Норвегийә мәтбуатида: җуңго һөкүмити рабийә қадирниң нобел тинчлиқ мукапатиға еришип қелишиниң алдини елиш үчүн уни қарилимақта


2007-01-18
Share

Рабийә қадир ханим йолдиши сидиқ һаҗи рози (сол) норвегийилик тәрҗиман тайир әпәнди (оттура) билән өткән йиллиқ рафто мукапатини тарқитиш мурасимида. RFA/Абдусәмәт

Норвегийидики чоң гезитләрдин бири болған "бергин вақит" гезитиниң 12-январ санида "қарилаш һәркити" сәрләвһилик бир мақалә елан қилинди. Мақалидә хитай даирлириниң, памир тағлиқ районида террорчиларниң мәшиқ базисини битчит қилғанлиғи һәққидики хәвәрлири һәмдә уйғурларниң мәниви аниси, уйғур милли һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим һәққидә тарқатқан сәлби учурлириға қарита өзгичә пикир вә мулаһизиләр оттуриға қоюлған.

Хитай һөкүмити рабийә ханимниң нобел мукапатиға еришишидин бәк әнсиригән

Мақалә "җуңго һөкүмити рабийә қадирниң нобел тинчлиқ мукапатиға еришип қелишиниң алдини елиш үчүн уни қарилимақта" дегән кичик мавзу билән башланған болуп, мақалә аптори алди билән хитай һөкүмитиниң рабийә қадир ханимни өзлири үчүн зор бир тәһдит һесаблайдиғанлиғини билдүрүп мунуларни язған:

"Шәк-шүбһисизки, хәқләрниң болупму америкниң күчлүк дипломатик бесими астида, демократийә вә кишлик һоқуқ күрәшчиси, рафто кишлик һоқуқ мукапати саһиби болған рабийә қадир җуңго түрмисидин азат болди. Рабийә қадир америкиға кәлгәндин кейин, америка униңға бихәтәр яшаш муһити һәмдә әркин сияси паалийәт елип бериш имканийити яритип бәрди. Лекин бу әһвал җуңго һөкүмити үчүн еғир баш ағриқи елип кәлди. "

Андин кейин, мақалидә хитай һөкүмитиниң алдинқи йили рабийә қадир ханимниң нобел тинчлиқ мукапатиға еришип қелишиниң алдини елиш үчүн һәтта хитайға зиярәт үчүн барған норвегийә парламенти вәкилләр өмикигә бу һәқтә бесим вә тәһдит қилғанлиқи тилға елинип: "норвегийә парламенти ташқи ишлар комитети өткән йили күздә бейҗиңда зиярәттә болуватқанда җуңго даирлири бизниң вәкиллиримизгә қайта-қайта вә ениқ қилип рабийә қадирға нобел тинчлиқ мукапатиниң берилишини җуңго һөкүмитиниң задила халимайдиғанлиғини, әгәр шундақ болуп қалса икки дөләт мунасивти бузғунчилиққа учрайдиғанлиғини ейтип норвегийини агаһландурған иди. Әсли у вақит нобел тинчлиқ мукапат саһибини елан қилишқа аз қалған бир пәйт болуп, рабийә қадир болса ахирқи әң күчлүк намзатларниң бири иди. Җуңго һөкүмитиниң шу чағдики бу һәркити уларниң йүз бериш алдида турған өзигә пайдисиз әһвалларға қарита һәр заман "һушяр" туридиғанлиғи һәмдә "алдинала тәдбир көрүш" кә маһирлиқини көрситип бәрди. " Дейилгән.

Мақалидә йәнә рабийә қадир ханимниң 2008 –йиллиқ бейҗиң олимпик мусабиқисини байқут қилиш һәққидики тәшәббусиниң хитайға болған тәсири алаһидә тилға елинип: "рабийә қадир өткән йили 11-айда норвегийигә қилған зиярити давамида 2008-йиллиқ бейҗиң олимпик мусабиқисини байқут қилиш тәшәббусини оттуриға қойғанда җуңго һөкүмитиниң бу әркин пикирлик аялдин қанчилик қорқидиғанлиғи йәнә бир қетим ашкара болди", дәп көрситилгән.

Хитай һөкүмитиниң оюни

Мақалидә памир тағлиридики террорчиларниң мәшиқ базисини битчит қилиш вәқәси һәққидики хитай даирлириниң әп бериватқан тәшвиқати вә уйғур милли һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим һәққидики сәлби тәшвиқатлириниң туп мәқсити һәққидә аптор оз көз қаришини мундақ баян қилған: "бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиға намзат көрситиш суругиниң тошишиға азла вақит қалди, әмдиликтә болса җуңго һөкүмити очуқ-ашкарә һалда қолидин кәлгән "барлиқ вастиләрни" ишлитип рабийә қадирниң бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиға йәнә намзат болуп қелишниң алдини елиш, һич болмиғанда америка саяһәтчилири тәрипидин намзатлиққа көрситилишниң алдини елишқа уруниватиду.

Йеқинқи күнләрдин буян җуңго даирлири памир тағлирида шәрқий туркистан террорчилириниң мәшиқ базисиға һуҗум қилиш вәқәси тоғрисидики "хәвәрләр" арқилиқ терроризм билән һич алақиси болмиған, тинчлиқ билән күрәш елип бериватқан рабийә қадирниң намини васитилик һалда хәлқара терроризмға вә бөлгүнчилик һәрикәтлиригә бағлаватиду, һәмдә буни дәстәк қилип туруп рабийә қадир нобел тинчлиқ мукапатиға намзатлиққа лайиқ киши әмәс дәватиду. Чүнки рабийә қадир дәл әшу "хәвәр" дә көрситилгән террорчиларниң мәшиқ базисиға һуҗум қилиш вәқәси йүз бәргән шинҗаң уйғур аптонум районидин келип чиққан. Ундин башқа йәнә, шу йәрдики бир уйғур муавин коммунист партийә баһслиқи "рабийә қадирни уйғурларниң аниси – дейиш хата, әмилийәттә у пәқәтла районимизниң тинчлиқи вә муқумлиқини бузушқа уруниватиду" дегәнләрни илгири сүрди.

Аптор мақалисиниң ахирда өз пикрини мундақ хуласилиған: "қисқиси җуңго һөкүмитиниң һазирқи әң зор үмиди, йеқинда юз бәргән памирдики террорчиларниң мәшиқ базисини битчит қилиш вәқәси вә рабийә қадир һәққидә тарқатқан учурлири арқилиқ, хәлқарада болупму америкида рабийә қадирниң образини хунүкләштүрүш вә униң һәққидә сәлби тәсир пәйда қилиш, бу арқилиқ униң нобел тинчлиқ мукапатиға намзат болуп қилишиниң алдини елиштин ибарәт". (Абдусәмәт)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт