Японийиликләрниң нәзиридики "нәнҗиң қирғинчилиқи"


2007-12-14
Share

Хитайда, 1937- йили 13- декабир японийә армийиси гоминдаңниң әйни вақиттики пайтәхти нәнҗиңгә бесип киргәндин башлап нәнҗиңдә 6 һәптә қәтлиам елип берип, 300 миң адәмни қирип ташлиған вә 20 миң аялға басқунчилиқ қилған дегән пикир илгири сүрүлиду. Хитайлар бу күнни хитай тарихидики "зулмәтлик күн" дәп атап " 13- декабир нәнҗиң чоң қирғинчилиқи" дәп бекитип, һәр йили нәнҗиң шәһиридә бу күнни хатириләп, қәтли қилинған кишиләр вә қаза тапқан әскәрләрниң роһиға сеғинип кәлмәктә.

японийидә "нәнҗиң һәққидә һәқиқәт" намлиқ бир филим ишләнди

Һалбуки, хитайда бу йил йәнә, нәнҗиң қирғинчилиқиниң 70 йиллиқи хатирилиниватқан минутларда, японийилик кино ишлигүчи, директор сатору мизушима нәнҗиң қирғинчилиқини инкар қилидиған "нәнҗиң һәққидә һәқиқәт" намлиқ бир филим ишлигән болуп, бу филим 2008 - йили январда тамашибинлар билән йүз көрүшиду.

Ройтерс агентлиқида көрситилишичә, директор мизушима әпәндини 14 - декабир җүмә күни бир муһакимә йиғинда сөз қилип, японлар өзлириниң нәнҗиңдә қирғинчилиқ елип бармиғанлиқидин ибарәт һәқиқәтни дуняға билдүрүши керәкликини оттуриға қойған.

Мәлум болушичә, режиссор мизушима әпәнди ишләп чиққан бу филим, 13- декабир нәнҗиң вәқәсигә тоғрилап базарға селинған чәтәл филимлиригә қарши турушни мәқсәт қилған икән.

Дәрвәқә, бу йил америкида ишлинип 12- декабир киноханиларда қоюлушқа башлиған "нәнҗиң" намлиқ һөҗҗәтлик филим һазир оскар намзатлиқиға көрситилиш тизимликигә киргүзүлгән.

Мизушима әпәнди: "бу йәрдә мурәссә тәләп қилмайдиған бир пакит; нәнҗиңдә қирғинчилиқ йүз бәргини йоқ"

Режиссор мизушима әпәнди: "бу йәрдә мурәссә тәләп қилмайдиған бир пакит -- нәнҗиңдә қирғинчилиқ йүз бәргини йоқ" дегән вә " биз балилиримизниң японийә бир явайи дөләт икән дегән чүшәнчидә чоң болушини халимаймиз" дәп қошумчә қилған. Ахирида йиғинға қатнашқан кишиләр орнидин турушуп дөләт геминнини орундиған.

Ройтерс агентлиқиниң хәвиридә көрситилишичә йәнә, японийилик режиссор мизушима әпәнди ишлигән "нәнҗиң һәққидә һәқиқәт" намлиқ филим японийидики оңчи гуруһ вә консерватипларниң қоллишиға еришкән болуп, буларниң ичидә һазирқи токйо шәһәр башлиқи шинтаро ишихара әпәндиму бар икән.

Муһакимә йиғинида мизушима әпәнди ишләп чиққан йеңи филим көрситилгән болуп, филимдә көрситилишичә, уруш мәзгилидә япон армийисидә хизмәт қилған кона әскәрләрниң көпинчиси нәнҗиңдә қирғинчилиқ йүз бәргәнликини тән алмиған. Униңдин башқа филим екраниға "япон армийисиниң нәнҗиңгә кириши, бу шәһәр хәлқигә тинчлиқ вә тәртип елип кәлди" дегән хәтләр йезилған.

японийидә ишләнгән "нәнҗиң һәққидә һәқиқәт" дегән филим, японийә асия университетидики профессор шудо хигашинаконониң әсири асасида ишләнгән болуп, хигашинаконо әпәндиму муһакимә йиғинда сөзгә чиқип, "нәнҗиң қирғинчилиқи" қаришиниң шу мәзгилдә нәнҗиңдә яшаватқан америкилиқ вә яврупалиқларниң иҗадийити икәнликини илгири сүргән.

Нәнҗиң қирғинчилиқи мәсилисидә охшашмайдиған қарашлар мәвҗут

Әмма ройтерс агентлиқида токйо университетидики тарих профессори свен салер әпәндиниң ейтқанлирини нәқил елип көрситишичә, мәзкур қирғинчилиқта өлгәнләрниң һәқиқий сани һәққидә муназирә елип бериш мумкинчилик болсиму, тарих нуқтисидин елип ейтқанда бу вәқәдин тенивелишқа урунуш орунсиз икән.

Гәрчә мизушима әпәндиниң йеңи филими японийә ичидә нурғун кишиләр қоллайдиған болсиму, әмма йәнә нурғун кишиләр униң қарашлириға қошулмайдиғанлиқини билдүрмәктә.

Суру университетидики профессор токуши касахараниң билдүрүшичә, у өзиниң пәқәт бу кинониң зади қандақ ишләнгәнликини билип беқиш үчүнла кинони көрүшини қарар қилған болсиму, бу филимдин номус һес қилидиғанлиқини билдүрүп, "лекин мән номус һес қилимән. Чәтәлдә шунчә көп ишәнчлик һөҗҗәтлик филимләр ишләнди. Биз болсақ мушундақ кинони ишләп олтуруптимиз." Дегән.

Нәнҗиң вәқәси хитай - японийә мунасивәтлиридики муһим амилларниң бири

Нәнҗиң вәқәси хитай - японийә мунасивәтлиригә тәсир көрситип туридиған муһим амилларниң бири болуп, 2005- йили апрелда хитайлар намайиш қилип япон даирилиридин "нәнҗиң қирғинчилиқини" чүшәндүрүп беришни тәләп қилип намайиш қилған һәмдә японийиниң бейҗиң вә шаңхәй шәһәрлиридики әлчиханилирини қоршивалған болуп, нәтиҗидә шу сәвәб түпәйли хитай-японийә мунасивәтлиригә дәз кәткән иди.

Гәрчә йеқинқи йиллардин буян хитай японийә мунасивәтлири муәййән дәриҗидә яхшиланған болмисиму, әмма токйо университети профессори салер әпәндиниң қаришичә, мизушима вә хигашинаконолар оттуриға қойған идийиләр, хитай-японийә арисида йәнә бәзи талаш тартишларни келип чиқишиға тутуруқ болуши мумкин икән.

Мәлум болушичә, японийә баш вәзири ясуо фукуда мушу айниң ахири яки келәй айниң башлирида хитайда зиярәттә болидиған болуп, у өзиниң хитай зиярити җәрянида нәнҗиң шәһирини зиярәт қилишни пиланлаватқан икән. (Җүмә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт