақчи болидикән, ундақта хитайму буниңға көңүл бөлүп, бирликтә чарә - тәдбир қоллинишқа тәйяр болуши керәк" дәп билдүрүлгән.

Сан франсиско хәвәрләр гезитидә елан қилинған мәлуматта ейтилишичә, банкокта өткүзүлгән йәр шари һава келимати өзгириши мәсилиси һәққидики хәлқара йиғинда, хитай ташқи ишлар министири һиндистан вә америка билән бирликтә, керәксиз газни азайтиш пиланиға қошулмайдиғанлиқини билдүргән;чүнки уларниң нәзиридә, бундақ қилиш уларниң иқтисадий тәрәққиятиға чәклимә қоюш дегәнлик болуп һесаблинидикән.

Хитайдики екологийилик муһитниң өзгириши чегридаш дөләтләргиму зор тәсир көрситиду

Бейҗиңдики әй җишин тәтқиқат оргининиң мәсули вән йәнхәй әпәнди" хитай бир чоң дөләт болуш сүпити билән, екологийилик муһитни қоғдаш, булғиниш мәсилисини бир тәрәп қилиш мәсилисидә актип рол ойниши керәк иди. Лекин һазирқи әһвал дәл әксичә болуватиду. Бир қисим чириклишип кәткән әмәлдарлар өз мәнпәәтинила ойлап, амминиң ортақ мәнпәәти билән кари болмайватиду. Шуни билиш керәкки, хитайдики екологийилик муһитниң өзгириши әтраптики чегридаш дөләтләргиму зор тәсир көрситиду" дәп билдүрди.

Вәй йәнхәй әпәнди сөзидә йәнә, хитай һөкүмитиниң иқтисадни тәрәққий қилдуримиз дәп, муһитни қурбан қиливатқанлиқи һәққидә тохтилип " хитайниң алдин иқтисад тәрәққий қилиши керәк дегән сиясити түпәйлидин, екологийилик муһит зор бузғунчилиққа учриди. Бундақ сиясәтни бәлгиләшниң өзи бәкму әхмиқанә бир иш. Өзи тәрәққи қилимән дәп, башқа дөләтләр билән кари болмаслиқ, хәлқниң яшаш муһити билән кари болмаслиқ, бу һәқиқәтән бәкму шәхсийәтчилик қилғанлиқ. Һазир хәлқ истимал қиливатқан йемәклик вә дора қатарлиқ мәһсулатларниң сүпити барғансери начарлашмақта. Инсанийәтниң турмушта тайинидиған асаслиқ йемәклик мәнбәси зәһәрлик тәсирләргә учримақта. Шуңа мәнчә, хәлқниң моһтаҗ болидиғини һәргизму хитай һөкүмити тәшәббус қиливатқан бу хил тәрәққият әмәс" дәп көрсәтти.

Малийә гезитидә берилгән екологийилик муһит һәққидики мәлуматта, хитай дөләт рәһбәрлири қаттиқ әйибләнгән болуп, " һазир дунядики 10 чоң булғанған шәһәрниң 8 и хитайда болуп, хитайниң һава келиматиниң өзгиришини кәлтүрүп чиқиришта,һалқилиқ рол ойниған хитай дөләт рәһбәрлири бундақ шараит астида, қуруқ шуар товлашни тохтитип, әмәлий һәрикитини көрситиши керәк" дәп йезилған. (Меһрибан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт