Qeshqerning qedimiy sheher qurulushi türlük sewebler bilen özgertilmekte


2006-09-01
Share
2005 – Yili 27 – mart küni ikki Uyghur qeshqer shehiride maw zédonning heykili aldidin ötüp kétiwatidu. Bu heykel maw zédongning xitaydiki heykelliri ichide eng chongi. AFP

Qeshqer Uyghur élining Uyghurlar eng zich olturaqlashqan, qedimiy we medeniy smowlluq shehiri bolupla qalmay u pakistan , afghanistan, qirghizistan, özbékistan hemde hindistanlar bilen chégrilinidighan alahide iqtisadiy hemde siyasiy istiratégiyilik ehmiyetke ige bir jay.

Shinjinlishiwatqan qeshqerdiki özgürüshler

Yéqinqi yillardin buyan qeshqerde xitay nopusining köpiyishige egiship bu qedimiy makanning sheher qiyapiti, nopus alahidiliki iqtisadi we medeniyiti hetta ékologiyisidimu zor özgirishler peyda boldi.Qeshqerning eslidiki qoyuq milliy alahidilikke , simowolluqqa ige qedimiy binakarliqi, bazarliri , özgiche gireleshken tebi'iy menziriliri asta- asta zamaniwiléshishning buzghunchiliqigha uchrap yoq qilinmaqta. -1999 Yili -6 ayda qeshqerge xitay ölkisidin biwaste tömür yolining ulinishi bilen xitay nopusi qeshqerge yenimu shiddet bilen aqti . Bolupmu Uyghur aptonum rayonluq hökümet da'iriliri ötken yili qeshqerni " gherbiy diyaridiki shinjin" qilip qurup chiqish" pilanini otturgha qoyghandin buyan xitay hökümiti qeshqerning sheher qurulushi hemde asasiy esliheler qurulushini jiddi élip barmaqta.

Tebi'iy séstima pewqul'adde nopusni sighduralmidi

Qeshqerdin ige bolghan melumatlirimizgha asaslan'ghanda ,nopusning hessilep éshishi bilen nechche yüz yil hetta nechche ming yillardin béri mesile körülmigen qeshqerning kéreksiz su we exletlerni bir terep qilish tebi'iy sistémisimu rolini yoqatti. Gerche qeshqerde su turuba qurulushi élip bérilghini 30 yillar bolghan bolsimu hazirgha qeder kéreksiz sularni bir terep qilish qurulushi hel bolmighan idi. Bu qurulush -2005 yilidin bashlap -2010yiligha qeder bolghan ,qeshqerning -10 besh yilliq tereqqiyat pilanigha kirgüzülgen kéyin asasiy eslihelerni yaxshilash, kéreksiz sularni bir terep qilish qurulushi téxi bu yazda resmi ishqa kirishti.

Yeni -2006 yili -5 aydin bashlap qeshqer sheher ahalisining kéreksiz sulirini bir terep qilidighan turuba qurulushi bashlinip bezi jaylarda yürüshleshtürüldi. Gerche bu qurulush qeshqer xelqi üchün sheher qiyapiti üchün nahayiti muhim qurulush bolsimu , mezkur qurulushning eslidiki qedimiy binakarliq iznalirini buzush hemde milliy alahidilikke ige kocha bazarlarning weyran qilinish bedilige meydan'gha kéliwatqanliqi heqqide qeshqer xelqining inkaslirigha ige bolmaqtimiz.

Qeshqer hökümet torida qeshqerning asasiy esleher qurulushi heqqide jüme küni bérilgen xewerde " bolupmu qeshqer kona sheher rayonlirida öyler öz'ara gireleshken, qurulush asasen lay késeklerde sélin'ghan qedimiy öyler bolghachqa yer asti kéreksiz sularni bir terep qilish qurulushi jeryanida belgilik boshash we buzulushidin saqlan'ghili bolmasliqi mumkin" dep körsitilgen . Qeshqer shehridin ziyaritimizni qobul qilghan bir ayal nöwette qeshqerning hemmila yéride turuba kolash qurulushi élip bériliwatqan bolup buning bilen yerlik sheher xelqining nurghun öylirining buzghunchiliqqa uchrighanliqini éytti.

Asasiy esliheler xelqning bedilige meydan'gha kelmekte

Qeshqer hökümet qeshqer shehrining asasiy esliheler qurulushigha 3milyart 600milyon yüen meblegh salghanliqini élan qilghan idi emma ziyaritimizni qobul qilghan bu ayalning bildürüshiche hökümet da'iriliri paskina sularni bir terep qilish qurulushi üchün sheher ahalisidin mejburi halda 400yüendin pul almaqta iken.

Xelqning inkasigha asasen hökümet orunlirigha téléfon qilghan bolsaqmu ular ziyaritimizni ret qildi. (Gülchéhre)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet