Pakistanning xitaygha yardemleshkenliki pash bolmaqta


2007.08.13

Elqa'ide we taliban qalduqlirigha qarshi jiddiy tedbir élish we ularning pakistandiki heriketlirini toxtitish toghrisida amérikining bésimigha duch kéliwatqan pakistan hökümiti, pakistandiki xitay puqralirining bixeterlikini qoghdash we Uyghur pa'aliyetchilerni tutup, xitaygha tapshurup bérish mesilside xitayning oxshash bésimigha duch kelmekte. Lékin siyasiy mulahizichi b ramanning bildürüshiche, pakistan hökümiti xitayning teleplirini orundashqa köprek ehmiyet bermekte.

Hindistandiki chanay tetqiqat merkizining mutexessisi b ramanning razwétka xewerliri tor bétide élan qilghan maqaliside bildürüshiche, amérika hökümitining taliban we elqa'ide qalduqlirigha qarshi jiddiy tedbir élish toghrisidiki teleplirige sel qarap kelgen pakistan hökümitining, béyjingning teleplirini derhal orundighanliqi yéqinda pakistanda yüz bergen weqelerde éniq otturigha chiqqan.

B ramanning élan qilghan maqalisining mezmuni

Uning éytishiche, talibanlarni qollaydighan radikal islamiy guruppilarning qizil meschitte bir nechche ay dawamlashqan heriketlirining aldini élish üchün héchqandaq jiddiy tedbir almighan pakistan prézidénti perwéz musherrep, pahishiwazliq bilen eyiblen'gen 6 xitay ayalning qizil meschitning oqughuchiliri teripidin görüge élinishidin kéyin, xitay hökümitining naraziliq bildürüshi bilen derhal heriketke atlinip, 2007‏ -yili 10 ‏- iyul küni pakistan armiyisige qizil meschitke hujum toghrisida buyruq chüshürgen.

B ramanning maqaliside tekitlinishiche, pakistan hökümiti abdulla mes'ud mesilisigimu oxshash mu'amile qilghan. Pakistanning jenubiy weziristan rayonda talibanlarni qollawatqan qebile rehberlirining biri bolghan abdulla mesud uzundin béri afghanistandiki amérika we en'giliye herbiy qisimlirigha qarshi heriket élip bériwatqan talibanlargha yardem qilip kelmekte idi. Shunga amérika hemde prézidént karzay hökümiti bir nechche qétim pakistan hökümitidin abdulla mes'udqa qarshi tedbir élishini telep qilghan. Lékin pakistan bixeterlik qisimliri abdulla mesudning pa'aliyetlirini toxtitish üchün jiddiy birer tedbir almighan idi. Emma xitay hökümitining abdulla mes'udning pa'aliyetliri heqqide endishe bayan qilip, uning pakistandiki xitay puqralirigha tehdit ikenlikini jakarlishi, pakistan bixeterlik qisimliri we razwétka organlirining derhal heriketke atlinip, 2007‏ - yili 23‏- iyul küni abdulla mes'udni belochistandiki yoshurun'ghan jayida öltürüshige seweb boldi.

B ramanning maqaliside éytishiche, gerche pakistan hökümiti abdulla mesudning pakistan bixeterlik qisimlirigha teslim bolushni ret qilip, özini partlitip ölgenlikini bildürgen bolsimu, emma abdulla mes'udning sebdashliri, uning pakistan bixeterlik qisimliri teripidin étip öltürülgenlikini bayan qilishmaqta.

2004‏ - Yili öktebir éyida, abdulla mes'udning bir qisim jengchiliri jenubiy weziristanning tank rayonida ikki xitay inzhénérini göröge éliwalghan idi. Pakistan bixeterlik qisimlirining göröge élin'ghanlarni qutquzush üchün élip barghan herikitide göröge élin'ghan ikki xitay injénérining biri we 5 göröge alghuchi ölgen idi.

Pakistandiki 20 Uyghur pa'aliyetchisini téxi tutalmighanliqi, xitay hökümitini bi'aram qilmaqta

Xewerlerge qarighanda, gerche pakistan hökümiti, xitayning teleplirini derhal orundawatqan bolsimu, emma pakistan bixeterlik qisimlirining béyjing hökümiti teripidin xitaygha tapshurulushi telep qilin'ghan pakistandiki 20 Uyghur pa'aliyetchisini téxi tutalmighanliqi, xitay hökümitini bi'aram qilmaqta iken.

Xitay hökümiti, pakistan da'iriliridin Uyghur pa'aliyetchilerni 2008‏ - yilliq béyjing olimpik tenheriket yéghini bashlinishtin burun tutup xitaygha tapshurup bérishni telep qilmaqta. Xitay hökümiti pakistandiki Uyghur pa'aliyetchilerning xelq'ara jama'etning diqqitini sherqiy türkistan mesilisige tartish üchün , béyjing olimpik tenheriket yéghini jeryanida pakistanning shimaliy weziristan rayonida pa'aliyet élip bériwatqan özbékistan islamiy herikiti ezaliri bilen birlikte Uyghur élide partlitish heriketliri élip bérishidin endishe qilidiken.

Xitay hökümitining Uyghur 20 Uyghur pa'aliyetchini tutup xitaygha tapshurush we xitay puqralirini öltürgenlerni tutush toghrisidiki telipini téxi orundiyalmighan pakistan bixeterlik qisimliri, pakistandiki xitay puqralirigha qaritilghan hujumlarni xitay -pakistan munasiwetlirini buzushni meqset qilghan xelq'araliq süyqestning bir qisimi dep körsitishke bashlighan. Hetta pakistan bash ministiri shewket eziz 8‏- awghust küni bergen bayanatida, yéqinda pakistandiki xitay puqralirigha qarita élip bérilghan hujumlar , xelq'araliq bir suyiqest dep körsetken. (Ömer qanat)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.