Pakistanda xitay puqraliri nishanlan'ghan özini öltürüwélish xaraktérlik hujum yüz berdi


2007.07.19

Pakistan prézidénti perwiz musherrepning qizil meschitni qorshash we meschitke hujum qilish emirini xitay hökümitining bésimi astida bergenliki toghrisida xewerler otturigha chiqqanda siyasiy mulahizichiler, pakistandiki radikal diniy guruppilarning xitay hökümitidin üch élish üchün, pakistandiki xitay puqraliri we shirketlirini hujum nishani qilishi mumkinliqini bayan qilghan idi. Ular pakistanning peshawur shehiride üch xitay ishchisining namelum kishiler teripidin öltürülgenlikini, pakistandiki radikal diniy guruppilarning xitay hökümitidin üch élish herikitining bashlinishi dep körsetken.

Peyshenbe küni pakistanning gherbiy jenub rayonigha jaylashqan xub shehiride pakistan saqchi qisimlirining qoghdishi astidiki xitay ishchilirining aptomobil etritige qarita élip bérilghan özini öltürüwélish xaraktérlik hujumda az dégende 36 kishi ölgen.

Astidiki xitay ishchilirining aptomobil etriti hujum nishani bolghan

Peyshenbe küni pakistanda ikki özini öltürüwélish xaraktérlik hujum élip bérilghan bolup, pakistanning gherbiy jenubi rayonigha jaylashqan xub shehiride pakistan bixeterlik qisimlirining qoghdishi astidiki xitay ishchilirining aptomobil etritige qarshi élip bérilghan hujumda az dégende 30 kishi ölgen.

Pakistan da'irilirining xewer qilishiche, hujumda ölgenlerning 7 si saqchi xadimi bolup, ölgen we yarilan'ghanlar arisida xitay puqrasi yoq iken.

Pakistan saqchi da'iriliri, xitay ishchilirining aptomobil etritige qarita élip bérilghan hujumning ötken hepte pakistan armiyisi teripidin qizil meschitke qarshi élip bérilghan herbiy herikettin üch élishqa tirishiwatqan radikal islam guruppiliri teripidin élip bérilghanliqini bildürmekte.

Xub sheherlik saqchi idarisining bashliqi ghulam eli lashehir, gherb xewer agéntliqlirigha bergen bayanatida, " bu hujumning pakistan saqchi we armiyisini nishan qilghan radikal guruppilar teripidin élip bérilghanliqi éniq, sekkiz saqchi xadimi xitay dostlirimizning hayatini qutquzush üchün öz janlirini pida qildi" dédi.

Siyasiy analizchilar, pakistan armiyisining islam'abadtiki qizil meschitke qarshi élip bérilghan herbiy herikitining xitayning bésimi bilen élip bérilghanliqi toghrisida xewerler tarqalghandin kéyin, pakistandiki diniy guruppilarning bu dölettiki xitay puqraliri we xitay shirketlirige qaratqan hujumining téximu köpiyishi mumkinliqini bildürgen idi.

"Bezi kishiler pakistan bilen xitay munasiwetlerni buzushqa tirishmaqta"

Pakistan hökümet da'iriliri we gherblik siyasiy analizchilar, bu qétimqi hujumning pakistan bilen xitay otturisidiki munasiwetlerni téximu yirikleshtürüshni özlirige meqset qilghan musulman guruppilar we pakistandiki qebile jengchiliri teripidin élip bérilghanliqini tekitlimekte.

Pakistan tashqi ishlar minstirliqining bayanatchisi tesmim eslem, peyshenbe küni élip bérilghan hujumdin kéyin muxbirlargha bergen bayanatida, pakistan üchün xitay bilen bolghan munasiwetlerning nahayitimu ehmiyetlik ikenlikini tekitlep, " bezi kishiler bu munasiwetlerni buzushqa tirishmaqta" dédi.

Ikki dost we ittipaqdash dölet hésablan'ghan pakistan bilen xitay otturisidiki munasiwetler, iyun éyining axirlirida islam'abadtiki bir beden ugulash öyide ishleydighan 7 xitay puqrasining qizil meschittiki diniy oqughuchilar teripidin görüge élinishi bilen yiriklishishke bashlighan. Pakistan armiye qisimlirining xitay hökümitining bésimi bilen xitay puqralirini görüge alghanlarni jazalash meqsidide qizil meschitni qorshighanliqi, pakistandiki diniy guruppilarning xitaygha bolghan öchmenlikini téximu kücheytken. Pakistan da'iriliri, pakistan armiyisining qizil meschitke qarshi herbiy herikiti dawamlishiwatqan bir peyitte, pakistanning peshawur shehiride üch xitay puqrasining öltürülgenlikini, radikal guruppilarning qizil meschitke qarita élip bérilghan herbiy heriket sewebidin xitay hökümitidin üch élish herikiti dep körsetken idi.

Siyasiy analizchilar, pakistan prézidénti perwéz musherrepning bolupmu pakistan ichki ishlar minstiri aftap exmet shérpaw ning xitay ziyaritidin kéyin, qizil meschittiki guruppigha qarshi pozitsiyisining qattiqlishishi we axirida pakistan armiyisining qizil meschitke qarita élip barghan hujumi, pakistandiki diniy guruppilarning xitaygha bolghan öchmenlikini téximu kücheytip, ularning pakistandiki xitay nishanlirigha hujum qilish arqiliq xitay hökümitidin üch élishqa we pakistan ‏- xitay munasiwetlirini téximu yirikleshtürüshke ündishi mumkin dep, perez qilishqan idi.

Analizchilarning éytishiche, peyshenbe küni xitay aptomobil etritige qarshi élip bérilghan özini öltürüwélish xaraktérlik hujum, weziyetning qanchilik jiddiy ikenlikini körsitidiken hemde gerche pakistan hökümiti xitay hökümitige pakistandiki xitay puqraliri we shirketlirining amanliqini qoghdaydighanliqi toghrisida wede bergen bolsimu, emma nurghunlighan mulahizichilar perez qilishqandek, bu qétimqi weqe pakistandiki minglighan xitay puqrasining bixeterlikige kapaletlik qilishning pakistan hökümiti üchün asan bir ish emeslikini körsitip béridu.

Köpchilikke melum bolghandek, pakistan armiyisining qizil meschitke qarshi élip barghan hujumida qizil meschitning imami ghazi abdulrishit qatarliq onlighan kishi öltürülgen. (Ömer qanat)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.