Rabiye qadir xanimgha türkiyide insan heqliri mukapati bérildi


2007-01-29
Share

mukapat_rabiye-200.jpg
Türkiyidiki sherqiy türkistan medeniyet hemkarliq teshkilatidin xeyrullah efendigil ependi istanbulgha bérip rabiye qadir xanimgha wakaliten mukapatni tapshurup aldi

Türkiye insan heqliri we mezlumlar hemkarliq jem'iyiti insan heqliri küreshchisi rabiye qadir xanimgha insan heqliri mexsus mukapati berdi. Mukapatni rabiye qadir xanimgha wakaliten xeyrullah efendigil ependi istanbulgha bérip aldi. 1-Ayning 27-küni istanbuldiki bayrampasha medeniyet merkizide élip bérilghan insan heqliri kéchilikige herqaysi ammiwi teshkilat mes'ulliri, parlamént ezaliri, jem'iyet ezaliri we méhmanlardin bolup 500 ge etrapida kishi qatnashqan.

Yighinda aldi bilen jem'iyetning istanbul shöbe bashliqi mustafa erjan türkiye insan heqliri we mezlumlar hemkarliq jem'iyiti qurulghan 16 yildin buyan ishlep kéliwatqan xizmetliri heqqide tepsili melumat bérip ötken. Buning bilen birlikte yene ishlen'gen xizmetler xulasilen'gen bir qisqa filmmu körsitilgen. Mustafa erjanning xulasisidin kéyin kishilik hoquq, dunyadiki zorawanliqlar, insan heqliri depsendiliri heqqide yighin'gha qatnashqan ammiwi teshkilat mes'ulliri, parlamént ezaliri, sha'irlar we jem'iyet ezaliri ayrim- ayrim söz qilghan.

Biz bu mukapat heqqide tepsili melumatqa ige bolush üchün jem'iyetning istanbul shöbe bashliqi mustafa erjan ependi bilen söhbet élip barduq.

- Mustafa erjan ependi rabiye qadir xanimgha mukapat berdinglar. Bu heqte sözlep bersingiz

- Mezlumlar jem'iyiti 1991-yili qurulghan insan heqliri teshkilatidur. Teshkilatimiz 10 yildin béri insan heqliri jehettin xizmet körsetken qurulush we kishilerge mukapat bérip kelmekte. Bu yilqi mukapatimizni Uyghur milliti üchün pidakarliq bilen küresh qilip kéliwatqan rabiye qadir xanimgha bérishni muwapiq körduq. Néme üchün rabiye qadir xanimgha berdinglar dep sorisingiz, biz rabiye qadir xanimning Uyghur xelqi üchün qilghan xizmetlirige qariduq. 2006-Yili jem'iyitimizdin ayshe xanim washin'gton'gha bérip özi bilen söhbet élip bardi, buni zhornilimizdimu élan qilduq. Biz bu izdinishimiz netijiside uning bu mukapatqa layiq ikenlikini körüp yettuq we bu mukapatni pütün Uyghur xelqining erkinliki üchün küresh qiliwatqan rabiye qadir xanimgha berduq.

Xitay xelq jumhuriyitining istanbul konsuli jem'iyitinglargha kélip rabiye qadirgha bu mukapatni bermenglar deptu. Bu rastmu?

- Shundaq, xitayning istanbuldiki mu'awin konsuli bizning jem'iyetke kélip, siler rabiye qadirni yaxshi chüshenmeysiler, shunga mukapat bérish ishini qayta oylap körünglar, dédi. Biz uninggha rabiye qadir xanimni yaxshi chüshen'gendin kéyin bu mukapatni bérish qararigha kelgenlikimizni, bu qararimizdin yanmaydighanliqimizni déduq. U bizge yene, eger bu mukapatni bersenglar türkiye bilen xitay döliti otturisidiki munasiwetni buzisiler, dédi. Biz uninggha reddiye bérip, hökümetning mesilisi bilen ammiwiy teshkilatlarning mesilisining oxshimaydighanliqini, xitay medeniyitining parlaq bir medeniyet bolsimu, emma insan heqliri jehettin bésim siyasiti yürgüzüshke dawam qiliwatqanliqini, qachanki Uyghur xelqining erkinliki bérilgiche bizning xitayni tenqid qilishqa dawam qilidighanliqimizni dep u kishini uzutup qoyduq.

- Rabiye qadir xanim pütün yawropa döletlirige bérip Uyghurlarning insan heqliri mesilisini anglitip kéliwatidu, peqetla türkiye wiza bermeywatidu, buninggha qandaq qaraysiz?

- Biz hökümetke we türkiye tashqi ishlar ministirlikige rabiye qadirxanimning ehwalini yetküzduq. Birinji qétim wiza bermigendimu köp yol mangghan iduq. Biz türk hökümitining bu qilghanlirini xata dep qaraymiz. Türkiye bilen xitay otturisidiki siyasiy, tijari we iqtisadiy munasiwetler tereqqiy qilishi mumkin. Emma buni dep Uyghurlarning heq we hoquqigha sel qarighili bolmaydu, dep qaraymiz. Türkiye hökümiti rabiye qadirgha bolghan bu pozitsiyisini tüzitishi kérek. Shiddetke tayanmighan héchqandaq bir heriket térror herikiti emes.

Biz rabiye qadir xanim bilen mukapatni alghandin kéyinki tesiratliri heqqide söhbet élip barduq.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet