Ürümchide yüz bergen ot apitide 3 ot öchürgüchi öldi


2008.01.03

Fire-150-1.jpg
Xitaydiki ot ketken bir zawuttining körünüshi. AFP Photo

Uyghur aptonom rayonining merkizi ürümchidiki charshenbe küni ot apiti yüz bergen soda sariyi - déxuy xelq'ara soda sariyi bolup, ürümchi jenobiy poyiz istansisining qarshisidiki 12 qewetlik mezkur saray ürümchidiki wénjuluqlarning milich mallar, kiyim - kéchek, girim buyumlirini top tarqitish baziri idi.

Bezi xewerlerde ikki puqraning chiqim bolghanliqi ilgiri sürülmekte

Ot apitide soda sariyi pütünley weyran bolghan bolup, ot soda sariyi bilen bir binadiki déxuy méhmanxanisi we soda sarayning yénidiki ürümchi méhmanxanisigha tutashqan. Biz ehwalni igilesh meqsitide déxuy méhmanxanisigha téléfon qilghan bolsaqmu, lékin méhmanxanining bash apparatida téléfonimizni alidighan adem chiqmidi. Xewerlerde méhmanxanidiki xizmetchi xadimlar we yoluchilarning salamet tarqaqlashturulghanliqi bildürülmekte.

Yerlik metbu'atlarning eskertishiche, ot apiti charshenbe küni kech sa'et 8:00 lerde tutashqan bolup, ot öchürgüchiler 20 sa'etlik jiddiy qutquzush netijiside otni etisi sa'et 4:00 lerde aran tizginligen. Lékin bu jeryanda 3 neper öt öchürgüchi xadim ölgen.

Yene bezi xewerlerde ikki puqraning chiqim bolghanliqi ilgiri sürülmekte. Biz ilgiriligen halda ehwalni igilesh üchün saybagh rayonidiki ot öchürüsh ponkitigha téléfon qilghan bolsaqmu, lékin téléfonimizni alghan ot öchürüsh ponkitidiki xadim weqening tepsiliy ehwali toghrisida melumat bérishni ret qildi. U bu heqtiki su'alimizgha "weqe toghrisida mexsus melumat bérish yighini achimiz, hazirche bu mesilini tilgha élishqa bolmaydu. Ot kétishning sewebi tekshürülüwatidu. Hazirche puqralarning ölgenliki toghrisida konkrét melumat kelmidi. Bu ishlarni sorimang. Tepsiliy ehwallar melumat bérish yighinida élan qilinidu " dep jawab berdi.

Wang léchüen we nur bekri neq meydanda yitekchilik qildi

Shinxu'a axbarat agéntliqi peyshenbe küni bergen bir xewiride ot tutashqan yerning éniqlan'ghanliqini, ot binaning yer asti 1 - qewitide bashlan'ghanliqini ilgiri sürgen bolsimu, lékin ot kétish sewebi toghrisida yenila bir néme démigen. Déxuy xelq'ara soda sariyi bir wénjuluqning igidarchiliqidiki bina bolup, u 380 milyon yüen meblegh sélip qurghan omumi kölimi 100 ming kwadrat métir chongluqtiki bu bina 2003 - yili tijaret bashlighan.

Xewerlerge qarighanda, Uyghur aptonom rayonida top tarqitilidighan balilar kiyim ‏- kécheklirining %95 ni, balilar ayagh kiyimi we balilar oyunchuqlirining % 50 ni déxuy soda sariyi tarqitatti. Xewerlerge qarighanda, da'iriler déxuy xelq'ara soda sariyidiki otni öchürüshke 63 ot öchürüsh mashinisi, 236 ot öchürgüchi, 539 neper saqchi, 420 zhandarmini seperwer qilipla qalmay, yene Uyghur aptonom rayoni partkomining sékritari wang léchüen we Uyghur aptonom rayonining yéngi muweqqet re'isi nur bekriler ot öchürüshke neq meydanda yitekchilik qildi.

Xewerlerge qarighanda, weqede ölgen 3 neper ot öchürgüchi, ot öchürüsh etritide praktika qiliwatqan eskerler bolup, yene bezi xewerlerde hazirgha qeder 2 puqraning ölgenliki bildürülmekte. Déxuy soda sariyining yénidiki shyangyu méhmanxanisining bir xadimi muxbirimizning su'allirigha jawab berdi. U, " ot apiti bizning tijaritimizge bir az tesir qilghandek qilidu. Puqralardin qanchilik adem ölgenlikini bilmeymen. Hazir eng üstidiki 2 qewette yene bir az ot köyüwatidu. Lékin köp emes. Ot asasen öchürüwélindi. Men 2 ot öchürgüchining ölgenlikini anglidim, lékin puqralardin ölgen - ölmigenlikini bilmeymen. Weqeni téléwizorlarda bériwatidu. Emma ot kétish sewebi heqqide bir néme démidi. Shunga biz ot kétish sewebini bilmeymiz " dep körsetti.

" Ürümchide sendungluqlar bilen wénjuluqlarning bazar talishish kürishi ötkür"

Wénjuluqlarning Uyghur ilidiki soda tarixini yaxshi bilidighan ürümchidiki bir sodigerning eskertishiche, wénjuluqlarning Uyghur iligha kélip soda qilish tarixiy 1880- yillargha qeder yeni menching ishghaliyetchi emeldari zu zungtangning qeshqeriye dölitige tajawuz qilish dewrige qeder sozulidiken. Xitayning 1980 - yillardiki islahat dewride qed kötergen wénjuluqlar nahayiti tézla Uyghur élining soda bazirini igiligen bolup, 1990 - yillargha kelgende wang léchüen himayisidiki sendungluqlarning wénjuluqlar bilen bazar talishish kürishi ötkürleshken. Ürümchidiki bu sodiger zat, "déxuy soda sariyidiki ot apiti wénjuluqlargha éghir zerbe boldi" deydu.

Küzetküchilerning eskertishiche, mezkur ot apiti Uyghur aptonom rayoni bilen munasiwetlik yekke tijaretchiler bazirining 2 - qétim zor kölemlik iqtisadi talapetke uchrash weqesidur. 2002 - Yili qirghizistanning béshkek shehiridiki tor baza soda merkizide yüz bergen sewebi hazirgha qeder namelum bir ot apitide Uyghur sodigerlerning pütün méli köyüp tügigen bolup, ularning ziyinigha eyni chaghda héchkim ige bolmidi. Közetküchiler, bu qétimqi ot apitide wénjuluqlarning ziyinini kimning töleydighanliqi we hökümetning bu mesilidiki siyasitige diqqet qilmaqta. (Erkin)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.