Рабийә қадир ханим түркийә парламентиниң күн тәртипидә

Д у қ рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң лидери рабийә қадир ханим 2005 - йилидин бери дунядики һәр қайси дөләтләрниң парламентлири, аммивий тәшкилатлириниң тәклипигә бинаән һәр қайси дөләтләргә, болупму яврупа дөләтлиригә берип йиғинларға қатнашмақта шундақла ахбарат васитилиридин пайдилинип уйғур мәсилисини дуня җамаәтчиликигә аңлатмақта.
Мухбиримиз әркин тарим
2009-02-10
Share
MuhsinYazijioghlu-Turk-parlt-305 Муһсин йазиҗиоғлу әпәнди 2 - айниң 6 - күни түркийә җумһурийити парламентиға, түркийә ташқи ишлар министири али бабаҗан әпәндиниң җаваб бериши тәлипи билән соал хети сунуватқан көрүнүши.
RFA Photo / Erkin Tarim
Рабийә қадир ханим уйғурларни дуняға тонутуш үчүн өчмәс төһпиләрни қошмақта. Түркләрму шәрқий түркистан мәсилисини яхши билиду вә көңүл бөлиду. Рабийә қадир ханим көп қетим түркийигә тәклип қилинған болсиму, түркийиниң вашингтонда турушлуқ әлчиханиси дәсләп униң паспортини елип қелип, бир қанчә күн өткәндин кейин виза берәлмәйдиғанлиқини ейтқан иди.

Шуниң билән рабийә қадир ханим бүгүнгичә түркийигә келәлмигән иди. Бу сәвәбтин д у қ ниң түркийидики вәкиллири көп қетим түркийидики бәзи сиясий партийиләрниң рәһбәрлири, парламент әзалири вә һөкүмәт хадимлири билән көрүшүп, рабийә қадир ханимға түркийә һөкүмитиниң виза бериши керәкликини ейтқан иди. Улар түркийидә көп йол маңған болсиму, техичә рабийә қадир ханимға виза һәл қилалмиған иди. Уйғурларниң бу тәлипигә түркийә һөкүмитидин ениқ җаваб елиш үчүн түркийә бүйүк бирлик партийиси башлиқи, парламент әзаси муһсин язиҗиоғлу әпәнди түркийә ташқи ишлар министири али бабаҗандин түрк пуқраси болмиған кишиләрниң түркийигә килиштики шәртлирини сориди.

Муһсин язиҗиоғлу әпәнди 2 - айниң 6 - күни түркийә җумһурийити парламентиға, түркийә ташқи ишлар министири али бабаҗан әпәндиниң җаваб бериши тәлипи билән, "түркийә пуқраси болмиған кишиләргә қандақ бир шәрт астида түркийигә келиши үчүн виза берилмәйду?" дегән темида соал хети сунған.

Түркийә бүйүк бирлик партийиси башлиқи, парламент әзаси муһсин язиҗиоғлу хитидә, түркийә пуқраси болмиғанларниң түркийигә кирәлмәсликиниң қандақ әһвал астида йүз беридиғанлиқиға даир соалларни сориған.

Муһсин язиҗиоғлу ташқи ишлар министири али бабаҗанниң язма җаваб беришини тәләп қилип, түркийә парламинтиға сунған хетини мундақ башлиған: "рабийә қадир ханим дуня уйғур қурултийиниң рәиси болуп, түркийигә келиш үчүн бир қанчә қетим түркийиниң вашингтондики әлчиханисиға виза үчүн илтимас қилған вә һәр қетимда виза тәлипи рәт қилинған. Буларниң ичидики муһимлиридин бири болса 2006 - йили 4 - айда истанбулда ечилған "хәлқаралиқ демократийә мунбири" мавзулуқ йиғинға қатнишиш үчүн виза тәләп қилғанда берилмигән. Йәнә бири болса 2007 - йили1 - айда түркийидики әң чоң аммивий тәшкилатлардин бири болған мәзлум - дәр рабийә қадир ханимға инсан һәқлири мукапати бәргән вә бу мукапатни елиши үчүн уни истанбулға алаһидә тәклип қилған. У мукапатини туркийигә келип мурасимда елиш үчүн виза тәләп қилғанда йәнә түрк әлчилики тәрипидин рәт қилинған. 2006 - Йили 4 - айда истанбулда ечилған дуня демократийә мунбири мавзулуқ йиғинниң ечилиш нутқини түркийә баш министири рәҗәп тайип әрдоған қилған иди."

Түркийә ташқи ишлар министири али бабаҗанға йезилған бу хәттә йәнә, түркийидики шәрқий түркистан аммивий тәшкилатлириниң рабийә қадир ханимниң виза ишини һәл қилиш үчүн қилған хизмәтлири үстидә тохтилип мундақ дейилгән: "рабийә қадир ханимға түркийиниң виза бериши тоғрилиқ түркийидики шәрқий түркистан тәшкилатлири һазир түркийидә һакимийәт бешида болған адаләт вә тәрәққият партийиси рәһбәрлири билән бир қанчә қетим көрүшкән болсиму улар: `рабийә қадир ханимға виза бәрсәк хитай билән болған мунасивитимиз бузулуп кетиду` дәп җаваб бәргән."

Бу хәттә, түркийә ташқи ишлар министиридин түрк сақчилириниң долқун әйса әпәндини түркийә чегрисидин қайтуриветишидики сәвәбләрниң немә икәнликиму соралған.

Хәттә бу һәқтә мундақ дейилгән: "йәнә охшашла, дуня уйғур қурултийи баш катипи долқун әйса 2008 - йили 8 - айниң 22 - күни тәтил үчүн түркийиниң анталя шәһиригә кәлгән вақтида, `түркийигә киришиң муддәтсиз чәкләнгән` дәп уни анталя айропилан истансиисидин германийигә қайтурвәткән. Долқун әйса түркийә гази университетидә оқуш ярдәм пули билән магистирлиқ оқуған болуп, 2006 - йилида германийә пуқралиқиға өткәндин кейин көп қетим германийә паспорти билән түркийигә келип кәткән. Рабийә қадир вә долқун әйса түркийини яхши көридиған вә хәлқарада өткүзүлгән алий йиғинларда шәрқий түркистан мәсилисини җанлиқ аңлитип келиватқан кишиләр."

Түркийә бүйүк бирлик партийиси башлиқи, парламент әзаси муһсин язиҗиоғлу әпәнди рабийә қадир ханим вә долқун әйсаға түркийиниң виза бәрмигәнликини юқиридикидәк баян қилип өткәндин кейин, бу һәқтә түркийә җумһурийити ташқи ишлар министири али бабаҗанниң җаваб беришини тәләп қилип төвәндики соалларни сориған:

1. Қандақ әһвал астида түркийә пуқраси болмиған кишиләрниң түркийигә киришигә рухсәт қилинмайду?

2. Рабийә қадир ханим хитайдики вақтида турмидин қоюп берилгән болуп, униң америкиға елип кетилишигә хитай һөкүмити рухсәт қилған. Ундақта юқирида түркийә һөкүмити дегәндәк рабийә қадир ханимниң түркийигә келиши түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәтни бузидиған болса, түркийә билән хитай оттурисида мәвҗүт болған қайси йеқин мунасивәтни бузуши мумкин?

3. Долқун әйса түркийидә оқуған, германийә пуқраси болғандин кейин көп қетим түркийигә келип кәткән, 2008 - йили 8 - айда долқун әйсаниң түркийигә кириши муддәтсиз чәкләнгән. Әгәр растинла чәкләнгән болса, қайси қанунға асасән чәкләнгән?

4. Дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханим билән д у қ баш катипи долқун әйса бундин кейин түркийигә келәлиши үчүн қандақ бир йол тутуши керәк?

Қиммәтлик оқурмәләр, муһсин язиҗиоғлу тәрипидин һазирлинип түркийә парламентиға сунулған бу хәткә, түрк қануниға асасән түркийә ташқи ишлар министири али бабаҗан әпәнди ı ай ичидә язма җаваб бериши керәк.



Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт