Рабийә қадир ханимға түркийидә инсан һәқлири мукапати берилди

2007-01-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт

mukapat_rabiye-200.jpg
Түркийидики шәрқий түркистан мәдәнийәт һәмкарлиқ тәшкилатидин хәйруллаһ әфәндигил әпәнди истанбулға берип рабийә қадир ханимға вакалитән мукапатни тапшуруп алди

Түркийә инсан һәқлири вә мәзлумлар һәмкарлиқ җәмийити инсан һәқлири күрәшчиси рабийә қадир ханимға инсан һәқлири мәхсус мукапати бәрди. Мукапатни рабийә қадир ханимға вакалитән хәйруллаһ әфәндигил әпәнди истанбулға берип алди. 1-Айниң 27-күни истанбулдики байрампаша мәдәнийәт мәркизидә елип берилған инсан һәқлири кечиликигә һәрқайси аммиви тәшкилат мәсуллири, парламент әзалири, җәмийәт әзалири вә меһманлардин болуп 500 гә әтрапида киши қатнашқан.

Йиғинда алди билән җәмийәтниң истанбул шөбә башлиқи мустафа әрҗан түркийә инсан һәқлири вә мәзлумлар һәмкарлиқ җәмийити қурулған 16 йилдин буян ишләп келиватқан хизмәтлири һәққидә тәпсили мәлумат берип өткән. Буниң билән бирликтә йәнә ишләнгән хизмәтләр хуласиләнгән бир қисқа филмму көрситилгән. Мустафа әрҗанниң хуласисидин кейин кишилик һоқуқ, дунядики зораванлиқлар, инсан һәқлири дәпсәндилири һәққидә йиғинға қатнашқан аммиви тәшкилат мәсуллири, парламент әзалири, шаирлар вә җәмийәт әзалири айрим- айрим сөз қилған.

Биз бу мукапат һәққидә тәпсили мәлуматқа игә болуш үчүн җәмийәтниң истанбул шөбә башлиқи мустафа әрҗан әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

- Мустафа әрҗан әпәнди рабийә қадир ханимға мукапат бәрдиңлар. Бу һәқтә сөзләп бәрсиңиз

- Мәзлумлар җәмийити 1991-йили қурулған инсан һәқлири тәшкилатидур. Тәшкилатимиз 10 йилдин бери инсан һәқлири җәһәттин хизмәт көрсәткән қурулуш вә кишиләргә мукапат берип кәлмәктә. Бу йилқи мукапатимизни уйғур миллити үчүн пидакарлиқ билән күрәш қилип келиватқан рабийә қадир ханимға беришни мувапиқ көрдуқ. Немә үчүн рабийә қадир ханимға бәрдиңлар дәп сорисиңиз, биз рабийә қадир ханимниң уйғур хәлқи үчүн қилған хизмәтлиригә қаридуқ. 2006-Йили җәмийитимиздин айшә ханим вашингтонға берип өзи билән сөһбәт елип барди, буни жорнилимиздиму елан қилдуқ. Биз бу издинишимиз нәтиҗисидә униң бу мукапатқа лайиқ икәнликини көрүп йәттуқ вә бу мукапатни пүтүн уйғур хәлқиниң әркинлики үчүн күрәш қиливатқан рабийә қадир ханимға бәрдуқ.

Хитай хәлқ җумһурийитиниң истанбул консули җәмийитиңларға келип рабийә қадирға бу мукапатни бәрмәңлар дәпту. Бу растму?

- Шундақ, хитайниң истанбулдики муавин консули бизниң җәмийәткә келип, силәр рабийә қадирни яхши чүшәнмәйсиләр, шуңа мукапат бериш ишини қайта ойлап көрүңлар, деди. Биз униңға рабийә қадир ханимни яхши чүшәнгәндин кейин бу мукапатни бериш қарариға кәлгәнликимизни, бу қараримиздин янмайдиғанлиқимизни дедуқ. У бизгә йәнә, әгәр бу мукапатни бәрсәңлар түркийә билән хитай дөлити оттурисидики мунасивәтни бузисиләр, деди. Биз униңға рәддийә берип, һөкүмәтниң мәсилиси билән аммивий тәшкилатларниң мәсилисиниң охшимайдиғанлиқини, хитай мәдәнийитиниң парлақ бир мәдәнийәт болсиму, әмма инсан һәқлири җәһәттин бесим сиясити йүргүзүшкә давам қиливатқанлиқини, қачанки уйғур хәлқиниң әркинлики берилгичә бизниң хитайни тәнқид қилишқа давам қилидиғанлиқимизни дәп у кишини узутуп қойдуқ.

- Рабийә қадир ханим пүтүн явропа дөләтлиригә берип уйғурларниң инсан һәқлири мәсилисини аңлитип келиватиду, пәқәтла түркийә виза бәрмәйватиду, буниңға қандақ қарайсиз?

- Биз һөкүмәткә вә түркийә ташқи ишлар министирликигә рабийә қадирханимниң әһвалини йәткүздуқ. Биринҗи қетим виза бәрмигәндиму көп йол маңған идуқ. Биз түрк һөкүмитиниң бу қилғанлирини хата дәп қараймиз. Түркийә билән хитай оттурисидики сиясий, тиҗари вә иқтисадий мунасивәтләр тәрәққий қилиши мумкин. Әмма буни дәп уйғурларниң һәқ вә һоқуқиға сәл қариғили болмайду, дәп қараймиз. Түркийә һөкүмити рабийә қадирға болған бу позитсийисини түзитиши керәк. Шиддәткә таянмиған һечқандақ бир һәрикәт террор һәрикити әмәс.

Биз рабийә қадир ханим билән мукапатни алғандин кейинки тәсиратлири һәққидә сөһбәт елип бардуқ.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт