Qiyinchiliqta qalghanlarni yölesh güzel exlaqtur

Musulmanlar eger emel qilsa, ular eng ésil pezilet we eng güzel exlaqlargha ige kishilerdur. Xeyr - saxawet, bir - birini yölesh, yardem qilish we öz ‏ - ara hemkarliq musulmanlarning étiqadigha we kündilik turmushigha singip ketken yaxshi adet. Xususen Uyghurlar bu güzel exlaq we yaxshi adetlerning guwahchisi bolup, Uyghurlardiki xeyr - saxawet rohi heqiqeten kishini qayil qilidu.
Muxbirimiz ömerjan toxti
2009-08-19
Share

" Hazirqi zaman ilimliri we musulmanlarning öz ‏ - ara hemkarliqqa bolghan éhtiyaji"

Se'udi erebistanining medine munewwere shehiride chaqirilghan " hazirqi zaman ilimliri we musulmanlarning öz ‏ - ara hemkarliqqa bolghan éhtiyaji" dégen témidiki chong yighinda sudanning meshhur ölimasi isam el beshir hemkarliq we méhribanliq heqqide toxtilip mundaq dédi:" "peyghember eleyhissalam yumshaqliq qandaq bir nersige kirse uni chirayliqlashturidu, qopalliq qandaqla bir nersige kirse uni setleshtüriwétidu" dep kösetken. Musulmanlar kündilik turmushida, eng muhim bolghan soda - sétiq, pul mu'amile kesipliridin bashlap pütün hayat saheliride mu'eyyen diniy we milliy en'ene boyiche ish köridu. Ular teyyar tapliqni yaman köridu, ishleshni we ishligendimu halal kesipni we öz qolining teri bilen pul tépishni yaxshi köridu. Chünki peyghember eleyhissalam : "kesipning eng yaxshisi kishining öz qoli bilen ishligen ishi we halal sodidur" dep körsetken. Bu hedis öz iqtidari we öz méhniti bilen pul tépishning eng shereplik kesip ikenlikini bayan qilish bilen birge , sodining eng yaxshi kesip ikenlikike isharet qilghan. Musulmanlar öz méhniti we küchi bilen ishlep hayat kechürüshke buyrulghan bolsimu, her türlük sewebler tüpeyli jem'iyette bezi kishiler ishleshke qadir bolalmaydu yaki ishlisimu turmushini jayida qamdiyalmaydu yaki birer seweb bilen qerzdar bolup qalidu. Netijide jem'iyettiki qol ilkide bar kishilerning yardimige muhtaj bolup qalidu. Shunga musulmanlarning desturida, jem'iyettiki baylarning péqirlargha yardem qilishi yardemsöyerliktin halqip, qilmisa bolmaydighan perz derijige kötürülgen. Musulmanlar mushu ésil xisliti bilen bashqilargha ülge bolidu. Peyghember eleyhissalam " kimki qiyinchiliqta qalghan bir kishining shu qiyinchiliqtin qutulushigha yardem qilidiken, allah uni qiyametning qiyinchiliqliridin qutulduridu" déyish arqiliq musulmanlarni mohtajlargha, péqirlargha we qiyin ehwalda qalghanlargha maddiy we meniwi her jehettin yardem qilishqa küchlük teshebbus qilghan .

Qerzdargha kengchilik qilish güzel exlaq

Isam el beshir yene mundaq dédi: qerzdargha kengchilik qilishning peziliti heqqide qur'an kerimde: " eger qerzdarning qoli qisqa bolsa, uning hali yaxshilan'ghuchilik kütünglar, eger (xeyrlik ish ikenlikini bilsenglar , qiyinchiliqta qalghan qerzdardin alidighan qerzni uninggha) sediqe qilip bériwetsenglar, siler üchün téximu yaxshi" dep telim bérilgen. Peyghember eleyhissalam : "kimki özige qerzdar bolup qalghan ademge möhlet berse yaki uningdin qerzni kötürüwetse, qiyamet küni u adem ershning sayisida bolidu" dep körsetken.

Eger musulmanlardin hemme kishi bu telimatlargha chin emel qilidighan bolsa, musulmanlar arisidiki hemkarliq, bir - birini yölesh, xeyr - saxawet rohi jem'iyette öz ipadisini tapqan bolatti. Netijide, kishiler otturisidiki méhri - muhebbet, dostluq we qérindashliq rishtisi téximu küchlen'gen bolatti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet