Хитайниң баш әлчиханиси ишчиларниң өлтүрүлүш вәқәсини қаттиқ әйиблиди


2007.07.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитайниң пакистанда турушлуқ баш әлчиханиси баянат елан қилип, йәкшәнбә күни кечидә пакистан билән афғанистан чегрисидики пешавер шәһиридә бир хитай аилисидики 3 кишиниң өлтүрүлгәнлик вәқәсини қаттиқ әйиблиди.

4 Нәпәр хитай пуқраси һуҗумға учрап, 3 киши өлгән вә бир киши еғир яриланған

HOSTIPAL-200.jpg
Өлгән 3 адамниң бири дохтурханида. one of the three Chinese nationals killed by unidentified gunmen on the outskirts of Peshawar, 08 July 2007./ AFP PHOTO/Tariq MAHMOOD

Хитайниң пакистанда турушлуқ баш әлчиханиси дүшәнбә күни әттигәндә баянат елан қилип, 4 нәпәр хитай пуқрасиниң, йәкшәнбә күни кәчтә пакистанниң ғәрбий шималидики пешавәр шәһиридә һуҗумға учрап, 3 кишиниң өлгәнликини вә бир кишиниң еғир яриланғанлиқини билдүрди.

Баянатта хитай даирилири, бу вәқәни зораванлиқ һәрикәт дәп әйибләп пакистан һөкүмитиниң тездин вәқәниң әсли маһийитини тәкшүрүп чиқип, җинайәтчиләрни қаттиқ җазалишини тәләп қилди.

Хитай пакистан һөкүмитидин, өлгүчиләрниң ахирәтлик ишлирини яхши бир тәрәп қилишини сориған

ARMY-200.jpg
Қизил мәсчит алдидики пакистан армийәси. A Pakistani army soldier stands guard in a bunker at the vicinity of the Red Mosque in Islamabad, 09 July 2007. / AFP PHOTO/Farooq NAEEM

Пакистанда турушлуқ хитайниң баш әлчиси, ло җавхуй йәнә пакистан һөкүмитидин өлгүчиләрниң ахирәтлик ишлирини яхши бир тәрәп қилиш билән биргә пакистанда яшаватқан хитай пуқралириниң бихәтәрликигә капаләт беришни тәләп қилди.

Хитай әлчиханисиниң муавин башлиқи мав сивей қатарлиқ әлчихана хадимлири, пешаверға йетип берип, йүз бәргән вәқә үстидин тәкшүрүш елип бериш хизмитини башливәткән.

Бу арида пакистан ташқи ишлар баянатчиси әсләмму пакистан һөкүмитигә вакалитән ипадисини билдүрүп, йүз бәргән вәқәниң пакистан хитай мунасивитигә тәсир көрситәлмәйдиғанлиқини тәкитлиди.

Пакистан сақчи даирилириниң испатлишичә, вәқәдә өлтүрүлгән хитай ишчилири пешавәрдики үч чақлиқ мотосиклит ясайдиған бир завутниң ишчилири болуп, пешавәрдики бир һөкүмәт хадими ройетрс агентлиқиға, һуҗум қилғучиларниң ишчиларни иштин чүшкәндә оқ тутқанлиқини ейтип бәргән.

Вәқәни өз көзи билән көргүчиләр болса, сақаллиқ бир қанчә әрниң машина һәйдәп келип, хитай ишчилири турушлуқ өйниң алдиға келип, оқ чиқарғандин кейин нәқ мәйдандин айрилғанлиқини билдүргән.

Пешавәрдики сақчилар хитай пуқралирини оққа тутқучиларниң нимә мәқсәт билән һуҗум қозғинғанлиқини сәвәбини һазирчә техи ениқлап чиқмиғанлиқини әмма тез арида мәзкүр делони тәкшүрүп чиқидиғанлиқини ейтқан.

Хитай пуқралириниң нимә үчүн өлтүрүгәнлики техи ениқ әмәс

FE-LEGISLATOR-200.jpg
Аял парламәнт әзалири қизил мәсчит алдида дуа қилмақта. Female lagistatures in front of the Islamabad's Red Mosque on 09 July, 2007 / AFP PHOTO/Farooq NAEEM

Оқ тегип яриланған хитай пуқраси, дохтурханида сақчиларға тонумайдиған бир қанчә пакистанлиқниң өйигә бастуруп кирип, уларға қаритип оқ чиқарғанлиқини, өлгәнләрниң бириниң өз оғли қалған иккисиниң туққини икәнликини билдүрүп" : мән бу адәмләрниң нимә үчүн бундақ бир һәрикәт елип барғанлиқини пәқәт биләлмидим " дегән.

Афғанистан билән пакистан чегрилинидиған ғәрбий шималдики районларда йеқиндин буян йүз бәргән бир қатар һуҗумларға қарита, пакистан һөкүмити ислам радикал тәшкилатлири тәрипидин елип берилған болиши мумкин дегән һөкүмни чиқарған.

Бир қанчә күн илгири, пакистанниң пайтәхти ислам ‏- абадтта, радикал ислам оқуғучилири қизил мәсчиттә, пакистан әскәрлири билән қаршилашқан.

Пакистан қуруқлуқ армийисиниң бир генерали, ислам - абадтики қизил мәсчит ислам оқуғучлири тәрипидин етип өлтүрди. Йәнә шу қизил мәсчиттә ислам оқуғучилири өткән ай бир қанчә хитайни гөрөгә елип, уларниң пакистанда паһишәлик мулазимити елип бериватқанлиқини ашкарилиған иди.

Ислам оқуғучилири йәнә, хитай пуқралириниң қуруқ йиңнә санҗиш баһанисида ислам диниға зит һәрикәтләр билән шуғуллинип, уларниң ғуруриға тегиватқанлиқини билдүрди.

Йеқинқи йиллардин буян, пакистан, афғанистан қатариқ ислам дөләтлиридә хитай рестурантлири алаһидә көпәйгәндин сирт, хитайчә усулда давалайдиған кичик типтики йиңнә санҗиш ойи вә бәдән увулаш өйлири көпәйгән болуп, бу хил орунларда әмилйәттә җинси мулазимәт елип бериватқанлиқи ашкариланмақта.

2001 ‏- Йили афғанистанда талибан һакимийити гумран болғанда, истансимиз мухбири афғанистанниң көплигән җайлирида зиярәттә болуп, бирму хитай ресторани учратмиған әмма мухбиримиз 2004 ‏- йили афғанистанниң пайтәхти кабулда хитай рестуратлиридин бир қанчилирини көргәндин сирт, һәтта хитай аяллириниң сүрәтлири исилған көңүл ечиш сорунлириниң ечилғанлиқини көргән.

Ислам дөләтлиридики бу хил әһваллар, ялғуз диний радикал тәшкилатлириниң наразилиқини қозғапла қалмай, хәлқниңму қаттиқ наразилиқини мәйданға кәлтүргән.(Әқидә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт