Хитай қизил крист җәмийитиниң бир уйғур әмәлдари канададин паналиқ тилиди


2004.10.25
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай қизил крист җәмийитиниң канадани зиярәт қилиш өмикидики бир уйғур әмәлдар , хитай зиярәт өмикидин айрилип чиқип канада һөкүмитидин сияси паналиқ тилиди . Бу канадаға зиярәткә барған хитай өмики тәркивидики уйғурларниң мушу бир йил ичидә 2 - қетим өмәктин айрилип чиқип канада һөкүмитидин паналиқ тилиши болуп һисаплиниду . Канада уйғур җәмийитиниң рәиси мәмәт тохтиниң радиомиз мухбириға билдүрүшичә , хитай қизил крист җәмийитиниң канадани зиярәт қилиш үмикидин айрилип чиққан уйғур әмәлдарниң исми әкбәр болуп , у йәкшәнбә күни өмәктин айрилған . Игиләшләргә қариғанда у дүшәнбә күни канада көчмәнләр идарисидин рәсми сияси паналиқ тилигән . Мәмәт тохти , хитай зиярәт өмикидики әкбәрниң аптоном районлуқ қизил крист җәмийитигә вәкил болуп , канада һөкүмитидин уйғур аптоном районидики дохтурхана вә балилар хизмитигә ярдәм сорап кәлгәнликини билдүрди .

Канада уйғур җәмийитиниң рәиси мәмәт тохтиниң илгири сүрүшичә , әкбәр уйғур аптоном районлуқ қизил крист җәмийитиниң башқарма дәриҗилик кадири икән . Хитай қизил крист җәмийитиниң зиярәт өмики бир һәптиниң алдида канадаға кәлгән , бу хитай қизил крист җәмийитиниң тунҗи қетим канадани зиярәт қилиши иди . Зиярәт үмики алди билән ванковерни зиярәт қилған , өткән пәйшәнбә күни торунтуға кәлгән . Әкбәр , хитай қизил крист җәмийитиниң зиярәт өмикидики бирдин - бир уйғур болуп , торунтуға келипла шу җайдики канада уйғур җәмийити билән алақилашқан . Канада уйғур җәмийитиниң рәиси мәмәт тохтиниң ашкарлишичә , әкбәр өмәктин айрилишниң алдида аптоном районлуқ қизил крист җәмийитиниң уйғур илидики дохтурхана вә балилар хизмитигә ярдәм сораш тоғрисидики алақидар һөҗҗәтлирини канададики мунасивәтлик даириләргә тапшуруп бәргән .

Бу йил 1 - айда канадаға өюн көрситишкә чиққан хитай серик өмики тәркивидики уйғур аптоном районлуқ серик өмикиниң 7 нәпәр артисти , хитай серик өмикидин айрилип канада һөкүмитидин колликтип сияси паналиқ тилигән иди . Бу вәқә хитай даирилирини қаттиқ сарасимға салған . Уйғур аптоном райони даирилири , серикчиләрниң канададики дүшмән күчләрниң алдап кетиши арқисида қелип қалғанлиқини елан қилған , шундақла уларниң қайтип келишини тәләп қилған иди . Канада уйғур җәмийитиниң рәиси мәмәт тохти бу қетим хитай өмикидин айрилип чиққан әкбәрниң пүтүнләй өз ихтиярлиқи билән қалғанлиқини илгири сүрди.

Хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан диний вә милли сиясити узундин бери хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң тәнқитигә учравататти . Хәлқара кәчүрүм тәшкилати хитай һөкүмитини терорчилиққа қарши турушни наһанә қилип , уйғурларниң диний вә кишилик һоқуқини аяқ асти қилмақта дәп әйиплигән .

Канада уйғур җәмийитиниң рәиси мәмәт тохти, әкбәрниң канадада қелип қелишиға хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан сияситигә болған наразилиқи сәвәп болғанлиқини билдүрди. Мәмәт тохти , "канада уйғур җәмийити әкбәрниң қелип қалғанлиқини қарши алиду" дәп көрсәтти .

Униң ашкарилишичә , канада уйғур җәмийитиниң әзалири йәкшәнбә күни торунтудики бир афған рестураниға йиғилип , әкбәрниң қелип қалғанлиқини қарши алған . Канада уйғур җәмийитиниң рәиси , чүшинишлик сәвәпләр түпәйлидин әкбәрниң һазирчә мәтбуат саһәсигә баянат бәрмәйдиғанлиқини билдүрди . Бирақ у " әкбәр хитай һөкүмитидин үрүмчики аилә - тавабатиға инсанпәрвәрләрчә муамилә қилишини тәләп қилиду" дәп көрсәтти . Әкбәрниң өмәк әзалиқидики хитай қизил крист җәмийитиниң канадани зиярәт қилиш өмики йәкшәнбә күни торунтудин айрилип , канада пайтәхти оттаваға йүрүп кәткән . Уларниң сәйшәнбә күни дөлитигә қайтидиғанлиқи илгири сүрүлмәктә . (Әркин)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.