Хәлқара тәшкилатлар рабийә қадирниң қоюп берилгәнликини қарши алди


2005-03-17
Share

Хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири , атақлиқ уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчиси рабийә қадирниң хитай һөкүмити тәрипидин қоюп берилгәнликини қарши алидиғанлиқини билдүрди. Шундақла улар, рабийә қадирниң қоюп берилиши хитай һөкүмитиниң дуня җамаәтчиликини хитайда кишилик һоқуқ вәзийитиниң яхшланғанлиқиға ишәндүрүш үчүн ишләткән бир сиясий тактисики болуши мумкинлиқини тәкитлимәктә .

Хитай һөкүмити кишилик һоқуқни дәпсәндә қилишни тохтатмайду

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати тәрипидин пәйшәнбә күни рабийә қадирниң қоюп берилиши мунасивити билән илан қилинған баянатта мундақ дейилгән: " яврупа иттипақи хитайға қарита йолға қойған қорал имбаргосини бикар қилиш мәслисини муназирә қиливатқан бир пәйиттә, рабийә қадирниң қоюп берилгәнлики хитайда кишилик һоқуқ вәзийитиниң яхшиланғанлиқиниң бир испати дәп оттуриға қоюлиши мумкин. Рабийә қадирниң қоюп берилиши билән, хитай һөкүмити өзлириниң диний вә сиясий көз қарашлирини тинч йол билән ипадилигән кишиләрни тутуп қамаш қилмишилирини тохтатмайду".

Хитайниң рабийә қадирни қоюп бериштин башқа чариси қалмиған иди……. Рабийә қадирниң хитай һөкүмити тәрипидин қоюп берилгәнлики униң нобел тинчлиқ мукапати кандидатлиқиға һечқандақ тәсир йәткүзмәйду.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати баянатида, рабийә қадирниң хитай һөкүмити тәрипидин қоюп бирилгән күни , америка, шивитсарийиниң җәнвә шәһиридә давамлишиватқан бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ комитетиниң йиллиқ йиғинида хитайни әйипләйдиған қарар лайиһси сунмайдиғанлиқини илан қилғанлиқи, хитайниң рабийә қадирни қоюп бериштә йәнә бир сиясий оюн ойниғанлиқиниң бир испати болуши мумкинлики тәкитләнгән .

Йәнә нурғун кишиләр түрмиләрдә йетиватиду

Баянатта йәнә , рабийә қадирниң қоюп берилиши билән пәқәт бир уйғур сиясий тутқуниниң әркинликкә еришкәнлики, хитай түрмилиридә йәнә тохти музарт , абдуғини мәмтимин қатарлиқ "дөләт мәхпийәтликини паш қилған" вә бөлгүнчилик паалийити билән шуғулланған дәп әйибләнгән нурғунлиған сиясий тутқунларниң сәвәпсиз йитиватқанлиқи тәкитләнгән .

Рабийә қадирниң қоюп берилиши билән, хитай һөкүмити өзлириниң диний вә сиясий көз қарашлирини тинч йол билән ипадилигән кишиләрни тутуп қамаш қилмишилирини тохтатмайду

Лекин 2004 - йилидики йиллиқ мукапатини рабийә қадирға бәргән хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилати болған норвигийдики рафто тәшкилатиниң рәиси арни, рабийә қадирниң қоюп берилиши мунасивити билән радиомизға бәргән баянатида, " хитай һөкүмити рабийә қадирни қоюп беришкә мәҗбур болди . Чүнки, униң қоюп берилиши үчүн хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири кәң көләмлик бир һәрикәт елип беривататти. Дунядики нурғун дөләтләрниң сиясий рәһбәрлири болупму, америка призденти җорҗ буш вә америка ташқи ишлар министири кондализа райс җидди бир паалийәт ичидә иди . Қисқичә қилип ейтқанда, рабийә қадир мәсилиси хитай һөкүмити үчүн чоң бир сиясий мәсилисигә айланған . Рабийә қадир мәсилиси хитай- америка мунасивәтлиридики муһим вә һалқилиқ бир мәсилә болуп қалған . Шуңа хитайниң рабийә қадирни қоюп бериштин башқа чариси қалмиған иди", деди.

Нобел мукапати кандидатлиқиға тәсир йәткүзмәйду

Бу йилқи нобил тинчлиқ мокапатиниң рабийә қадирға берилиши үчүн паалийити үзлүксиз давамлаштуридиғанлиқини тәкитлигән рафто кишилик һоқуқ тәшкилатиниң рәиси арни "рабийә қадирниң хитай һөкүмити тәрипидин қоюп берилгәнлики униң нобел тинчлиқ мукапати кандидатлиқиға һечқандақ тәсир йәткүзмәйду . Рабийә қадир пүтүн уйғурларниң аниси , уларниң баянатчиси һесаблиниду. Шуниң үчүн, у һелиму дуня җамаәтчиликиниң диққитини шәрқи түркистандики вәзийәткә тартишта наһайити чоң рол ойниялайду. У әмди уйғурлар үчүн нурғун ечилмиған һөкүмәт ишиклирини ичиши мумкин", деди .

Бүгүн норвигийидә рабийә қадирниң қоюп берилгәнликини алаһидә қутлайдиғанлиқини тәкитлигән рафто тәшкилатиниң рә иси арни, "биз рабийә қадирниң қоюп берилгәнликидин наһайти хурсән, лекин хитайда һелиму түрмиләрдә йетиватқан миңлиған сиясий тутқунниң қоюп берилиши үчүн паалийәтлиримизни үзлүксиз давамлаштуримиз", деди . (Қанат)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт