Xitay kompartiyisining 16 - nöwetlik 5 - omumiy yighini heqqide mulahiziler


2005-10-11
Share

Xitay kompartiyisining 16 - nöwetlik 5 - omumiy yighini seyshenbe küni béyjing jingshi méhmanxanisida ayaghlashti. Xitay kompartiyisi merkiziy komitétining üch yüzdin artuq hey'et ezaliri we kandidat hey'et ezaliri töt kün dawamlashqan bu yépiq yighinda, bay- kembeghellik perqini azaytishni meqset qilghan "11 - besh yilliq dölet iqtisadi we ijtima'iy tereqqiyatlarni belgilesh pilani" ni maqullidi. Hemde xu jintaw kötürüp chiqqan "inaq jem'iyet qurush" siyasitini yenimu mu'eyyenleshtürdi.

Halbuki xitay kompartiyisining rehberliri yighin échiwatqan bir mezgilde, béyjing saqchiliri béyjinggha kelgen erzdarlarni köplep tutqun qildi. Buningdin sirt, gu'angdungning teyshi kentidiki déhqanlarning hoquq qoghdash pa'aliyetlirini ziyaret qilghili barghan en'gliye muxbiri namelum kishiler teripidin urup yarilanduruldi.

Xitay hökümiti zomigerlik bilen dölet bashqurmaqta

Eger xitay kompartiyisi xelq himaye qilidighan bir partiye bolghan bolsa, ular yighin achqanda, xelqtin qorqmasliqi kérek emma xitayda xelqni tutqun qiliwatidu. Bu xitay kompartiyisining éytqini we qilghinining pütünley oxshimaydighanliqini körsitidu.

Amérika kolombiye uniwérsitétning siyasiy penler doktori li tyenshyaw, xitay kompartiyisining bir tereptin inaq jem'iyet qurushni tekitlep, yene bir jehettin jem'iyettiki qarshi awazlarni basturushining emeliyette xitay kompartiyisining zomigerlik bilen dölet bashquriwatqanliqini körsitidighanliqini bildürdi. U mundaq dédi:

"Eger xitay kompartiyisi xelq himaye qilidighan bir partiye bolghan bolsa, ular yighin achqanda, xelqtin qorqmasliqi kérek. Mesilen , amérikida démokratlar bolamdu, jumhuriyetchiler bolamdu yighin achsa, nurghun xelq yighin jeryanidin ochuq xewerdar bolalaydu. Emma xitayda bolsa, uning eksiche, xelqni tutqun qiliwatidu. Bu xitay kompartiyisining éytqini we qilghinining pütünley oxshimaydighanliqini körsitidu".

Uning körsitishiche, xu jintaw gerche "inaq" jem'iyet qurushni teshebbus qilip, muqimliqni saqlawatqanliqini teshwiq qiliwatqan bolsimu, biraq xitaydiki siyasiy we iqtisadiy weziyetning hökümet teshwiq qilghan'gha oxshimaydighanliqi uning könglige intayin ayan.

Xitay hökümiti jem'iyet kirizisigha duch kelmekte

Xitayda bay- kembeghellik perqi intayin zoriyip, topilang yüz bérish éhtimalliqi bolghan xeterlik basquchqa yéqinlashqan. Sheherler güllen'gen bilen yézilar namratlashqan. Uning üstige, xitay kompartiye emeldarlirining chériklikining heddidin éshishi, xelqning ma'arip we dawalinish rasxotlirigha barghanséri chiqish qilalmaywatqanliqi qatarliqlar hemmisi xitayda muqimliqtin éghiz échishning mumkin emeslikidin dérek béridiken. Uning bildürüshiche, xitay kompartiyisi hazir del ichki jehettin nechche yüz minglighan partiye ezaliri partiyidin chikiniwatqan , tashqi jehettin, ézilgen déhqanlar, sheherdiki ishsizlar we aqqun ishchilarning naraziliq namayishi toxtimay yüz bériwatqan bir weziyetke düch kelmekte bolup, bu xil ehwal dawamlishiwerse xitayda ukra'iniyige oxshash inqilab yüz bérishimu mumkin iken.

Chet'el metbu'atlirining diqqet qilishiche, xitayning hökümet metbu'atliri yighin échilghan bir nechche kündin buyan, yighinning tepsilatini ashkarilimighan. Li tyenshawning körsitishiche, xitay kompartiyisining bu xil aliy yighinlirining adette ikki qatlam mezmuni bar iken:

"Biri, teshwiqatni meqset qilghan ashkara mezmunlar. Yene biri hoquq talishishni meqset qilghan yoshurun mezmunlar. Xitay kompartiyisining rehberliri yighinda,besh yilliq pilan dégendeklerni otturigha qoyup, özining 'parlaq siyasetliri' ni teshwiq qilidu. Yene bir tereptin hoquq talishishi élip bérip, shuning netijisige qarap teweliklirini bölüshidu hem hoquqini mustehkemleydu".

Emeliyetke uyghun bolmighan qarash

Bu arida, xongkongdiki nenxu'a seher gézitimu yighin heqqide obzor élan qilip, xitay kompartiyisining xelqning mayilliqini qolgha keltürüsh- keltürelmesliki, uning chiriklik üstidin ghelibe qilish- qilalmasliqi teripidin belgilinidighanliqini körsetti. Uningda éytilishiche, xitayning yéngi élan qilghan 11 - besh yilliq tereqqiyat pilani bay- kembeghellik perqini azaytish, inaq jem'iyet qurushta hel qilghuch rol oyniyalaydu dégen qarash emeliyetke uyghun emes iken.

Chet'el metbu'atliri diqqet qilghan yene bir mesile, yighindiki kadirlar özgirishi. Közetküchiler, xu jintawning bu qétimqi yighinda, yashlar ittipaqidin kötürilgen özining yéqini lyuyendungni, jiyang zéminning yéqini bolghan shangxey partkomining sékritari chin lyangyüning ornigha seplep, jyang zéminning shangxeydiki tesirini tazilashqa urunidighanliqini, yene bir tereptin özining yene bir yéqini bolghan lyawning ölkisining kompartiye sékrétari li kéchiyangni xitay kompartiyisi siyasiy byuro hey'iti we xitay kompartiyisi merkiziy ish béjirish komitétining mudirliqigha östürüp, uni 5 - ewlad warisi qilip terbiyileydighanliqini perez qilishmaqta.

Roytirs agéntliqining bildürüshiche, bu, xitay kompartiyisining bash sékritari xu jintawning hoquqini mustehkemleshtiki halqiliq qedemler bolup, emma bu yolda tosqunluqlar yenila mewjut iken.

Xitay hökümiti yighinda kadirlar özgirishi bolghan- bolmighanliqini téxi ashkarilimidi. (Arzu)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet