Istanbulda osman baturni xatirilesh murasimi ötküzüldi

2010 ‏- Yili 5 ‏- ayning 16 ‏- küni merkizi istanbulgha jaylashqan sherqiy türkistan köchmenler jem'iyitining uyushturushi bilen osman baturni xatirilesh murasimi ötküzüldi.
Muxbirimiz arislan
2010-05-19
Share
Osman-batur-xatire-yighini-305.jpg Süret, 2010 ‏- yili 5 ‏- ayning 16 ‏- küni merkizi istanbulgha jaylashqan sherqiy türkistan köchmenler jemiyitining uyushturushida ötküzülgen osman baturni xatirilesh murasimidin bir körünüsh.
RFA Photo / Arslan

Murasimgha istanbulda pa'aliyet qiliwatqan sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirining mes'ulliri, zeytinburnu rayonining mu'awin sheher bashliqi, türk dunyasi qandash xelqler jem'iyitining mes'uli, türkiye partiyisi we türkiye özgertish herikiti partiyisining wekilliri shundaqla istanbulda yashawatqan Uyghur ‏- qazaqlardin bolup köp sanda kishi qatnashti.

Murasim, shéhitlerge hörmet bildürüp, bir minutluq sükütte turush we istiqlal marshi oqush bilen bashlandi. Murasimgha istanbul ‏- zeytinburnu rayonluq hökümet mejlisining ezasi xizirbek gheyretullah riyasetchilik qildi.

Murasimda, manisa uniwérsitéti til ‏- edebiyat fakultéti tarix bölümining oqutquchisi doktor ömer qul ependi "osman batur we sherqiy türkistan milliy kürishi " dégen témida, beykent uniwérsitéti til ‏- edebiyat fakultéti tarix bölümining oqutquchisi doktur muzepper örekli ependi "osman baturning mirasi néme we uni qandaq chüshinish kérek?" dégen témida söz qildi.

Doktor ömer qul ependi, osman baturning eyni waqitta altay xelqini küreshke chaqirip yazghan bir parche mektupini oqup mundaq dédi: "men, xitay teshkilati méni tutuwalmisun we yaki charwichilarni xarlimisun depla urushmaywatimen, 11 yildin béri xitay pütkül sherqiy türkistanni ishghal qildi we alte chong siyasetni bu yerde yürgüzüwatidu. Qazaqlar bilen bashqa milletlerning oxshash ikenlikini sözleydu, emma 10 nechche yildin béri qazaqlar buninggha qarshi chiqmidi. Emdi qaraydighan bolsaq, sözligenliri bilen emeliyileshtürgenlirining del eksiche ish qiliwatqan xitay teshkilati bilen qarshilishiwatimiz, xitay teshkilati ewetken atalmish yaxshi niyetlik kishiler qazaqlarni tutqun qildi. Qazaqlardin bir armiye qurushning ornigha ularning qolliridiki qorallarni tartiwaldi. Dinni qoghdashning ornigha meschitlerni yiqitti, charwa mallarni tartiwaldi. Bajni töwenlitishning ornigha köpeytti, tijaret qilish cheklinip, qazaq xelqi kembeghel halgha chüshüp qaldi. Biz charwa mal emes, biz insan, biz pütkül milletlerge oxshash hoquqqa ige bolushni telep qilimiz !"

Doktor ömer qul ependi yene osman baturning mektupining dawamini mundaq oqudi: "xitay teshkilati xelqqe zulum qiliwatqan tursa biz qazaq xelqi néme üchün küresh qilmaydikenmiz?!"

Murasimda yene beykent uniwérsitéti til ‏- edebiyat fakultéti tarix bölümining oqutquchisi doktor muzepper örekli ependi "osman baturning mirasi néme we qandaq chüshinish kérek?" dégen témida söz qilip mundaq dédi: "osman baturning mirasi déginimizde, u nechche tonna miqdardiki altun qaldurup ketmidi, pul yaki bashqa nerse qaldurup ketmidi, emma uning qaldurup ketken mirasi, bizge wetenni qoghdash yolini körsetti, küresh qilish iradisini körsetti, eng nachar shara'itlardimu qandaq küresh qilishning ülgilirini körsetti. Zaman, makan we shara'it qandaq bolushtin qet'iy nezer, küresh qilishning zörür ikenlikini, qandaq bolidighanliqining ülgilirini körsetti. U küresh qilish yolida jénini berdi emma héch qachan düshmen'ge bash egmidi we ghururini bermidi.

Bu murasimni uyushturghan sherqiy türkistan köchmenler jem'iyitining bashliqi yaqupjan ependi yighinning meqsiti heqqide mundaq dédi: "sherqiy türkistan köchmenler jem'iyitide her yili örp ‏- aditimiz boyiche, milliy qehrimanlirimizni xatirilesh murasimi uyushturulidu. Bügün osman baturni yad étish üchün murasim ötküzduq, buningdin kéyin bashqa qehrimanlirimiznimu xatirilep murasim ötküzimiz. Biz sherqiy türkistanning musteqilliqini meqset qilip, bu xildiki yighin, murasim we pa'aliyetlerni bashqa teshkilatlar bilen birlikte uyushturup kéliwatimiz. Yighin'gha qatnashqan arslan aliptékin ependi Uyghurlarningmu özliri arisidin chiqqan qehrimanlirini eslishi lazimliqini tekitlidi."

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet