Чәтәлләрдики зиялийлар қуран кәриминиң йеңи нәшри һәққидә тохталди

Уйғурлар ичидин чиққан иқтидарлиқ алим муһәммәд салиһ һаҗимниң һеммәт қилиши билән қуран кәриминиң дәсләпки уйғурчә тәрҗимиси 1986-йилидин башлап уйғурлар арисида кәң тарқилип, қизғин алқишлинип кәлгән иди.
Ихтиярий мухбиримиз пидаий
2013-01-15
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Қуран кәриминиң 2-қетимлиқ йеңи нәшриниң муқависи.
Қуран кәриминиң 2-қетимлиқ йеңи нәшриниң муқависи.
RFA/Pidaiy

Аридин 27 йил өткән бүгүнки күнгә кәлгәндә 2013-йили 13-январ уйғур дияридики китабханиларда қуран кәриминиң 2-қетимлиқ йеңи нәшри сетилишқа башлиғанлиқи мәлум болди. Хитайларниң қуран кәрим һәққидики сиясий оюнлири уйғур торбәтлиридә қизғин муназирә қозғапла қалмай, муһаҗирәттики көзәткүчиләрниңму диққәт нуқтисиға айланди.

Уйғур дияридики китабханиларда қуран кәриминиң 2-қетимлиқ йеңи нәшри сетилишқа башлиған. 2013-Йили 13-январ.
Уйғур дияридики китабханиларда қуран кәриминиң 2-қетимлиқ йеңи нәшри сетилишқа башлиған. 2013-Йили 13-январ. RFA/Pidaiy

Уйғур тор бәтлиридики муназириләрдә иккинчи қетимлиқ тәрҗимә нәшри билән, биринчи қетимлиқ тәрҗимисини селиштуруш қизғинлиқи қозғалған. Сөз-ибариләрдики кичиккинә пәрқләрму хили чоң пикир пәйда қилған. Болупму, иккинчи қетимлиқ нәшриниң тәрҗимиси, тәһрирлики вә тәстиқлиригә мунасивәтлик саһәлиридә төһпә қошқан илим адәмлири қатарида, муһәммәд салиһ дамолла һаҗимниң йоқлуқи алаһидә темиға айланған.

Уйғурларни йоқитишни мәқсәт қилип кәлгән хитай һөкүмити, қуран кәриминиң тунҗи тәрҗимиси хитайларниң қанунлуқ нәшр органлирида нәшр қилинғиниға қаримай, уни сиясий төһмәтләргә асас сүпитидиму қоллинип кәлгән иди. Һалбуки, уйғурларни миллий вә диний кимликидин узақлаштуруш арқилиқ ассимилятсийә қилиш суйиқәстлиридә қилмиған һийлә-нәйрәңлири қалмиған хитайларниң бүгүнки күнгә кәлгәндә, қуран кәриминиң 2-қетимлиқ тәрҗимисини нәшр қилиши немидин дерәк бериду? уйғур хәлқи вә зиялийлири бу ишқа нисбәтән қандақ позитсийә тутуши лазим, немиләргә диққәт қилиши лазим? тәрҗимиләрдики бәзи сөз-ибариләрниң пәрқлири, айәтләрниң мәзмун етибари билән бирләштүрүлүп тәрҗимә қилиниши, тәрҗимә вә нәшр ишлириға иштирак қилғучиларниң қатарида мөһтәрәм муһәммәд салиһ һаҗимниң йоқлуқи... Дегәндәк бир қатар мәсилиләр һәққидә инкас елиш үчүн голландийидә яшаватқан диний зиялий һүсәйин тәҗәллий әпәндидин инкас алдуқ.

Мәлум болушичә, муһәммәд салиһ тәрҗимә қилған қуран кәрим пүтүп нәшр қилиниш алдида, уйғур диярида мөтивәр һесабланған 15 нәпәр нопузлуқ алимниң көздин кәчүрүп чиқишиға сунулған. Өлималар тәрҗимини баштин-ахир муталиә қилип чиқип, тәқриз йезип бәргән. Бу тәрҗимә 1986-йили мәркизи милләтләр нәшрияти тәрипидин 200 миң парчә бесип тарқитилған. Кейин, сәуди әрәбистан падишаһи фәһдиниң тәстиқлиши вә әмри билән падишаһниң қуран бесиш мәтбәсидә бир қанчә йүзмиң парчә бесилип, мунасивәтлик дөләтләрдә һәқсиз тарқитилған. Һәтта, силавиян йезиқидики нусхиси москвадиму нәччә миң нусха бесип тарқитилип, оттура асияда яшаватқан уйғурларниң бирдәк алқишиға еришкән. Бу қетимлиқ нусхисиниң тәсир даириси, истемал қиммити қанчилик болиду? бу йәнила көзитиш нуқтисида, әлвәттә...

Пикирләр (1)
Share

N

Дин N

Bu ketimlik kuran kerimning neshride 2 shubhem bar mening 1:Muhterem Muhemmet Salihning abruyining helk iqide kundin-kunge eship berishi,metbuatlar we uyghur torlirida kayta kayta tonushturulushi 2: chokum terjimide mesile bar eslidiki nushisi bilen selishturulushi kirek,diniy alimimiz Muhemmet Salihning obrazini qushrush mehset kilingandek kilidu

Jan 19, 2013 06:48 PM

Толуқ бәт