Dunya sehiye teshkilati xitayda qush zukimi heqqide mexsus tekshürüsh élip barmaqchi


2005.11.15

Dunya sehiye teshkilatining béyjingda turushluq wekilining melum qilishiche, 6 neper mutexessistin terkip tapqan dunya sehiye teshkilatining tekshürüsh guruppisi 14 - noyabir küni xunen'ge bérip, yéqindin buyan arqa - arqidin yüz bergen 3 qétimliq qush zukimi bilen munasiwetlik késellikler heqqide tepsiliy tekshürüsh élip barmaqchi boldi.

Mezkur tekshürüsh guruppisining xunende turushluq waqti texminen bir hepte bolup, mutexessisler yerlik sehiye xadimliri bilen birlikte bu gumanliq diloni iniqlimaqchi boldi.

Sehiye teshkilatining tekshürüsh pilani

Bu yil öktebirde xunenning shyangten nahiyisidiki toxular arisida yüz bergen qush zukimi weqeside, 12 yashliq xé famililik bir qiz késel tekken toxoni yégenliktin 13 - öktebir küni tuyuqsiz qizitmisi örlep, nepsi qisilip hayatidin ayrilghan. Uning 9 yashliq ukisidimu oxshash késel alametliri körülgen bolup, u 25 kün bésip dawalan'ghandin kéyin, 12 - noyabir küni saqiyip doxturxanidin chiqqan. Bulardin bashqa yene 36 yashliq sung famililik bir oqutquchimu oxshash késelge giriptar bolup, doxturxanida dawalanmaqta.

Dunya sehiye teshkilatining mutexessisler guruppisi 15 - noyabir künidin 16 - noyabir künigiche xé famililik acha - ini dawalan'ghan xunen ölkilik balilar doxturxanisini we qush zukimi tarqalghan wen tangchün kentini ziyaret qilip, yuqumluq késellik heqqide chongqurlap tekshürüsh élip barmaqchi hemde shyangten shehiri we shyangten nahiyilik sehiye organlirigha bérip, sung famililik oqutquchining késel ehwalini igilimekchi.

Bundin ilgiri xitay da'irliri, késel toxuni yigenliktin hayatidin ayrilghan 12 yashliq xé famililik xunenlik qizni "qush zukimidin emes, belki öpke késilidin ölgen" dep jakarlighan. Dunya sehiye teshkilati xitay hökümitidin bu qizning néme sewebdin ölgenliki heqqide téximu chongqurlap tekshürüsh élip bérishini shundaqla buheqte dunya sehiye teshkilatigha toluq ispat yetküzüp bérishini telep qilghan yeni 12 yashliq bu qizning ölüp kétishidiki heqiqiy sewebler heqqide téximu éniq melumat bérishni telep qilghan.

Xitay hökümiti ilajisiz qaldi

Amérika dölet sehiye tetqiqat institutining tetqiqatchisi xu zungyi ependi yuqirida dep ötken bu qizning késel ehwali heqqide toxtilip "késel yüz bergen jay we késel alamitige qarighanda, u qizni qush zukimi bilen yuqumlan'ghan dep guman qilish yolluq. Lékin meyli rast qush zukimi bilen yuqumlan'ghan bolsun yaki undaq bolmisun, xitay hökümiti heqiqiy ehwalni ashkarilashni xalimidi. Hazir bolsa qush zukimi bilen yuqumlan'ghan dégenler sani barghanséri köpiyip, ish chongiyishqa bashlighachqa, ilajisiz halette qélip, 'yaq' déyelmes bolup qaldi" dep, xitay hökümitining bu heqtiki uchurlarni ochuq - ashkara élan qilmay yoshurghanliqini ashkarilidi.

Xitay hökümitimu charilerni qollanmaqta

Ötken hepte xitay yéza igilik ministiri mexsus yighin échip, qush zukimining aldini élish heqqide muzakire élip bardi. Xitay hökümiti teripidin bérilgen melumatlarda körsitilishiche, hazir xitayning 23 ölke we sheherliride, qush zukimining aldini élish xizmetliri omumyüzlük halda élip bérilghan bolup, her qaysi ölkilerde 24 sa'et nöwetchilik qilish we uchur bérish organliri qurulghan shundaqla hökümet hemme ölkilerge mexsus pul ajritip, munasiwetlik waksina we yuqumluq késelliklerdin mudapi'e körüsh boyumlirini sétiwélishni telep qilmaqta.

Amérika dölet sehiye tetqiqat institutining tetqiqatchisi xu zungyi ependining bildürüshiche, hazirgha qeder qush zukimini dawalash dorisi bolmighanliqtin, birdin - bir eng ünümlük amal yenila késelning aldini élish we késelni kontrol qilish bolup hésablinidiken.

Hazir xunendiki qush zukimi peqet toxudila emes, belki choshqilardimu bayqalghan bolup, mezkur késel wirusi insanlargha zor tehdit élip kelmekte.

Qush zukimi pütün dunyaning diqqitini qozghimaqta. Yéqinda amérika prézidénti joj bush dunyada tunji qétim qush zukimi waksinini ishlep chiqqan shwitsariye dora shirkitini ziyaret qilip, mezkur késelning aldini élishning intayin zörür ikenlikini eskertken. (Méhriban)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.