Германийә долқунлирида рабийә ханим вә нобил тинчлиқ мукапати


2007-03-01
Share

Рабийә қадир ханим. 2007 – Йили 13 – январ тартилған.

Уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири, д у қ ниң рәиси рабийә қадир ханим 2006- йили нобел тинчлиқ мукапатиниң үч күчлүк намзатиниң бири болуп сайлинип, уйғурлар вә инсан һәқлири дунясиниң күчлүк алқишиға еришкәндә, хитай һөкүмити биарам болуп, рабийә қадир ханимниң нобел тинчлиқ мукапатиға еришишиниң далай ламаниң нобел мукапатиға еришкинидәк хәтәрлик һадисә болидиғанлиқини ипадиләшкән вә буниңға қарши һәрхил чариләргә мураҗиәт қилған иди.

2006 – Йили үрүмчи кәчлик гезитидә елан қилинған бир хәвәрдә һәтта "америка һөкүмити әгәр рабийә қадирни нобел теничлиқ мукапатиға сайә қилса, хитай билән америка оттурисидики мунасивәт еғир тәсиргә учрайду" дәп язған вә рабийә қадир ханимниң сиясий тәсирини уйғур дияридила әмәс, чәтәлләрдиму хунүкләштүрүш үчүн һәр хил төһмәтләрни тоқуп чиққан. Йеқинқи күнләрдә йәнә уйғур диярида мәйли иҗабий яки сәлби җәһәттин болсун, рабийә қадир ханимниң исмини аташни чәклигән. Шундақ болушиға қаримай, ғәрбтә, җүмлидин германийә парламенттида вә һөкүмәт әмәлдарлири арисида барғансири нами мәшһур боливатқан рабийә қадир ханимниң иш – паалийәтлири бүгүн германийә мәтбуатлиридиму қиззиқ тема болмақта.

Нобел мукапатиниң күчлүк намзати

Йеқинқи күнләрдә рабийә қадир ханимниң йәнә бир қетим 2007 – йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиниң намзатиға айланғанлиқи һәққидики хәвәрләр мәтбуат саһәсидә бәлгилик орун игиләп кәлмәктә.

"Германийә долқунлири радиоси" ниң 2 – айниң 27 – күнидики хәвиригә асасланғанда, дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханим 2007 – йиллиқ нобәл тинчлиқ мукапатиниң әң күчлүк намзатлириниң бири икән. Хәвәрдә рабийә қадир ханимниң бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатқа еришиш еһтималиниң юқури икәнлики баян қилинған. Мәзкур хәвәрдә көрсүтилишичә, 2 – айниң 26 – күни нобәл тинчлиқ мукапати комитетиниң баш катипи норвегийидә ахбарат елан қилип, 2007 – йили 181 шәхис вә тәшкилатниң нобәл тинчлиқ мукапати намзатлири тизимликигә киргүзүлгәнликини билдүргән. Гәрчә бу тизимликтики шәхисләрниң толуқ исимлири ашкариланмиған болсиму, әмма "германийә долқунлири радиоси" да, бу йилқи 181 намзат ичидә 2007 – йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатқа еришиш еһтимали әң юқури болған үч шәхисниң исми тилға елинған. Бу үч шәхсниң бири йәнила д у қ ниң рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим болған.

Д у қ хадимлириниң мәлуматлириға асасланғанда, рабийә қадир ханимниң 2007 – йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиға еришишини хәлқарадики мәшһур инсан һәқлири тәшкилатлиридин "хәлқара кәчүрүм тәшкилати", "хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилати", "вәкаләтсиз милләтләр тәшкилати" вә "чегрисиз кишилик һоқуқ тәшкилати" қатарлиқ тәшкилатлар қоллаватқан болуп, бу йил рабийә қадир ханимниң бу мукапатқа еришиш пурсити наһайити зор икән. Д у қ му бу саһәдә бәлгилик теришчанлиқларни көрситиватмақта икән.

Хитай даирилири һәр хил йоллар билән рабийә ханимниң нобел мукапатиға еришишигә тосқунлуқ қилмақта

Д у қ баянатчиси дилшат решит әпәнди рабийә қадир ханимниң 2007 – йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиға намзат қилип көрситилиши вәҗидин, уйғурлар мәсилисиниң ғәрб сиясий сәһнисидә йәнә бир қетим қиззиқ темиға айланғанлиқни, бу сәвәблик хитай һөкүмитиниң һәр хил дипломатик вастиләргә тайинип, рабийә қадир ханимниң бу мукапатқа еришишиниң алдини елишқа теришиватқанлиқини тәкитлиди.

Д у қ баянатчиси дилшат решит әпәндиниң ейтишичә "бүгүнки дуняда тинчлиқ вастилиригә тайинип инсан һәқлири күриши билән шуғуллиниватқан кишиләр қатарида рабийә қадир ханимниң орни алаһидә йүксәк болуп, у хитай мустәмликиси астида барлиқ һәқлиридин тамамән мәһрум қилинған 20 милйондин артуқ уйғур хәлқиниң вәкили һәм йүрәк садаси болупла қалмай, йәнә хитай асарити астида турма азавини бивастә баштин кәчүргәнлики һәм инсан һәқлири дунясиниң җасарити билән хитай қолидин азадлиққа әришкәнлики қатарлиқ җәһәтләрдә башқа намзатлардин түптин пәрқлинидикән. Рабийә қадир ханимниң һазирқи елип барған вә бериватқан паалийәтлири билән инсан һәқлири вә демократийә тәрғибатчилири нәзиридә тутқан орни, уни 2007 – йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатиниң саһиби болуш имканийитигә ериштүриши мумкин икән.

"Германийә долқунлири радиоси" юқириқи хәвәрдә рабийә қадир ханим һәққидә изаһат берип, "нөвәттә америкида мусапир болуп туриватқан рабийә қадир ханим бейҗиң һөкүмити тәрипидин бөлгүнчи унсур, дәп атилиду вә илгири түрмидә ятқан, у өткән йилиму нобәл тинчлиқ мукапатиға намзат қилип көрситилгән" дәп баян қилған.(Әкрәм)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт