Рафто фонди җәмийити башлиқи Arne Lyngård: "бу бизниңму арзуйимиз иди"


2006-09-19
Share
2005 – Йили 26 – январ күни кәчтә сидиқ һаҗи рози әпәнди рафто кишилик һоқуқ фонди җәмийитиниң рәиси арне лингарддин рабийә қадир ханимға берилгән рафто кишилик һоқуқ гуваһнамисини вакалитәнтапшуруп алған иди. RFA

Норвегийә рафто фонди җәмийити 2004-йиллиқ рафто кишлик һоқуқ мукапатини әйни вақитта хитай түрмисидә йетиватқан рабийә қадир ханимға бәргән болуп, һазирғичә уйғурларниң күндин – күнгә яманлишип бериватқан кишлик һоқуқ әһвалини норвегийә ичи вә хәлқараға аңлитиш үчүн көплигән хизмәтләрни ишләп кәлди. Биз нобәл тинчлиқ мукапати вә рабийә қадир ханимниң бу мукапатқа сазавәр болуш мумкинчилики һәққидики көз қаришини билип беқиш үчүн рафто фонди җәмийитиниң башлиқи Arne Lyngård әпәнди зиярәт қилдуқ.

Уйғур демократийә вә кишлик һоқуқ һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханимниң 2006 – йиллиқ нобил тинчлиқ мукапатиға намзат қилип көрситилиши вә намзатлар ичидики әң күчлүк үч намзат қатаридин орун елиши ялғуз уйғурларнила әмәс, уйғурларниң кишлик һоқуқ мәсилисигә йеқиндин көңүл болуп келиватқан норвегийә рафто фонди җәмийитидикиләрниму хошаллиққа чөмдүрди.

Норвегийә рафто фонди җәмийити 2004-йиллиқ рафто кишлик һоқуқ мукапатини әйни вақитта хитай түрмисидә йетиватқан рабийә қадир ханимға бәргән болуп, һазирғичә уйғурларниң күндин – күнгә яманлишип бериватқан кишлик һоқуқ әһвалини норвегийә ичи вә хәлқараға аңлитиш үчүн көплигән хизмәтләрни ишләп кәлди. Биз нобәл тинчлиқ мукапати вә рабийә қадир ханимниң бу мукапатқа сазавәр болуш мумкинчилики һәққидики көз қаришини билип беқиш үчүн рафто фонди җәмийитиниң башлиқи Arne Lyngård әпәнди зиярәт қилдуқ.

Arne Lyngård Рабийә қадир ханимниң бу йиллиқ нобил тинчлиқ мукапатиға намзат болғанлиқ хәвирини аңлап бәк хошал болғанлиғини шуниңдәк рабийә қадир ханимни бу мукапатқа еришишкә әң лайиқ киши дәп қарайдиғанлиғини билдүрүп мундақ деди:

"Рабийә қадирниң бу йиллиқ нобил тинчлиқ мукапатиниң намзатлиқиға көрситилиши йәнә келип әң күчлүк намзатлар қатаридин орун елиши мәни вә фонди җәмийитимиздики башқа барлиқ хадимларни һаяҗанға чөмдүрди. Бундақ болуши бизниң һәм арзуйимиз иди. Мениңчә рабийә қадир бу мукапатқа әң лайиқ намзат. Чүнки у уйғур кишлик һоқуқ вә демократийә һәрикитиниң байрақдари, у өз хәлқиниң һәқ-һоқуқлирини қоғдаш үчүн нурғун бәдәлләрни төлиди һәм төләватиду.

Arne Lyngård Әпәнди йәнә, әгәр рабийә қадир ханим нобил тинчлиқ мукапатиға сазавәр болса буниң уйғурларниң нөвәттә елип бериватқан демократийә вә кишлик һоқуқ һәркитигә көрситидиған тәсири һәққидә мунуларни ейтти:

"Нобил тинчлиқ мукапатиниң хәлқарадики тәсири интайин зор, навада бу мукапат рабийә қадирға берилсә, уйғурларниң демократийә вә кишлик һоқуқ мәсилиси дунядики техиму коп дөләтләр вә хәлқләрниң йүксәк диққәт етибарини қозғайду, буниң билән уйғур мәсилиси хәлқарада техиму кәң тәсир вә қоллашқа еришиду".

Биз арнә әпәндидин йәнә, илгири рафто мукапатиға еришкән бирқанчә кишиниң кейин нобил тинчлиқ мукапатиға әришкәнликини, рабийә қадир ханимниң бу қетим бу мукапатқа еришиш мумкинчилики һәққидә сориғинимизда у җавап берип мундақ деди:

"Тоғра, рафто мукапатиға еришкәнләрдин бермилиқ Aung San Suchi, һазирқи шәрқи теморниң баш министири Jose Ramos Horta, җәнуби корийилик Kim Dae Jung, иранлиқ ширин абадилар, кейинчә нобил тинчлиқ мукапатиға еришти. Биз рабийә қадирниң бу али шәрәпкә еришкән 5 - киши болушини бәкму арзу қилимиз, ундақ болғанда бизниң уни өз вақтида тоғра таллиғанлиқимиз йәнә бир қетим испатланған болиду, бу һәм биз үчүн шан – шәрәп. Биз рабийә қадир бу йил боламду, яки келәр йили боламду һаман бир күни бу мукапатқа чоқум еришиду, дәп қәтий ишинимиз.

Арнә әпәнди рафто фонди җәмийитиниң рабийә қадир ханимниң нобил мукапатиниң намзатлиқиға көрситилиши үчүн көрсәткән тиришчанлиқи вә бу хил тиришчанлиқни йәниму күчәйтидиғанлиқини билдүрүп сөзини мундақ ахирлаштурди:

"Пиринсип җәһәттин бизниң нобил тинчлиқ мукапати намзатлирини көрситиш һоқуқимиз болмайду, әмма бизниң намзат көрситиш һоқуқи болған һәрқайси дөләт парламент әзалири вә илгири нобил мукапатиға еришкән шәхсләр билән алақилиримиз бар. Мәсилән, бу қетим рабийә қадирни намзатлиққа көрсәткән шветсийә парламент әзаси Annelie Enochson ханим билән узундин бәри йеқин алақидә болуп кәлдуқ, у уйғурларға әң көңүл болидиған кишиләрдин бири, биз униңға рабийә қадир вә уйғурлар һәққидә көпләп учур мәлуматларни йәткүзүп берип кәлдуқ. Биз бу хил тонуштуруш вә тәвсийә қилиш паалийәтлиримизни йәниму кәң даиридә елип баримиз". (Абдусәмәт)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.