Мурат насиропниң ханиминиң мурат насироп һәққидә ейтқанлири


2007.01.31

murat-nasirop-150.jpg
Мурат насироп. Мурат насироп торидин елинди

Атақлиқ уйғур нахша чолпини мурат насиропниң вапат болғиниға он күндин ашти. 37 яшлиқ мурат насиропниң туюқсиз вапати пәқәт униң аилә-тавабатлириғила қайғу елип кәлмәстин бәлки, униң нахшилирини яқтуруп аңлайдиған вә униң талантиға қайил болған сансизлиған һәр милләт кишилириниң қайғуси вә ечинишини қозғиғанлиқи мәлум.

Муратниң өлүминиң түп сәвәби ениқ әмәс

Русийә мәтбуатлирида мурат насиропниң өлүми һәққидә түрлүк көз қарашлар изчил түрдә елан қилинип кәлмәктә. Униң вапатиниң түп сәвәби һәққидә техи һазирғичә ениқ йәкүн йоқ болуп, мурат насиропниң ханими наталийә телефон зияритимизни қобул қилип, бир қатар соалиримизға җаваб бәрди.

Наталийә ханим һазирғичә ениқ тәкшүрүш нәтиҗиси йоқлиқини ейтип, "техичә нәтиҗә чиқмиди, нәтиҗә йоқ, һәммә униң нәтиҗисини билишни халайду, һазир пәқәт пәрәзләрла мәвҗут" деди.

Русийә мәтбуатлирида түрлүк қияс вә һөкүмләр қатарида мурат насиропниң бәлки зәһәрләнгән болуши мумкинлики һәққидиму пәрәзләр елан қилинған болсиму, лекин наталийә ханим қолида пакит болмиғанлиқи үчүн бу һәқтә бир немә дейәлмәйдиғанлиқинин әскәртип, "мәнму шундақ пәрәз қилимән, лекин мениң қолумда пакит йоқ, мениң кимду бири һәққидә ойлаш яки уни көрситишкә мениң қолумда испатим йоқ. Әлвәттә, мундақ әһвал астида гунаһкарни тепишни халисамму,бирақ мумкин әмәс, омумән, ениқ сәвәбини билмәймиз, бу шундақ бир паҗиәлик вәқә болди, мән бу һәқтә һечқандақ толуқлима берәлмәймән" деди.

Наталийә ханим: мурат өзини өлтүрүвалмайду

Мән сәмимийлик билән әпсуслинимәнки, пүтүн хәлқ өзиниң сөйүмлүк пәрзәнти һәм һәқиқий вә алдинқи қатардики вәтәнпәрвәридин айрилип қалди. Мурат һәқиқәтән өз хәлқини бәк яхши көрәтти, у өз хәлқидин даим пәхирлинәтти һәмдә өз хәлқиниң униңға қандақ һөрмәт муамилисидә икәнликиниму чүшинәтти.

Русийә мәтбуатлирида таки һазирғичә мурат насиропниң зәһәрлик чекимлик тәсиридин өзини өйниң балконидин ташлап өлүвалғанлиқи һәққидики учурлар давамлишип кәлмәктә. Муратниң аилә тавабиатлири вә достлири буни изчил түрдә рәт қилди. Муратниң аяли наталийә ханим буни рәт қилип, мундақ деди:

"Мурат өзини өлтүривалмайду, уни зәһәрлик чекимлик чәкти дегән гәпму мумкин әмәс, мән буниңға ишәнмәймән. У һаятлиқни наһайити яхши көриду, гәрчә мән униң билән һаятим бойичә биргә болған, әң йеқин адәм болсамму, униң өлүми худди башқиларға охшашла мән үчүнму чүшиниксиз бир әһвалдур"

Наталийә ханим муратниң насиропниң өзини өлтүривалмаслиқиға пакит сүпитидә униң наһайити көп пиланлири бар, һаятқа үмидвар бир инсан икәнликини көрситип йәнә мундақ деди:

"Уни өзини өлтүривалди дегән сөз пүтүнләй униң пиланлириға уйғун кәлмәйду, тоғра әмәс. Чүнки, у америкиға беришни пиланлиған, у мени у йәрдә күтиватиду дәп ейтқан иди. Мурат йәнә алмутида достлири вә юқири сәвийилик артистлар қатнашқан өзиниң чоң консиртини өткүзүшни, йеңи нахша албумлирини чиқиришни пиланлиған. Униң бир қатар зор пиланлири бар иди".

Наталийә ханим: мән уйғур хәлқини мурат арқилиқ билгән вә сөйгән

Оттура асия җумһурийәтлиридики уйғурлар өзлириниң мәзкур пәхирлик оғланидин вақитсиз айрилип қалғанлиқидин техиму ечиниш һес қилған болуп, һәқиқәтән мурат насироп қазақистан, қирғизистан, өзбекистан вә башқа җумһурийәтләрдә яшайдиған уйғурларниң әң пәхирлинидиған, әң қәдирләйдиған адими болуп қалған иди. Мурат насироп уларниң нәзиридә мәзкур җумһурийәтләрдики уйғурларниң қәддини мәниви җәһәттин болсиму, юқири көтүрүп, уйғурларниң талантлиқ бир хәлқ икәнликиниң символи болуп қалған иди. Наталийә ханим бу һәқтә мундақ деди:

"Мән сәмимийлик билән әпсуслинимәнки, пүтүн хәлқ өзиниң сөйүмлүк пәрзәнти һәм һәқиқий вә алдинқи қатардики вәтәнпәрвәридин айрилип қалди. Мурат һәқиқәтән өз хәлқини бәк яхши көрәтти, у өз хәлқидин даим пәхирлинәтти һәмдә өз хәлқиниң униңға қандақ һөрмәт муамилисидә икәнликиниму чүшинәтти. Мән барлиқ уйғурлар билән биргә йәни мән мурат арқилиқ билгән вә сөйгән бу хәлқ билән биргә муратниң вапатиға қайғурмақтимән".

Мурат насиропниң ханими наталияниң ейтишичә, мурат насиропниң әң чоң артуқчилиқи униң милләтпәрвәрлики болуп, у һәммила йәрдә өзиниң уйғурлуқини җакарлап, уйғур мәдәнийитини, уйғурларниң кимликини тонуштурған. Уйғурларниң улуғ хәлқ болғанлиқи, өзиниң уйғур миллитиниң улуғлуқидин пәхрлинидиғанлиқини билдүрүп турған.

Мурат уйғурлар һәққидә сөзләштин һозур һес қилатти

"Мурат уйғур әнәниси вә йилтизи һәм тарихини өгинәтти. У даим, бизгә бу һәқтә сөзләп берәтти. У өзи билән биргә болған һәммигә уйғурлар һәққидә сөзләп һәргиз һармайтти. У уйғур хәлқи һәққидә сөзләштин һозур һәс қилатти. Һәммила йәрдә уйғурларниң кимликини, өзиниң немә үчүн уйғурчә нахша ейтидиғанлиқини сөзләп, кишиләрни уйғур мәдәнийити билән тонуштурушқа тиришатти" дәйду наталийә ханим.

Наталийә ханимниң ейтишичә, мурат насироп дадисидин хәтмә-қуран қилишни өгәнгән мурат бәзидә намаз оқуған, даим қуран оқушни мәшиқ қилип, дадисидәк сәвийигә йетишкә тиришидикән. У намазму оқуған болуп, "40 яшқа киргәндә исламий қаидә бойичә толуқ намаз оқуп, етиқад билән йүримән", дегән икән. (Үмидвар)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.