Олимпик һәқиқәтән хитайниң кишилик һоқуқни яхшилишиға түрткә болдиму?


2008-02-27
Share

Хәлқара олимпик комитетиниң бир қисим хадимлири, олимпик мурасими хитайниң кишилик һоқуқиниң яхшилиниши үчүн түрткә болидиғанлиқини илгири сүрмәктә, бирақ хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң хадимлири болса хитайниң олимпик мурасимини өткүзүш салаһийитигә еришивилипла, кишилик һоқуқни яхшилаш һәққидә бәргән вәдисигә хилап һәрикәтләрни изчил садир қилип келиватқанлиқини илгири сүрмәктә. Ундақта сүйүмлүк радио аңлиғучилар, кишилик һоқуқ тәшкилат мәсуллири вә әзалириниң бу һәқтики қарашлириниң асаси зади немә?

"Йирақни ойлиғанда, олимпик хитайниң кишилик һоқуқиниң яхшилиниши үчүн актип рол ойнайду"

Хәлқара олимпик комитетиниң сабиқ иш башқурғучиси, нөвәттә мәзкүр комитетниң қанун мәслиһәтчилик вәзиписини өтәватқан караде әпәнди чаршәнбә күни": қисқиғина вақит ичидә хитайниң кишилик һоқуқ хатирисидә конкретни бир өзгиришниң мәйданға кәлгәнлики тоғрисида ениқ бир йәкүн чиқириш асан әмәс, әмма мениңчә йирақни ойлиғанда, олимпик хитайниң кишилик һоқуқиниң яхшилиниши үчүн актип рол ойнайду" деди.

Бирақ, хитай 2001 ‏- йили, 2008 ‏- йиллиқ олимпик мурасимини өткүзүш салаһийитигә еришкәндин буян, хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири, изчил түрдә хитайниң кишилик һоқуқ хатирисини йеқиндин көзитип, хитайниң олимпик өткүзүш һоқуқиға еришиштин илгири, хәлқара олимпик комитетиға бәргән кишилик һоқуқни яхшилаш һәққидики чирайлиқ вәдисидә турмиғанлиқини, кишилик һоқуққа хилаплиқ қилипла қалмастин, бәлки сиясий мәһбусларни өлүм җазаси билән қәтли қилиштәк рәзил қилмишларниму садир қилип келиватқанлиқини оттуриға қоймақта.

Хәлқара олимпик комитетиниң қанун мәслиһәтчиси караде әпәнди йәнә мундақ дәйду": нөвәттә дунядики нурғунлиған дөләтләрниң кишилик һоқуқ әһвали кишини әҗәбләндүриду, шуңа хитайни кишилик һоқуқи начар бирдин - бир дөләт дийишкиму болмайду, лекин мән шуниңға ишинимәнки, әгәр бир тарихий нуқтидин қарайдиған болсақ, олимпикниң бир илгириләш пурсити икәнликини көрүвалалаймиз ."

Караде әпәндиниң бу сөзлиригә рәддийә бәргән, дуня уйғур қурултийиниң муавин рәиси, дуня уйғур қурултийи олимпиккә қарши туруш гурупписиниң йетәкчилиридин әсқәрҗан әпәнди қарашлирини оттуриға қоюп өтти.

Дарфур мәсилиси вә бейҗиң олимпик мурасими

2008 ‏- Йиллиқ бейҗиң олимпик мурасиминиң өткүзүлүшигә азғина вақит қалди, хитайниң кишилик һоқуқ мәсилиси шуниңдәк хитайниң хәлқарадики образиға берилгән тәнқидләр күндин - күнгә көпийишкә башлиди.

Хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири, һәрқайси дөләтләрниң тәнтәрбийә маһирлирини олимпикни байқут қилишқа чақирип, улардин хитайниң дарфур қирғинчилиқи мәсилисини һәл қилиш үчүн әмәлий һәрикәт көрситишигә бесим ишлитишини тәләп қилди. Бир қисим дөләт маһирлири" дарфур әтрити" дегән намда тәшкиллинип, хитай даирилириниң дарфур мәсилисини бир тәрәп қилишта актип рол ойнишини тәшәббүс қилди.

Һолливодниң мәшһур рижессори ситвин спилбергму, дарфур мәсилиси төпәйли, олимпик мурасиминиң ечилиш вә йепилиш мурасиминиң сәнәт риясәтчиликини рәт қилиған иди.

Хәлқара олимпик комитетиниң қанун мәслиһәтчиси караде әпәнди, өзиниң стивин әпәндиниң пикиригә һөрмәт билдүридиғанлиқини, бирақ униң сөзлиригә пүтүнләй қошулуп кәтмәйдиғанлиқини тәкитлиди. Дуня хитай демократик партийиләр бирләшмисиниң рәиси ваң җүн әпәнди, хәлқара олимпик комитети қанун мәслиһәтчиси караде әпәндиниң сөзлиригә қарита өзиниң қарашлирини оттуриға қоюп өтти. (Әқидә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт