Amérika prézidénti obama istanbulni ziyaret qildi

2009 ‏- Yili 4 ‏- ayning 6 ‏- küni kech amérika re'isi barak höseyin obama sitabulgha yétip keldi. Türkiye jumhuriyiti re'isi abdullahgül we bash ministir rejep tayyip erdughan amérika re'isi barak höseyin obamani istanbul shehiridiki dolma baghchi sarayida qizghin qarshi aldi we barak höseyin obamani qarshi élish murasimi ötküzdi.
Muxbirimiz arslan
2009-04-07
Share
Istanbul-Obama-Oqughuchilari-305 Prézidént barak obama 4 ‏- ayning 7 ‏- küni istanbul ziyaritide, türkiyining her qaysi sheherliridiki 29 oniwérisitéttin tallanghan 99 oqughuchi bilen topxana amire yighin zalda uchriship ulargha nutuq sözlidi we soallirigha jawap berdi.
AFP

Kéyin barak höseyin obama chiraghin sariyida ötküzülgen xelq'araliq medeniyetler ittipaqi yighin'gha qatnashti.

Türkiye ziyaritining ikkinchi künide istanbuldiki ziyaritini bashlighan barak höseyin obama konrad méhmanxanisida dini zatlar bilen uchrashti. Istanbul muptisi mustafa chaghri, qatarliq islam dini, xristi'an we yehudi dinlarning wekilliri bilen uchriship söhbetleshti.

4 ‏- Ayning 7 ‏- küni ettigen sa'etlerde amérika re'isi barak obama türkiye bash ministiri rejep tayyip erdughanning hemraliqida dunyagha meshhur ayasofiya muziyi we sultan exmet meschitini ziyaret qildi. Obama ayasofiya we sultan exmed mesjidi heqqide bérilgen melumatlarni diqqet bilen anglidi.

Türkiye bash ministiri rejep tayyip erdughan ettigen sa'et 10:35 de amérika re'isi barak höseyin obama turiwatqan konrad méhmanxanisigha yétip keldi, 10:45 de ikkisi birlikte méhmanxanidin chiqti we erdughan obamaning resmi mashinisida obama bilen birge olturup ikkisi birlikte sultan exmet meydanigha yétip keldi.

Aya sofiya muzéygha ziyaret

Amérika re'isi barak obama türkiye bash ministiri rejep tayyip erdughanning hemrahliqida sa'et 11:05 ötkende ayasofiya muzéyni ziyaret qildi.
Istanbul-Aya-sofiya-muzéyi-305
4 ‏- Ayning 7 ‏- küni etigende prézidént barak obama türkiye bash ministiri rejep tayip erdughanning hemrahliqida dunyagha meshhur ayasofiya muzéyini ziyaret qildi.
AFP
Muziyxana mudiri xaliq tursun re'is obamagha aya sofiya muzéyi heqqide melumat berdi. Xaliq tursun ayasofiya muziyisining tarixi, munari we kéyin mémar sinan teripidin yéngilan'ghan qurulushlirini chüshendürdi.

Ayasofiya muzéyida dunyaning eng chong hejimdiki xet lewhesi hésablan'ghan mustafa izzet ependi dégen xettat teripidin yézilghan, allah, muhemmed, we töt xelipe bilen hesen we huseyinning isimliri yézilghan lewhelerge obamaning ayrim ‏- ayrim inchikilep qarashliri muxbirlarning diqqitini tartti.

Ayasofiya muzéyini ziyaret qilish jeryanida, muxbirlarning "sizche aya sofiya muzéy qandaqraq" dégen so'aligha, "nahayiti körkem," dep jawap berdi.

Amérika re'isi obamaning ayasofiya muzéyini ziyaret qilish jeryanida türkiye tashqi ishlar ministiri eli babajan, medeniyet we sayahet ministiri ertughul güney qatarliq ministirlar hemra boldi.

Texminen 16 minut ayasofiya moziyini ziyaret qilghan barak obama bilen erdughan kéyin ayasofiya muzéyidin chiqti, istanbul shehirining merkizige jaylashqan ayasofiya moziyi, meshhur qedimi meschitlerdin sultan exmet meschitige yéqin etrapqa jaylashqan bolup, barak obama bilen erdughan piyade yürüp sultan exmet meschitige yétip keldi.

Sultan exmet meschitini ziyaret

Amérika re'isi barak höseyin obama, sultan exmet meschitini ziyaret qildi. Ayaghlirini sélip meschitke kirgen barak obamagha istanbul muptisi mustafa chaghri we meschitning bash imami emirulla xatip'oghlu meschit heqqide melumat berdi.

Obama mesjid heqqide bérilgen melumatlarni we meschitning neqish chékilgen güzel shekillerning layihilen'gen uslubigha alaqidar melumatlarni diqqet bilen
Istanbul-Sultan-Ahmet-Meschit-305
4 ‏- Ayning 7 ‏- küni etigende prézidént barak obama türkiye bash ministiri rejep tayip erdughanning hemrahliqida dunyagha meshhur sultan exmet meschitini ziyaret qildi.
AFP
Anglidi.

Mustafa chaghri barak höseyin obamagha meschit gümbezning ich teripige chong herpler bilen yézilghan 8 isim heqqide melumat bérip bu isimlarning, allah, muhemmed we töt xelipe ebu bekri, ömer, osman we eli bilen peyghembirimizning newriliri hesen we höseyin ikenlikini bildürdi. Obamaning höseyin isimni anglighanda yüzlirige tebessum kelgenliki muxbirlarning diqqitidin qachmidi.

Mezin ezan oquydighan orun bilen méhrab heqqide melumat alghan barak obama méhrab aldida bash ministir rejep tayyip erdun, mustafa chaghri we imam emirulla xatip'oghlu bilen birlikte muxbirlarning resimge tartishigha purset berdi.

Obama sultan exmet meschitining güzel ikenlikini ipadilep mupti we meschit imamigha teshekkür éytip meschittin yürüp ketti. Bu arida barak obamagha terjimanliq qilghan ayal bilen meschitke kirgen yene bir ayalning béshigha romal artip kirgenliki muxbirlarning diqqitini tartti.

Amérika re'isi barak höseyin obamaning ayasofiya muzéyi bilen sultan exmet meschitini ziyaret qilish jeryanida bixeterlikni közde tutup bu rayon'gha kishilerning kirishi cheklendi, bu rayonning etrapidiki yollar qatnash wastilirigha taqaldi. Istanbul saqchi idarisi bashliqi jalalidin jerrah urayunning bixeterlik xizmetlerni közdin kechürdi. Nurghun kishiler saqchilar réshatka qoyup tosqan yerdin barak obamani körüshke urundi.

Uniwérsit uqughuchiliri bilen söhbet

Amérika re'isi barak obamaning kéyinki programmisi, uniwérsiti uqughuchilar bilen söhbetlishish idi. Türkiyining her qaysi sheherliridiki 29 oniwérisitidin tallan'ghan 99 oqughuchi we axbaratchilar bilen topxana amire yighin zalda uchrashti we oqughuchilargha nutuq sözlidi.

Barak obama nutiqida türkiyige ziyarette kélishtiki asasi meqsitini ipadilep mundaq dédi:" amérika bilen islam dunyasining tüptin bir birini hörmetleydighan bir munasiwetni yéngidin qurushni xalaydighanliqimiz üchün türkiyige ziyaretke keldim." Obama sözini yene mundaq dawam qildi, "yéngi tosma qurush ornigha yéngi köwrük quralaymiz, bu heqte amérikimu bir dost bir qollighuchi we bir ortaq hemkarlashquchi bolidu."

Obama sözide yene türkiyige, istanbul shehirining güzel orunlirini körüsh üchün emes belki ikki döletning ortaq munasiwetlirini yéngilash üchün kelgenlikini bildürüp türkiye we amérikining dostluq we hemkarlishishning uzun bir tarixqa ige ikenlikini ilgiri sürdi we ötken yillarda bezi mesililerning yüz bergenlikini, bezi waqitlarda ikki dölet otturisida ortaq menpe'etning untulghanliqini ipadilidi.

Obama sözide yene dostluqimizni kücheytish üchün xizmet qilidighan ortaq bir arzulirimizning mewjutluqini untumasliqimiz lazim, dédi. Obama yene, toghra, durus, we aktip shekilde öz ‏- ara hörmet üstige qurulghan bir dostluqning qurulidighanliqigha ishenchisining kamil ikenlikini bildürüp, amérika munasiwetliride yéngi bir dewrning bashlan'ghanliqini, oxshashmasliq tereplerde ching turuwalmasliq, etrapqa xeterlik tosmilarning qurulmasliq kéreklikini ilgiri sürdi.

Obama sözide yene, pikir oxshashmasliq körülgen zamanlardimu bir ‏- birining köz ‏- qarashlirigha hörmet körsitish kéreklikini bildürdi.

Obama sözide yene dunyadiki bashqa döletlerge oxshash amérikiningmu xataliq ötküzgenlikini mukemmel bolalighanliqini, emma 200 yildin biri téximu bir yaxshi ittipaq qurush téximu ümid tolghan bir dunyagha yétish üchün tiriship kéliwatqanliqini ilgiri sürdi.

Ubama türkiyidiki insanlar we islam dunyasi bilen bir hemkarliq qurushning muhim ikenlikini bildürüp mundaq dédi: türkiye we amérika dunyaning yéngi iqtisadi saheside tereqqiy qilmighan döletlerge qandaq yardem qilidighanliqi téximu parawan bir dunyaning qandaq meydan'gha kélish mesilisini muzakire qilish kéreklikini bildürdi.

Barak obama nutiqini axirlashturghandin kéyin oqughuchilarning sorighan so'allirigha tepsili jawap berdi. Obama su'al jawap esnasida, yanchuqidin bir mikrofunni chiqirip, kichik bir mikrofun bar türkche su'al sorisingiz bolidu, namazgha ezan chiqishtin ilgiri programmini tügitishni xalaymen dep eskertti.

Obama istanbuldin ayrildi

Amérika re'isi barak obama türkiye waqti sa'et 14:20 de türkiyidin yürüp ketti. Istanbul atatürk ayridurumida dölet ministiri mehmet shimshek, istanbul waliysi mu'emmer güler, sheher bashliqi qadir topbash, saqchi bashliqi jalalidin jerrah we amérikining istanbulda turushluq bash konsuli sharon wéynér qatarliq shexsler amérika re'isi barak höseyin obamani uzitip qoydi.

Ikki künlük resmi ziyaret üchün türkiyige kelgen amérika re'isi barak höseyin obama, istanbuldiki ziyaritini axirlashturup yürüp ketti.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.