Perzent terbiyisi

Balining eng deslep köridighini öy we a'ilidur. Bala yoruq dunyagha köz achqandin bashlap közige chéliqqan her qandaq nerse uning zéhnige ornap kétidu. Uning xaraktérimu zéhnide qalghan nersilerge qarap shekillinidu. Bu basquchta her qandaq nerse baligha tesir körsetküch amil bolidu.
Muxbirimiz ömerjan toxti xewiri
2008-07-08
Share

 Abduraxman hajim bilen söhbet

Se'udi erebistanining medine munewwer shehiride turushluq yash alim abduraxman hajim bala terbiyisi heqqide mundaq dédi:" imam ghazali mundaq dégen:" bala ata - anigha amanettur. U yéngi tughulghanda, uning qelbi héchnémining tesirige uchrimighan sap göherge oxshaydu. Bu mezgilde u közige chéliqqan yaki tesir qilghan her qandaq nersining qiyapitini zéhnide qalduridu. Mayil qilinidighan her qandaq nersige dili mayil bolidu. Némige ögitilse shuninggha adetlinip chong bolidu. Yaxshiliqqa ögitilse yaxshiliq üstide chong bolidu. Buning sewebi bilen ata - anisi, terbiyiligüchisi ikki alemde yaxshiliqqa érishidu. Nawada, u yamanliq üstige köndürülse, uning terbiyisige sel qaralsa, u yaman tebi'etlik adem bolup chiqidu. Buningdin uni terbiyiligenler jawabkar bolidu. Bala terbiyilesh xuddi déhqanning ishigha oxshap kétidu. Zira'etlerning saghlam ösüp yétilishi üchün baghwen zira'et arisida ün'gen yawa otlarni we tikenlerni yulup éliwétidu".

Balilargha yaxshi ülge bolush kérek

Abduraxman hajim balilargha yaxshi ishlarda ülge bolushning zörürlüki heqqide mundaq dédi:" yaxshi ishlarda balilargha ülge bolush ularning qelbide nahayiti zor tesirge ige. Bala köp hallarda ata - anisini doraydu. Hetta ata - ana baligha eng küchlük tesirlerni qalduralaydu. Shunga balilargha kamaligha yetken güzel exlaq we eng ésil keypiyat bilen mu'amile qilish teleb qilinidu. Balilar aldida birawgha éghizini buzush, gheywet qilish, yalghan sözlesh bekmu eyib ishtur. Peyghember eleyhissalam bir hediste:" biraw balisini chaqirip bir nerse bérimen dep qoyup, andin uninggha wede qilghan nersini bermise, u yalghanchidur," dep körsetken. Köpinche ata - anilar bu ishqa diqqet qilmaydu. Ular balilarning sezgüsini we eqlini tolimu addi chaghlaydu. Emeliyette kichik balilar ata - anilar tesewwur qilghandinmu bek sezgür we eqilliqtur. Birawning özi yalghan sözlep turup, balilirini yalghan sözleshtin tosqini, özi yaman ish qilip turup balilirini yaman ishlardin tosqini paydisizdur. Chünki balilar üchün tesir qilidighan nerse ata - anining yürüsh - turushi, gep - sözliri we barliq heriketliridur. Özining emeliyitige uyghun kelmeydighan wez - nesihet we telim - terbiye ünüm bermeydu. Shunga allah ta'ala muhemmed eleyhissalamni" a'ilengdikilerni namazgha buyrighin we özüngmu uni orundashta chidamliq bolghin" dep buyrighan. Eger muhemmed eleyhissalam özi namaz oqumay turup bashqilarni oqushqa buyrighan bolsa idi. Allahning namaz oqush buyruqi emelge ashmighan we muhemmed eleyhissalamning wez - nesihetliri paydisiz bolup qalghan bolatti. Mana bu, ünümlük terbiyining birdinbir asasidur."

Nesihet qilishqa munasip waqit tallash lazim

Abduraxman hajimning éytishiche, ata - anilar balilirigha nesihet qilmaqchi bolghanda choqum muwapiq waqitni tallishi lazim. Chünki muwapiq pursette qilin'ghan terbiye baligha bésim we zérikish tuyulmastin, neq qelbige baridu. Balilargha dostlirining aldida, rohiy - keypiyati yaxshi bolmighan waqitta nesihet qilmighan yaxshi. Nesihet qilish üchün eng munasip waqit seyli - sayahet qilghan, dastixan'gha olturghan waqitlardur.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet